[سيد على امامى]

«نورث» برنده جايزه نوبل و رهبر نهادگرايان جديد در خاطرات خود مى گويد: پس از اينكه شوروى فروپاشيد و به ۱۲ جمهورى تبديل شد، من و ۳ نوبليسم به روسيه دعوت شديم تا بگوييم راه توسعه و پيشرفت چيست همايش مسير توسعه روسيه تشكيل شد اولين اقتصاددان پشت تريبون رفت و گفت: تنها راه توسعه روسيه خصوصى سازى است. دومين اقتصاددان گسترش صادرات و افزايش تعاملات اقتصادى را تنها راه پيشرفت روسيه عنوان كرد. سومين اقتصاددان راه توسعه و پيشرفت روسيه را در جذب سرمايه گذارى خارجى دانست. من كه پشت تريبون رفتم به حرف هاى آن ۳ اقتصاددان خنديدم گفتم: اين حرف ها را بريزيد دور. راه پيشرفت و توسعه روسيه اول شناخت اقتصادى از اوضاع و احوال اين كشور است. سپس براساس ساختارها و فرهنگ و قابليت هاى اين كشور راه توسعه روسيه شناخته مى شود.
هم اكنون بازارهاى جهانى در سقوط قيمت ها به سر مى برند. بازار نفت شديدترين كاهش قيمت ها را تجربه مى كند. نماد بازار فلزات اساسى سر به پائين است و هر روز كاهش قيمت را نشان مى دهد. قيمت محصولات كشاورزى و اساسى نيز منبعث از ساير بازارها روند نزولى را طى مى كند و محصولاتى چون جو، گندم، ذرت، دانه هاى روغنى بيش از ۳۰ درصد كاهش قيمت داشتند. بى ترديد اگر ساير محصولات را نيز ليست كنيم اوضاع و احوالى بهتر از اين كالاها ندارند. با اين حال در ذهن بسيارى اين سؤال مطرح است پس چرا اقتصاد ما متأثر از كاهش قيمت هاى جهانى نيست. در صورتى كه هر زمان قيمت هاى جهانى افزايش مى يابد به سرعت تأثير آن بر اقتصاد ايران ديده مى شود اما وقتى قيمت ها سقوط مى كنند بازارهاى داخلى از آن تبعيت نمى كند يا اگر هم پيرو بازارهاى جهانى است - همچون فولاد - اثرات آن بر اقتصاد ما ملموس نيست از لحاظ تكنيكى به اين سؤال مى توان از دو منظر نگريست. ابتدا اينكه در اقتصاد معمولاً قيمت ها چسبنده هستند. بدين مفهوم كه وقتى قيمت ها به سمت بالا حركت مى كند به سرعت خود را با وضعيت جديد انطباق مى دهند اما وقتى قرار است قيمت ها به سمت پائين حركت كند به سختى اين اتفاق مى افتد و به جايگاه خود چسبيده اند. اين شرايط در اقتصاد حقيقى هميشه برقرار است. لذا اوجگيرى قيمت ها به آسانى اتفاق مى افتد، اما سقوط آنها به سختى و دشوارى.
نكته دوم مربوط به اقتصادهاى در شرايط تورمى است. در اين اقتصادها به واسطه آن كه انتظارات تورمى بالاست لذا هر حركت قيمتى به سمت افزايش، تأثير تكاثرى بر اقتصاد مى گذارد و تمام اركان اقتصاد را مى لرزاند. اما برعكس كاهش قيمتى تأثير جزيى بر بازار كالا و خدمات دارد. چرا كه همه انتظار دارند كه رشد قيمتى رخ دهد. لذا كاهش قيمت ها به چشم نمى آيد و كسى رفتارش را براساس آن تعديل نمى كند.
اين مباحث از لحاظ تكنيكى قابل توجيه است و بازار كالا و خدمات ايران با توجه به اين دو عامل از بازارهاى جهانى متأثر مى شود يعنى افزايش قيمت ها به سرعت در اقتصاد ايران اثر مى گذارد اما دركاهش قيمت ها بازتابى ديده نمى شود. برعكس ايران، ساير كشورها چه در شرايط اوجگيرى قيمت ها و چه در وضعيت سقوط قيمت ها همچنين تحت تأثير قرار نمى گيرند. آنان با استفاده از ابزارهاى كنترلى و سياست هاى اقتصادى سعى در مهار بحران و بى ثباتى مى كنند.
چرا دنيا مى تواند نسبت به نوسانات جهانى باثبات برخورد كند و اجازه ندهد توفان هاى اقتصادى، اقتصاد حقيقى شان را به لرزه درآورد اما كشور ما ايران در مقابل اين فراز و فرودها مقاوم نيست و سريع آسيب پذير مى شود. از نگاه نورث موضوع برمى گردد به ساختارهاى اقتصادى. در حقيقت زيرساخت هاى اقتصادى ما مناسب تعامل با اقتصاد جهانى نيست و وجود بازارهاى انحصارى و ريشه دواندن انتظارات تورمى در تمام اجزاى اقتصادى، كشور را از نوپايى انداخته است مضافاً اين كه ابزارهاى موجود نيز به خاطر همين نامناسب بودن ساختارها از كاركرد افتاده است. بنابراين آسيب پذيرى اقتصاد ما از بازارهاى جهانى بسيار بيشتر از ساير كشورهاست.طرح تحول اقتصادى يكى از اهداش اصلاح همين امور است. در واقع با اجراى اين طرح بخش عمده اى از رفتارهاى غيراقتصادى اصلاح مى شود و ساختارهاى موجود به سمت فضاى رقابتى و افزايش كارآيى حركت مى كند. شفاف شدن فعاليت ها پيامد اصلاح ساختارى است كه طرح تحول اقتصادى كمك مى كند تا اقتصاد ما سالم شود.

رئيس سابق شوراى اصناف با استناد به گفته هاى رئيس سازمان امور مالياتى مبنى بر اين كه اصفهان مركز قاچاق طلا است، گفت: عده اى موسوم به «كيفى ها» طلاى قاچاق را از استان اصفهان به ساير استانها توزيع مى كنند.