دانشمندان موفق به پرورش گوجه فرنگى بنفش شدند كه به علت برخوردارى از مواد مغذى موجود در شاه توت، به مبارزه با سرطان كمك خواهد كرد.
اين يافته جديد محققان انگليسى تأييدى بر اين نظريه است كه گياهان به لحاظ ژنتيكى مى توانند به سلامت انسان كمك كنند. محققان در اين مطالعه دريافتند، موش هاى مبتلا به سرطان كه گوجه هاى بنفش مصرف كرده اند، عمر طولانى ترى نسبت به ديگر حيوانات كه گوجه هاى معمولى مى خورده اند، داشته اند. ماده اى كه درمحوريت اين آزمايش قرار داشت، «آنتى اكسيدان» بود كه در توت هاى سياه رنگ وجود دارد و در مقابله با سرطان بسيار مفيد هستند.

افرادى كه غذاى خود را بسيار سريع مى خورند و تا سير شدن كامل پاى سفره غذا مى نشينند، سه برابر بيش از ديگر افراد در معرض چاقى قرار دارند.
محققان ژاپنى در جديد ترين مطالعات خود دريافتند، افرادى كه سريع غذا مى خورند و تا هنگام سير شدن از پاى سفره بلند نمى شوند، به علت ميزان انرژى زياد كه وارد بدن مى كنند، سه برابر بيشتر از افرادى كه آهسته غذا مى خورند و پيش از سير شدن دست مى كشند، چاق مى شوند.

افرادى كه از اختلالات خواب و هر نوع بى خوابى رنج مى برند، دو تا سه برابر ديگران در معرض سكته هاى قلبى و مغزى قرار دارند.
پروفسور پاپا واسيلو، رئيس انجمن راينولوژى اروپا در اين باره گفت: مبتلايان به اختلالات گوناگون خواب بويژه افرادى كه خرخر مى كنند، از مشكلات تنفسى رنج مى برند، حال آن كه با پيشرفت هاى علوم پزشكى مى توان به راحتى اين مشكلات را برطرف كرد. به گفته رئيس انجمن جراحان گوش، حلق و بينى يونان، انحراف تيغه و پوليپ هاى بينى، سينوزيت، آلرژى و تومورها امروزه از شايع ترين مشكلات مردم و مبتلايان به بيمارى هاى تنفسى است. تحقيقات نشان مى دهد حدود ۷۰ درصد اختلالات خواب قابل درمان است و هم اكنون حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد مردان دنيا خروپف مى كنند، حال آن كه اين اختلال در زنان به علت ساختار بدنى آنها بسيار اندك است.

[سعيد اويس]
هرساله بيمارى آنفلوآنزا، از اواخر شهريور تا پايان زمستان در كشور شيوع مى يابد و به بحث روز محافل پزشكى و بهداشتى تبديل مى شود. آنفلوآنزا بيمارى است كه همه گيرى آن مى تواند افراد را از فعاليت هاى اجتماعى و شغلى بازداشته و از نظر فردى و اقتصادى، خساراتى وارد آورد. درباره اين بيمارى، تفاوت هاى آن با سرماخوردگى معمولى و راه هاى پيشگيرى و درمان آن با دكتر افشين محمدعليزاده، استاديار دانشگاه و متخصص بيمارى هاى عفونى و گرمسيرى و مدير گروه بيمارى هاى دانشگاه علوم پزشكى شهيد بهشتى گفت وگو كرده ايم.

آقاى دكتر! در ابتدا درباره عفونت هاى دستگاه تنفسى فوقانى و ويژگى هاى آن توضيح دهيد.
ويروس هايى كه در دستگاه تنفسى فوقانى، يعنى بينى، حلق، ناى و نايژه ها موجب عفونت مى شوند، بسيار متعدد و متنوع هستند. هر سال در فصل سرما حدود ۲۰۰ نوع ويروس در فضاى كشور پراكنده مى شوند كه برخى از آنها مانند رينوويروس ها، آدنو ويروس ها، كرونا ويروس ها و ويروس هاى پارآنفلوآنزا، علايمى ايجاد مى كنند كه به نام سندرم سرماخوردگى مشهور است.
آنفلوآنزا به وسيله ويروس آنفلوآنزا ايجاد مى شود كه خود سه نوع A و B و C دارد. اين ويروس در دستگاه تنفس مى تواند گرفتارى هاى متعددى را از برونشيت آنفلوآنزايى تا گرفتارى دستگاه تنفس تحتانى به بار بياورد.
يعنى سرماخوردگى و بيمارى آنفلوآنزا عوامل ايجادكننده متفاوتى دارند. آيا علايم بالينى آنها هم با يكديگر فرق دارد
بله، دقيقاً همين طور است. سندرم آنفلوآنزا يك دوره نهفتگى يك تا سه روزه دارد كه پس از اين مدت فرد به تب بالا (گاهى تا ۴۱ درجه سانتيگراد)، لرز، سردردهاى شديد بويژه در ناحيه پيشانى و دردهاى عضلانى مبتلا مى شود، همچنين سوزش چشم، اشك ريزى و دردهاى كره چشم از علايم ديگر آن است. علايم دستگاه تنفس فوقانى با سرفه، گلودرد و گرفتگى بينى ظاهر مى شود. بدن درد در اين بيمارى گاهى آن قدر شديد است كه فرد را محدود كرده و مانع فعاليت هاى اجتماعى او مى شود. ديده شده فردى كه مبتلا به آنفلوآنزا است، اگر زودتر از دوره نقاهت به كار خود برگردد تا ۵۰ درصد افت عملكرد خواهد داشت.
يكى از علايم ديگر بيمارى كه در حقيقت عارضه آن است، گرفتارى دستگاه تنفس تحتانى است كه هم خود ويروس مى تواند آن را ايجاد كند و هم مى تواند زمينه ساز بروز عفونت ثانويه با عوامل ميكروبى شود، اما سرماخوردگى هرگز اين علايم شديد را ندارد.
سرماخوردگى تب بالا ندارد و حداكثر درجه حرارت تا ۳۸ درجه سانتيگراد بالا مى رود. بدن درد و كوفتگى و لرز ندارد يا اين كه علايم دردآور كم است، اما گرفتگى بينى و آبريزش بينى دارد و به جاى سرفه عطسه مى كند.
آيا درمان سرماخوردگى و آنفلوآنزا هم با يكديگر متفاوت است
به شكل معمول درمان در هر دوى اين بيمارى ها نگهدارنده و حمايتى است. چون هر دو محدودشونده هستند و فقط طول دوره سرماخوردگى كوتاه تر است. در هر دو بيمارى فرد بايد مايعات مصرف كند و استراحت داشته باشد، حتماً بايد روش هاى بهداشت فردى براى جلوگيرى از انتشار ويروس ها رعايت شود. نكته مهم اين است كه نه سرماخوردگى و نه آنفلوآنزا در سير درمانى نياز به تجويز آنتى بيوتيكى ندارند. برخلاف تصور عموم آنتى بيوتيك ها نه در تخفيف علايم و نه در كوتاه كردن دوره اين بيمارى ها هيچ جايگاهى ندارند. فقط اگر آنفلوآنزا موجب ايجاد عفونت ميكروبى ثانويه شود، آنتى بيوتيك ضدهمان ميكروب ها تجويز مى شود.
نقش داروهاى اختصاصى ضدآنفلوآنزا چيست و اساساً اين داروها كدامند
اين داروها در جمعيت عام مصرف نمى شوند و مصرف محدودى دارند. مثلاً در كسانى كه واكسن آنفلوآنزا نزده اند يا در چهارده روز ابتدايى پس از تزريق واكسن كه هنوز سطح ايمنى بدن بالا نرفته؛ اين داروها با نظر پزشك، كوتاه مدت (پنج روز) مصرف مى شود و مى تواند تا حد زيادى طول دوره بيمارى را كوتاه كند.
چرا براى اين بيمارى واكسن طراحى شده است
يكى از ويژگى هاى ويروس آنفلوآنزا اين است كه هر سال نسبت به سال قبل تغييراتى مى كند و اگر جامعه از ايمنى مناسبى برخوردار نباشد، ويروس جديد مى تواند بيمارى مشابه ايجاد كند. معمولاً هر سال از ابتداى پاييز تا پايان سال اين ويروس شايع مى شود و هر يك تا سه سال مى تواند همه گيرى هايى ايجاد كند. بيمارى مى تواند افراد را از محيط كارى خود دور كند. ويروس آنفلوآنزا در مدت دو تا سه سال دچار تغييرات جزئى و هر ۲۰ تا ۳۰ سال دچار تغييرات كلى مى شود، لذا واكسن آنفلوآنزا مانند واكسن هاى ديگر نيست كه سال هاى متمادى بتواند سطح ايمنى ايجاد كند، بلكه هر سال بر مبناى ويروس در گردش سال گذشته، واكسن جديد ساخته مى شود. واكسن تاريخ دار است و بعد از گذشت تاريخ ديگر قابل مصرف نيست. هر سال اواخر شهريور گروه هاى پرخطر در برابر بيمارى واكسينه مى شوند.
گروه هاى پرخطر چه كسانى هستند
سردسته گروه هدف واكسيناسيون آنفلوآنزا، سالمندان هستند كه به لحاظ علمى به افراد بالاتر از ۵۰ سال گفته مى شود.
دسته دوم بيماران قلبى هستند، مانند كسانى كه نارسايى قلب يا بيمارى هاى دريچه اى دارند، در CCU بسترى شده اند يا در يك سال گذشته به علت مشكلات قلبى در بيمارستان بودند.
دسته بعدى بيماران ريوى هستند مانند گروه بيمارى هاى انسدادى ريه مثل آسم يا برونشيت مزمن يا كسانى كه ريه هاى آنها دچار بدخيمى شده است. در هر دو اين گروه ها آنفلوآنزا موجب تشديد بيمارى زمينه اى مى شود.
گروه هدف بعدى كسانى هستند كه به هر علت ضعف ايمنى دارند، مانند مبتلايان به ايدز، بدخيمى هاى مختلف و كسانى كه به علت بيمارى هاى كليوى دياليز شده و داروهاى تضعيف كننده سيستم ايمنى مصرف مى كنند. همچنين بيماران مبتلا به امراض روماتيسمى مانند لوپوس يا آرتريت روماتوئيد كه ناچار هستند كورتون و تركيبات استروئيدى استفاده كنند.
مبتلايان به بيمارى هاى متابوليك مانند ديابت قندى نيز بايد اين واكسن را بزنند.
زنان باردارى كه سه ماه دوم يا سوم باردارى آنها با فصل آنفلوآنزا تلاقى مى كند هم جزو كانديداهاى دريافت واكسن هستند، البته تزريق واكسن در سه ماهه اول باردارى توصيه نمى شود.
كودكان و نوجوانان از ۶ ماه تا ۱۸ سال كه ناچار به مصرف آسپرين هستند، بايد حتماً واكسن بگيرند. زيرا آسپرين و ويروس آنفلوآنزا با هم بيمارى كبدى خطرناكى به نام«سندرم رى» را ايجاد مى كنند.
كودكان از ۶ ماه تا پنج سال امروزه به شكل مستقل يك گروه هدف تعريف مى شوند، زيرا رفتار آنفلوآنزا در آنها مانند سالمندان است و نياز به بسترى پيدا مى كنند.
گروه ديگرى كه امروزه تأكيد زيادى درباره آنها مى شود، كاركنان بخش هاى بهداشتى و درمانى هستند يعنى پزشكان، پرستاران، بهياران و تكنسين هايى كه در مراكز بهداشتى و درمانى به بيماران پرخطر ديگر خدمت ارائه مى كنند. همچنين كاركنان سراى سالمندان نيز بايد واكسينه شوند تا ويروس به بيماران انتقال پيدا نكند، حتى گفته شده بهتر است خانواده بيماران يا سالمندان هم كه از اين افراد نگهدارى مى كنند، واكسن بزنند.
آيا كسانى هم هستند كه نبايد واكسن آنفلوآنزا بزنند
بله؛ افراد مبتلا به بيمارى هاى تب دار بايد صبر كنند تا تب و علايم عفونت آنها برطرف شود و بعد واكسن بزنند. در كسانى كه به بيمارى عصبى فلج قرنيه صعودى مبتلا هستند، نبايد تزريق واكسن صورت بگيرد. افرادى هستند كه به فرآورده هاى تخم مرغ حساسيت دارند يعنى دچار كهير و بيمارى تنفسى مى شوند. چون در تهيه اين واكسن از جنين جوجه استفاده مى شود. حتى زنان باردار در سه ماهه دوم و سوم و مادران شيرده به راحتى مى توانند اين واكسن را دريافت كنند.
آقاى دكتر! آيا تزريق واكسن عوارضى هم دارد
در ۱۰ تا ۱۵ درصد موارد درد در محل تزريق ايجاد مى شود كه اگر واكسن درست تزريق شود، احتمال اين عارضه كاهش مى يابد. قرمزى در محل تزريق و تب مختصر هم گذرا است. همه اين عوارض خفيف، دست بالا ظرف ۲۴ ساعت برطرف مى شود. عوارض متوسط و شديد بسيار نادر است. هر واكسنى احتمال ايجاد سندرم «گيلن باره» را دارد.
شما اشاره كرديد كه ويروس آنفلوآنزا تغييرات جزئى و كلى دارد. اما واكسن برمبناى ويروس در گردش سال گذشته، تهيه مى شود. آيا امكان دارد افرادى كه واكسن دريافت كرده اند باز بيمار شوند به عبارت ديگر پوشش واكسن چقدر است
هر چه افراد از نظر ايمنى قوى تر باشند، تأثير واكسن بيشتر است و معمولاً در افراد عادى تا ۵۰ درصد و در سالمندان تا ۷۰ درصد ايمنى ايجاد مى شود. تأثير واكسن با اين كه صد درصد نيست، اما بسيار زياد است. ضمن اين كه فردى كه واكسن گرفته، اگر هم بيمار شود، نوع خفيف را مى گيرد و دچار عوارض نخواهد شد و نيازى هم به بسترى پيدا نمى كند.