عليرضا ارزنده ـ كارشناس ايمنى و دانش آموخته
كالج آتش نشانى انگليس

آتش سوزى مهيب سينما جمهورى تهران هرچند تلفات جانى نداشت، اما وقوع اين حادثه و حوادث مشابه، يك بار ديگر زنگ خطرهاى جدى را براى مردم و مسئولان به صدا درآورد.
اين در حالى است كه متأسفانه به دليل در اختيار نداشتن طرح هاى مناسب مقابله با حوادث در اماكن عمومى پرجمعيت، عمليات امدادگران آتش نشانى در بروز چنين حوادثى با مشكلات جدى روبه رو است.
از اين رو آتش نشانان با جانفشانى عوارض ناشى از كاستى هاى موجود را به حداقل رسانده و به اطفاى حريق هاى بزرگ مى پردازند، اما بايد توجه داشت كه اين رويه هميشه هم نتيجه مورد نظر را به دنبال ندارد.
بنابراين بايد قبل از وقوع حوادث جبران ناپذير، براى پيشگيرى برنامه ريزى كرد و آماده شد.
امروز در كشورهاى پيشرفته در حوزه آتش نشانى، از جمله انگليس، تيم هاى آتش نشانى، به صورت دوره اى مراكز عمومى و پرتردد از جمله سينماها، مراكز خريد و ساختمان هاى ادارى، تجارى و اماكن مسكونى چند طبقه و پرجمعيت را تحت بازرسى هاى كارشناسى قرار مى دهند تا در ساختمان ها و تأسيسات مربوطه محل بروز خطر خارج از كنترل، وجود نداشته باشد. از سوى ديگر تيم ها و ايستگاه هاى عملياتى نيز با محل هاى مربوطه آشنا مى شوند تا در صورت بروز حادثه بتوانند در كمترين زمان، بهترين خدمات را ارائه كنند. اين در حالى است كه هنگام راه اندازى مراكز عمومى نخستين و چالش برانگيزترين موضوع قبل ازساخت اين قبيل بناها تخليه اضطرارى محل در موقع بروز حادثه است. بنابراين لازم است ما نيز قبل از ساخت و سازهاى مشابه به طرح تخليه اضطرارى ساختمان ها و راه هاى خروجى توجه نماييم.چرا كه بررسى ها نشان مى دهند نه تنها سينما جمهورى بلكه ساير سينماهاى كشور و اغلب مراكز عمومى و پرجمعيت شهرها نيز در حال حاضر از اصول اوليه واكنش سريع در شرايط اضطرارى كه همان مشخص بودن درها و راه هاى منتهى به خروجى هاى اضطرارى است، بى بهره اند. به عنوان نمونه طبق اظهار معاون عمليات سازمان آتش نشانى ، در راهروهاى سينما جمهورى انبار و آبدارخانه اى وجود داشته كه به صورت عملى راه هاى اضطرارى را كور كرده است. حال آنكه معمولاً وجود اينگونه بن بست ها در پى بروز حوادث اين چنينى كشف مى شود. در حالى كه بايد موانع و مشكلات را قبل از وقوع حادثه كشف و درباره آنها چاره انديشى كرد. با نگاهى به برخى حوادث مشابه در جهان درمى يابيم كه اين قبيل آتش سوزى ها همواره در كمين مراكز ناايمن است. به عنوان نمونه هيچ كس باور نمى كرد سوم آگوست سال ۲۰۰۴ ميلادى در پى آتش سوزى يك سوپرماركت در كشور پاراگوئه ۳۰۰ تن زنده در آتش بسوزند.حال تصور كنيد اگر فروشگاه هاى بزرگ يامراكز مختلف مشابه دچار چنين حادثه اى شود چه فاجعه اى به بار خواهد آمد. چرا كه تعداد زيادى از درهاى خروجى اين قبيل مراكز و اغلب سينماها بنا به دلايل حفاظتى هميشه بسته است و هيچگونه علايمى نيز براى مشخص كردن مسيرهاى خروج اضطرارى به چشم نمى خورد و توجه به طرح تخليه اضطرارى اماكن عمومى ـ كه در تعدادى از آنها در كانادا شركت كرده ام ـ موضوعى است لازم و حياتى براى نجات جان شهروندان و كاهش خسارت هاى حادثه.بازرسى ها و بازديدهاى نظام مند و دوره اى با اهداف مشخص و معلوم (اقدامات پيشگيرانه)، باعث مى شود كمتر شاهد اينگونه حوادث تلخ و ناگوار باشيم. از سوى ديگر تيم هاى آتش نشانى با توجه به اقدامات پيشگيرانه اى كه انجام خواهند داد كمتر دچار مشكل خواهند بود و نيازى به فرصت سوزى براى راهنمايى صاحب بنا نخواهند داشت. در نتيجه از زمان طلايى مبارزه با حريق به خوبى استفاده كرده و به طور قطع عمليات موفق ترى خواهند داشت.

گروه حوادث ـ «هيچ وقت او را دوست نداشتم. در كودكى هميشه كتكم مى زد و مى گفت تو فرزند من نيستى. در تمام اين سال ها حتى يك روز خوش هم از دستش نداشتم. خيلى اذيتم مى كرد. با تمام اين حرف ها نمى خواستم او را بكشم. هنوز هم نمى دانم چرا اين اتفاق افتاد.»
اينها بخشى از گفته هاى زن ميانسالى است كه در جريان درگيرى خانوادگى پدر ۷۵ ساله اش را به قتل رسانده است. به گزارش خبرنگار جنايى ما، عصر يكشنبه مأموران كلانترى ۱۲۱ سليمانيه در جريان قتل پيرمردى در خانه دخترش قرار گرفتند. بلافاصله موضوع به بهروز هنرمند - بازپرس ويژه قتل تهران - اعلام شد. دقايقى بعد نيز بازپرس جنايى همراه گروهى از كارآگاهان اداره دهم پليس آگاهى راهى محل جنايت شدند. آنها پس از ورود به خانه با پيكر خونين «جواد» روبه رو شدند. در نخستين بررسى ها مشخص شد وى با اصابت ضربه هاى متعدد به سرش كشته شده است. داماد مقتول كه همراه همسرش اعظم - 52 ساله - در خانه حضور داشت در نخستين بازجويى ها گفت: «حدود ساعت ۳ بعد از ظهر به خانه آمدم كه همسرم گفت پدرش را كشته است. ابتدا باورم نمى شد اما وقتى وارد اتاق شدم و جسد پدرزنم را ديدم شوكه شدم.» متهم كه بشدت ناراحت بود و گريه مى كرد، ضمن اعتراف به قتل پدرش گفت: «او هميشه مرا اذيت مى كرد، ناسزا مى گفت و بهانه جويى مى كرد. امروز هم پس از جر و بحث و مشاجره، براى لحظه اى كنترلم را از دست داده و با گلدان ضربه اى به سر پدرم كوبيدم.» زن ميانسال ادامه داد: هيچ وقت او را دوست نداشتم چرا كه هميشه كتكم مى زد. من تا دو سالگى او را نديده بودم چون به اتهام ضرب و شتم زندانى بود. وقتى هم آزاد شد، هميشه كتكم مى زد. البته خواهران كوچك ترم را هم كتك مى زد. ما پنج خواهر هستيم كه همه از دست آزارهاى پدرم ناراحت و خسته بوديم. هفت سال قبل مادرم سكته كرد و مرد. او زن خوب و مهربانى بود اما پدرم هميشه پرخاش مى كرد و ناسزا مى گفت. بعد از مرگ مادرم، پدرمان زنى را به عقد موقت خود درآورد. بعد از پنج سال كه مدت عقدشان تمام شد، آن زن هم ديگر حاضر به ادامه زندگى با پدرم نشد، اما پدر هميشه از من و خواهرانم مى خواست كه وساطت كنيم تا او بار ديگر به عقد پدرم درآيد. آخرين بار كه خواهرم با آن خانم تماس گرفت او گفت كه يك خواستگار پزشك دارد و به هيچ عنوان حاضر نيست با پدرم زندگى كند. روز حادثه هم حدود ساعت ۱۱ صبح پدرم به خانه ما آمد. من در خانه تنها مشغول آشپزى بودم كه پدرم دوباره همان بحث هميشگى ازدواجش را مطرح كرد. به او گفتم ديگر از شما گذشته كه به فكر ازدواج باشيد. پدرم سرطان داشت و تحت درمان بود. به او گفتم بهتر است به فكر استراحت و بيمارى خودتان باشيد اما او خيلى از اين حرفم ناراحت شد و گوشى تلفن را به طرفم پرت كرد. بعد هم به آشپزخانه آمد و با من گلاويز شد. مى خواست مرا خفه كند كه براى نجات خودم گوشت كوب را برداشتم و ضربه اى به سرش زدم. با آن كه خون تمام صورتش را گرفته بود، اما باز هم رهايم نمى كرد. اين بار گلدانى را از روى ميز برداشتم و چند ضربه به سرش زدم. وقتى بى حال شد، روى زمين افتاد. در حالى كه خيلى ترسيده بودم، فكر كردم دخترم كه در طبقه بالاى خانه ما زندگى مى كند، سروصداى ما را شنيده و احتمال دارد به خانه ما بيايد. به همين خاطر يك پتو آوردم و روى پدرم انداختم. بعد هم به شوهرم تلفن كردم و خواستم خيلى سريع به خانه بيايد اما او دو ساعت بعد آمد و من ماجراى قتل را برايش توضيح دادم. بازپرس هنرمند پس از شنيدن اظهارات متهم و صدور دستور بازداشت او، به تحقيق از همسر وى پرداخت. وى نيز در بازجويى ها گفت: همسرم حدود ۱۰ سال است كه بيمارى اعصاب دارد و قرص مصرف مى كند. اگر روزى قرص هايش را نمى خورد، خيلى پرخاشگر مى شد. احتمال مى دهم او زمان حادثه هم قرص هايش را مصرف نكرده بود. چون وقتى به خانه رسيدم، خيلى پريشان و مضطرب بود. دائم پراكنده گويى مى كرد. مى خواستم به پليس اطلاع دهم اما اجازه نمى داد و مى گفت آبرويم پيش داماد و نوه هايم مى رود. با اين حال من اول به اورژانس خبر دادم و بعد هم مأموران پليس آمدند.در پايان جلسه بازجويى، متهم با صدور قرار بازداشت، راهى اداره آگاهى شد تا تحقيقات تخصصى از وى صورت گيرد.

گروه حوادث ـ تحقيقات پليسى براى افشاى راز قتل جوان ايرانى در كشور تايلند با دستور ويژه بازپرس جنايى تهران آغاز شد.
به گزارش خبرنگار جنايى ما، چندى قبل مرد ميانسالى با مراجعه به شعبه اول بازپرسى دادسراى جنايى از قتل پسر جوانش در كشور تايلند خبر داد.وى به بازپرس شاملو گفت: شانزدهم شهريور در پى تماس تلفنى دوستان پسرم، در جريان قتل پسر ۲۵ ساله ام «على» در شهر بانكوك قرار گرفتم. حال آن كه پسرم از چند سال قبل در اين كشور اقامت داشت و كار مى كرد. در ادامه با پيگيرى موضوع، دريافتيم پسرم از سوى يكى از دوستانش به نام مجيد به قتل رسيده است. اما هنوز انگيزه اصلى حادثه را نمى دانيم. بنابراين از دستگاه قضايى و پليس ايران تقاضا داريم موضوع را پيگيرى كنند.بدين ترتيب بازپرس جنايى تهران با صدور دستورات قضايى لازم خواستار تحويل و بازگرداندن جسد مقتول به ايران شد تا علت اصلى مرگ و ساير موارد ديگر را اعلام كنند.از سوى ديگر دستور مكاتبات ويژه با پليس بين الملل براى پيگيرى پرونده و دستگيرى و انتقال متهم به ايران نيز از سوى بازپرس پرونده صادر شد.

گروه حوادث ـ فيلم دوربين هاى مدار بسته، دست سارق چك هاى مشتريان بانك هاى ورامين را رو كرد.
به گزارش خبرنگار ما، چندى قبل مردى با مراجعه به اداره آگاهى ورامين ضمن طرح شكايتى اظهار داشت: ساعاتى قبل، چند فقره چك پول از بانكى در ورامين دريافت كردم. اما زمانى كه به محل كارم رسيدم متوجه سرقت چك ها شدم.با طرح اين شكايت مأموران تحقيقات خود را در اين باره آغاز كرده و با رديابى هاى تخصصى دريافتند، دزد جيب بر چك پول ها را در يكى از بانك هاى كرج نقد كرده است. در حالى كه تجسس هاى پليسى در اين باره ادامه داشت، چندين شكايت مشابه ديگر نيز در اداره آگاهى مطرح شد. كارآگاهان كه احتمال مى دادند با يك سارق حرفه اى روبه رو هستند به بررسى دوربين هاى مداربسته بانك هايى پرداختند كه هدف سرقت قرار گرفته بودند. سرانجام نيز با بررسى دقيق فيلم ها، سارق جيب بر را شناسايى كردند. سپس عكس متهم در اختيار مأموران پليس و بانك هاى استان تهران قرار گرفت.۱۸ آبان هنگامى كه متهم براى نقد كردن چك هاى سرقتى به بانكى در ورامين مراجعه كرده بود از سوى رئيس شعبه شناسايى شد. وى بلافاصله مأموران را باخبر كرد. كارآگاهان نيز با حضور در بانك متهم را دستگير كردند.«على» در بازجويى ها با اعتراف به ۱۵ فقره جيب برى اظهار داشت: به بهانه پرداخت قبض آب و برق به بانك ها مراجعه كرده و پس از شناسايى طعمه ها در فرصتى مناسب همزمان با تنه زدن به مشتريان بانك ها، چك پول ها را سرقت كرده و با مدارك جعلى آنها را نقد مى كردم.متهم پس از تحقيقات مقدماتى در اختيار كارآگاهان پليس آگاهى استان تهران قرار گرفت.

گروه حوادث ـ آتش سوزى يكى ازواحدهاى پالايشگاه تهران، با يك كشته
و دو زخمى و ميليون ها تومان خسارت همراه بود.
به گزارش خبرنگار ما، ساعت ۱۱ و ۳۸ دقيقه ديروز، كارگران شركت نفت در حال كار بودند كه ناگهان صداى انفجار مهيبى همه را شوكه كرد.همزمان با زبانه كشيدن شعله هاى آتش، بلافاصله آتش نشانان مستقر در پالايشگاه خود را به بخش تصفيه بنزين - محل حادثه - رساندند. اما وسعت آتش سوزى به قدرى بود كه آتش نشانان ۱۰ ايستگاه آتش نشانى تهران نيز به پالايشگاه اعزام شدند. همزمان با ورود خودروهاى مخصوص اطفاى حريق، چند دستگاه آمبولانس و يك دستگاه اتوبوس آمبولانس اورژانس تهران و شركت نفت نيز خود را به محل حادثه رساندند.به گفته بهروز تشكر - رئيس اطلاع رسانى آتش نشانى تهران - آتش نشانان به محض ورود با توجه به اين كه آتش سوزى در يكى از كوره هاى گاز مايع در بخش شمالى پالايشگاه رخ داده بود، كانون آتش سوزى را از مسيرهاى مختلف و با استفاده از چندين لوله آبدهى و بهره گيرى از خودروهاى فوماتيك و مواد توليد كف مورد هجوم قرار دادند كه در كمترين زمان ممكن موفق شدند، آتش را مهار و آن را به طور كامل خاموش كنند. پس از اطفاى حريق، آتش نشانان ۴ ايستگاه آتش نشانى براى دو ساعت به پاكسازى و ايمن كردن محل حادثه پرداختند.يكى از كارگران در محل حادثه به خبرنگار ما گفت: محل حادثه در ۱۰ مترى من قرار داشت. من و همكارانم در حال نصب داربست بوديم كه با شنيدن صداى انفجار هراسان خود را به خارج از پالايشگاه رسانديم.محل آتش سوزى تقريباً كوچك بود و اما اگر يكى از مخزن ها آتش مى گرفت، فاجعه به بار مى آمد.وى درباره علت اصلى حادثه گفت: «شايد يك بى احتياطى و يا حادثه باعث وقوع اين آتش سوزى شده است اما وسعت آن در ۳۰ سال اخير بى سابقه بود.»كارگر ديگر هم در اين باره گفت: من و همكارانم در ۲۰۰ مترى محل حادثه كار مى كرديم كه ناگهان صداى انفجار همراه با آتش سوزى را شنيديم. بعد هم وحشت زده از پالايشگاه بيرون دويديم. آتش سوزى در قسمت آيروماكس - تصفيه بنزين - كه محدوده بسيار بزرگى است، رخ داده بود. حال آن كه با وقوع آتش سوزى، بلافاصله مخزن ها تخليه و به لوله هدايت شد. شهاب الدين متاجى - مدير شركت پالايش نفت تهران - نيز به ايسنا گفت: حادثه مربوط به يك واحد فرعى پالايشگاه بوده است. البته حريق نيز به خاطر مشكل فنى رخ داده است. اما كارشناسان بايد بررسى كنند كه گاز از چه مسيرى خارج شده و اين مشكل رخ داده است.گفتنى است، مسئولان حراست شركت نفت، ضمن برخورد شديد با خبرنگار اعزامى روزنامه ايران به محل حادثه، كارت شناسايى وى را نيز توقيف كردند.

گروه حوادث ـ رسانه ها همواره پل ارتباطى ميان مردم و پليس هستند. به همين خاطر انعكاس صحيح و به موقع اخبار، نقش مؤثر و كليدى در كاهش وقوع جرايم و افزايش سطح احساس امنيت و آگاهى مردم دارد.
سردار عليرضا اكبرشاهى، فرمانده انتظامى استان تهران، عصر ديروز در بازديد از تحريريه روزنامه «ايران» و ديدار با مديرمسئول، خبرنگاران و دبيران تحريريه، ضمن اعلام اين مطلب گفت: احساس امنيت در جامعه هميشه مهم تر از امنيت است كه بايد با كمك رسانه ها در تحقق اين هدف گام هاى مؤثرى برداشته شود.سردار اكبرشاهى تصريح كرد: فرماندهى پليس استان تهران اطلاع رسانى به موقع، صحيح و هدفمند را از اولويت هاى برنامه هاى خود مى داند. از اين رو تلاش براى گسترش همكارى هاى رسانه اى همچنان با رويكردهاى نوين در عصر كنونى ادامه خواهد داشت.
كاوه اشتهاردى، مديرمسئول روزنامه ايران نيز در اين ديدار، بر تعامل جدى ميان رسانه ها و پليس و نقش كليدى و محورى اطلاع رسانى در كاهش جرايم مختلف تأكيد كرد و گفت: روزنامه ايران بويژه گروه حوادث، با بهره مندى از نظرات كارشناسان مختلف، بررسى علل و ريشه يابى انواع جرايم خرد و كلان را در دستور كار قرار داده است. به همين خاطر طى دو سال اخير اطلاع رسانى در حوزه اخبار حوادث با رويكردهاى جديد و پيشگيرانه و ارائه آموزش هاى لازم به خانواده ها و افراد مختلف، با هدف كاهش جرايم در حال انجام است. وى با حضور در نمايشگاه مطبوعات ، ضمن بازديد از غرفه «ايران» با دست اندركاران مربوطه و بازديدكنندگان روزنامه نيز به ديدار و گفت و گو پرداخت.

گروه حوادث ـ اختلاف نظر اعضاى شوراى تأمين شهرستان آبادان بر سر سريالى بودن قتل ۱۵ زن و يك پسر در «بهمنشير» يكى از عوامل تأخير در دستگيرى قاتل دوچرخه سوار بود.
به گزارش خبرنگار ما، امير سرتيپ احمد محمدى فر، جانشين رئيس پليس آگاهى نيروى انتظامى ديروز در حاشيه حضور در مركز نظارت همگانى پليس (۱۹۷) با اعلام اين مطلب به خبرنگاران گفت: از سال ۸۳ چند قتل مشابه در شهرهاى آبادان و خرمشهر به وقوع پيوست كه مأموران پليس آگاهى، در سال ۸۴ احتمال سريالى بودن قتل ها را مطرح كردند. به همين خاطر تيم هايى از پليس آگاهى به محل اعزام و تحقيقات خود را دراين باره آغاز كردند. اما اختلاف نظر درباره سريالى بودن قتل ها در شوراى تأمين شهرستان باعث تأخير دركشف شد.وى ادامه داد: در جريان تحقيقات كارآگاهان، چند مظنون دستگير شدند كه پنج تن از آنها به ارتكاب تعدادى از قتل ها اعتراف كردند.محمدى فر درباره برخورد با سهل انگارى هاى احتمالى در كشف اين پرونده نيز گفت: گروهى از بازرسى نيروى انتظامى پس از اين ماجرا در شهر آبادان حاضر شده و بررسى هاى خود درباره كوتاهى و خطاهاى مأموران را آغاز كردند كه پس از تكميل تحقيقات با متخلفان احتمالى، برخورد قانونى صورت خواهد گرفت.وى تأكيد كرد: شگرد قاتل و محيط وسيع آنجا علاوه بر عوامل انسانى، در طولانى شدن زمان كشف اين پرونده نيز تأثيرگذار بود.جانشين رئيس پليس آگاهى نيروى انتظامى با اشاره به تغيير وضعيت برخى جرايم در كشور نيز گفت: در حال حاضر وقوع جرايم رايانه اى در كشور افزايش يافته است. به طورى كه پرونده هاى تشكيل شده در اين باره امسال ۲۲ درصد نسبت به سال گذشته افزايش داشته، اين در حالى است كه آمار وقوع سرقت در كشور كاهش داشته است.
30 درصد قتل ها خانوادگى است
در ادامه اين جلسه سرهنگ مصطفى رجبى، معاون مبارزه با جرايم جنايى پليس آگاهى از افزايش ۸ درصد وقوع قتل در سال جارى خبر داد و گفت: سهم قتل هاى خانوادگى در محل قتل ها ۳۰ درصد است كه نسبت به سال گذشته تغييرى نكرده است. 16 درصد قتل هاى خانوادگى از سوى مردان، سه درصد از سوى زنان، ۱۰ درصد به دست والدين و ۱۲ درصد از سوى فرزندان رخ مى دهد.به گفته وى امسال با كاهش دو درصدى قتل هاى ناموسى و ۳۷ درصدى قتل با انگيزه سرقت روبه رو بوده ايم.