فرهاد زيويار
انتخاب باراك اوباما به عنوان رئيس جمهور امريكا و با شعار «تغيير» پيام هاى متعددى را به همراه داشت:
نخست، دموكرات ها و نامزد منتخب آنها كه با پيروزى اوباما خود را از فضاى سياسى جامعه امريكايى نشان دادند، بعد از ۸ سال دورى از قدرت شناخت دقيقى نسبت به جامعه يافته اند. آنها با دو كانديداى «زن» و «سياه پوست» وارد عرصه انتخابات شدند. البته كانديداى اول دموكرات ها نتوانست بر موج تصنعى به وجود آمده تا آخر سوار شود و بعد از كش و قوس هاى فراوان در نهايت جاى خود را به رقيب جوان و «سياه پوست» خود داد. اگر به صورت كوتاه به علت يابى موضوع بپردازيم، مى بينيم غلبه كانديداى دوم علاوه بر توانايى هاى فردى، دلايل مختلفى را در بر داشته است. يكى اين كه شعارهاى فمينيستى مورد توجه هيلارى كلينتون، جزو شعارهاى از رونق افتاده بود و دوم اين كه جامعه امريكا با توجه به يك نياز فراموش شده خود خواهان مقابله با تبعيض و تجديد نظر در بسيارى از شعارهاى گذشته بود. مجموع اين دو عامل باعث شد دموكرات ها بتوانند با كانديداى «سياه پوست» خود به فتح كاخ سفيد بينديشند.
دوم، پيروزى اوباما براى مردم امريكا تجربه جديدى بود، زيرا نخست اين كه تقريباً بعد از گذشت سه دهه نسل سياسى گذشته جاى خود را به نسل جديد داد. به عبارت ديگر نظام سياسى امريكا به صرافت و ظرافت شاهد تغيير و تحول قدرت از يك نسل به نسل ديگر بود. البته ضرورت اين تغيير و تحول علل داخلى و خارجى متعددى هم داشت و شايد گزافه نباشد اگر بگوييم يكى از عوامل خارجى آن تحت تأثير مناسبات امريكا و ايران بوده است.
سوم اين كه نگاه دموكرات ها و منتخب جديد امريكايى ها و مشاوران وى در شناخت ذائقه سياسى جامعه و حتى نظام جهانى در اين موفقيت وضوح بيشترى داشت. آنها دريافته بودند شعارهاى نسل گذشته همچون يكجانبه گرايى، قيم مآبى در عرصه بين الملل، مقابله با بنيادگرايى، تروريسم، رواج فمينيسم تصنعى و.‎/‎/ براى نسل جديد معنايى ندارد. آنها با رسيدن به اين درك به طراحى جديدى پرداختند.
چهارمين نكته اين مسئله است كه در اين مقطع كه بيشتر به شرايط دوره گذار شباهت دارد، شعار و سياست «تغيير» در وضع موجود بهترين مشى تبليغاتى در كوتاه مدت به حساب مى آمد. اگر در توجه به مطالبات ايجاد شده (داخلى و خارجى) طراحى مناسبى در نظر گرفته نمى شد، ممكن بود تراكم مطالبات عمومى شوك هاى بعدى را هم در پى داشته باشد.
در نتيجه با وجود اين كه يكى از روش هاى سنتى رقباى انتخاباتى در نظام سياسى ايالات متحده به كار بردن شعارهاى تند عليه جبهه رقيب است و به محض پيروزى يك طرف، توجه به شعارهاى گذشته تا حدودى فروكش مى كند، در اين دوره شگردهاى تبليغاتى نوعى تغيير سياسى ـ اجتماعى را هم در جامعه امريكايى و هم توقعات بسيارى از كشورهاى جهان را در جامعه جهانى به وجود آورد كه سبك و سياق سابق را تا حدودى ناكارآمد كرد. در اين دوره انتخابات امريكا براى نخستين بار خواسته يا ناخواسته تحت تأثير مطالبات انباشته شده داخلى و بين المللى قرار گرفت. به نظر مى رسد اگر راه يافتگان به كاخ سفيد نسبت به اين مطالبات داخلى و بين المللى بى توجه باشند، در بلندمدت مشكلات لاينحلى را گريبانگير امريكا خواهد كرد. همان طور كه بى توجهى به فضاى به وجود آمده (داخلى و خارجى) در بلندمدت نيز چالش هاى جدى براى نظام سياسى امريكا خواهد آفريد.

رسانه هاى غربى شواهد جديدى از پشتيبانى امريكا از گرجستان در حمله به اوستياى جنوبى ارائه كرده اند. به نوشته اين رسانه ها نيروهاى گرجى تحت تعليمات و پشتيبانى ايالات متحده امريكا حتى از بمب هاى خوشه اى در اين حمله استفاده كردند. لس آنجلس تايمز مى نويسد: پس از هفته ها درگيرى در تاريخ ۷ آگوست سال جارى، ميخائيل ساكاشويلى، رئيس جمهور گرجستان در پيامى تلويزيونى به مردم اوستياى جنوبى نويد آتش بس داد. او پس از مشورت محرمانه با امريكا تسخينوالى پايتخت اوستياى جنوبى را مورد هجوم سنگين ارتش گرجستان قرار داد و پس از چند روز حمله كوبنده، نظاميان روس وارد اين شهر شدند و ارتش گرجستان را مجبور به عقب نشينى كردند.
اين اقدام كشور گرجستان موجب بروز بى اعتمادى مردم اوستيا و سران اين كشور شد.روس ها نيز كه به كمك سيستم اطلاعاتى خويش از پشت پرده جنگ خبردار شده بودند تصميم خويش را براى تنبيه ساكاشويلى به اجرا گذاشتند.
اين جنگ نشان داد اگر غرب واقعاً به بحران در اين منطقه پايان دهد ايالات متحده بايد كميسيون جديد اروپا را در صلح قفقاز كمك كند و سياست هاى جنگ طلبانه خود را در منطقه قفقاز تغيير دهد. كشورهايى كه به اين منطقه جنگ زده كمك مالى مى كنند بايد بدانند كه سهم اندكى از اين كمك ها به مردم مصيبت زده اين منطقه مى رسد. سال ها درگيرى در اين منطقه نشان مى دهد كه توافق و صلح در اين ناحيه فقط زمانى امكان دارد كه جو بى اعتمادى و دروغگويى از ميان برود. ساكاشويلى بايد به اشتباهاتش اعتراف كند و جهان غرب نيز بايد سياست خويش در قفقاز را اصلاح كند.

گروه بين الملل ـ حدود ۵۰۰ تن از رهبران تبعيدى تبت در دارامسالا در شمال هند، گفت وگوهاى خود را درباره تشديد مبارزه با حاكميت چين در تبت آغاز كردند.
اين بزرگ ترين گردهمايى جامعه تبتيان تبعيدى در شمال هند در ۶۰ سال اخير به شمار مى رود كه دالايى لاما، رهبر بوداييان تبت پس از اذعان به شكست مذاكرات با دولت چين براى كسب خودمختارى تبت برگزارى آن را خواستار شده بود. وى پيش از برگزارى اين نشست، از شركت كنندگان خواست همه جنبه هاى سياست در قبال چين را در نظر بگيرند تا رسيدن به استقلال كامل تبت تحقق پيدا كند.

گروه بين الملل ـ حسين رضوانى: با تصويب توافقنامه امنيتى عراق و امريكا در كابينه مالكى اكنون همه چيز درباره سرنوشت اين پيمان سؤال بر انگيز به تصميم پارلمان عراق موكول شده است لذا براى مجلس عراق روز بيست و چهارم نوامبر (چهارم آذرماه) روز آزمون و برهه دشوارى است. روزى كه بايد فراكسيون ها و نمايندگان اين نهاد رأى نهايى خويش را در اين باره صادر كنند. 275 تن از نمايندگان پس از نخستين بازخوانى، دو روز فرصت دارند تا متن اين توافقنامه را بطور مفصل بررسى كنند و پس از بازخوانى دوم، چهار روز ديگر فرصت خواهند داشت درباره آخرين تحولات توافقنامه تبادل نظر و تصميم نهايى درباره رد يا قبول آن را اعلام كنند.
همه ناظران و دولتمردان عراق تأكيد كرده اند كه توافقنامه امنيتى برخلاف كابينه در مجلس اين كشور مسير سختى را در پيش دارد.
در اين راستا رئيس مجلس عراق از امروز مرخصى نمايندگان و حتى مأموريت هاى آنها را لغو كرده تا همه نمايندگان با حضور در پارلمان، اين توافقنامه را تا دستيابى به نتيجه نهايى بررسى كنند.
برخى از نمايندگان نيز كه متن توافقنامه را ديده اند تأكيد كرده اند كه قرار بوده اين پيمان امنيتى، مقدمات خروج نظاميان امريكايى از بغداد را فراهم كند اما چنين مطلبى از متن توافقنامه استنباط نمى شود. اين نمايندگان افزوده اند: تأييد پيمان امنيتى عراق از سوى كابينه دولت اين كشور به منزله تصويب نهايى اين پيمان نيست. اكنون مسئله اصلى اين است كه آيا دولت مالكى خواهد توانست موافقت احزاب و جناح هاى مختلف را درباره انعقاد پيمان امنيتى جلب كند
جبهه تعيين كننده شيعيان
در ميان شخصيتهاى مهم شيعه، علاوه بر مرجعيت و علماى عراق دو چهره پرنفوذ يعنى ابراهيم الجعفرى نخست وزير سابق عراق و سيد مقتدا صدر رهبر جريان صدر، امضاى توافقنامه امنيتى با امريكا را امرى خطرناك و مقاومت در برابر آن را يك وظيفه ملى و دينى خوانده اند. مقتدا صدر روحانى شيعه عراقى در واكنش به امضاى توافقنامه امنيتى عراق و امريكا، خواستار تظاهرات مردم در روز جمعه شد. خبرگزارى اصوات العراق اعلام كرد احمد الموسوى سخنگوى صدر در بيانيه اى اعلام كرد: «تصويب توافقنامه امنيتى بغداد-واشنگتن بى معناست زيرا پارلمان عراق اين توافقنامه را رد خواهد كرد.»
مقتدا صدر با صدور بيانيه اى تصويب توافقنامه امنيتى توسط دولت عراق را به باد انتقاد گرفت و آن را نشانه ذلت خواند. صدر در اين بيانيه گفته است كه خروج اشغالگران امريكايى از نظر عقلى روشن و از نظر ملى و شرعى واجب است و بايد انجام گيرد. در همين حال سيد عبدالعزيز حكيم رئيس مجلس اعلاى اسلامى عراق در نشستى با سازمان بدر،توافقنامه امنيتى با امريكا و خروج نيروهاى امريكايى از عراق را مورد بحث و بررسى قرار داد.اما در تصميم گيرى نهايى شيعيان،موضع مجلس اعلا نقش بسزايى درباره آينده توافقنامه دارد.
دو نگاه در طيف تسنن
در طيف اهل تسنن دو جريان از گروه هاى قدرتمند آن از ابتدا در صف مخالفان توافقنامه بودند. نخست، حزب اسلامى عراق كه رهبرى آن را طارق الهاشمى برعهده دارد. الهاشمى اكنون منصب مهم معاونت رياست جمهورى عراق را دراختيار دارد. او با آنكه زبانى محتاطانه در نقد توافقنامه داشته است اما متحدان حزبى او به صورت صريح درباره اين توافقنامه ابرازنگرانى كرده اند. دومين جناح هيأت علماى مسلمان عراق نام دارد كه حارث الضارى رياست آن را برعهده دارد و به دليل ارتباطات كليدى كه با دولت هاى عربى دارد موضع او در اين باره از اهميت شايانى برخوردار است. الضارى در اولين واكنش خويش اظهارداشته است: تصويب پيش نويس توافقنامه امنيتى با امريكا در دولت عراق نتيجه فشارهاى واشنگتن است. وى اضافه كرد: بعضى از گروههاى عراقى براى امضاى اين توافقنامه حتى از دولت امريكا توافق بيشترى داشتند و با گذشت زمان، وجهه اين افراد مشخص خواهد شد. هيأت علماى سنى عراق ماه گذشته با صدور فتوايى، امضاى توافقنامه امنيتى را از نظر شرعى باطل اعلام كرد. اما شاخه ديگر فراكسيون تسنن همان نگاهى را به توافقنامه دارد كه سران دو گروه كرد - بارزانى و طالبانى - يا رئيس دولت شيعه عراق - نورى مالكى - دارند. اين گروه را در مجلس خلف العليان رهبرى مى كند. او كه معاون رئيس مجلس عراق و از جبهه التوافق است از رأى مثبت اين جبهه به توافقنامه امنيتى با امريكا خبر داد ه است.
خلف العليان مدعى است: در اين توافقنامه امتيازات زيادى براى مردم عراق وجود دارد. بويژه كه عنوان آن از توافقنامه امنيتى به توافقنامه عقب نشينى نيروهاى خارجى از عراق تغيير كرد.
نگاه دولت هاى عرب
هنوز بسيارى از كشورهاى عربى درباره اين توافقنامه سكوت كرده اند. پيش ازاين اتحاديه عرب به عنوان بزرگترين سازمان رهبرى كننده اعراب از اعمال فشار امريكا براى تحميل اين پيمان انتقاد كرده بود. با اين حال انتظار مى رود كه برخى از كشورهاى دوست واشنگتن و متحدان اصلى آن بويژه كشور كويت با اين توافقنامه همراه شوند. اولين واكنش مخالف را سوريه نشان داد كه توافقنامه واشنگتن - بغداد را به زيان همسايگان عراق دانست. محسن بلال وزير اطلاع رسانى سوريه گفت: توافقنامه امنيتى بين واشنگتن و بغداد، عراق را به پايگاهى تبديل خواهد كرد كه به كشورهاى همسايه بويژه سوريه آسيب مى رساند.
به گفته بلال، توافقنامه امنيتى واشنگتن - بغداد، عراق را به پايگاهى تبديل خواهد كرد كه به كشورهاى همسايه بويژه سوريه آسيب وارد مى كند. وى افزود: هلى كوپترهاى امريكايى از خاك عراق به پرواز درآمدند و غيرنظاميان بى گناه را در منطقه بوكمال سوريه كشتند.
تلاش براى جلب نظر علما و مراجع
موافقان توافقنامه سعى دارند جبهه علما را حامى توافقنامه نشان دهند و حتى در اين باره از قول حضرت آيت الله سيستانى مدعى شدند كه ايشان پس از اصلاحات اخير به امضاى توافقنامه رضايت داده است. اين در حالى است كه منابع نزديك به آيت الله سيستانى با تكذيب ادعاى برخى رسانه ها به اينكه مرجع بزرگ دينى عراق به نورى المالكى براى امضاى توافقنامه امنيتى چراغ سبز نشان داده، تأكيد كرده اند آيت الله سيستانى فرمودند هنوز مواردى وجود دارد كه لاينحل است. هنوز توافقى درباره مصونيت قضايى و تردد و بازرسى و عقب نشينى به دست نيامده است، در صورتى كه اين موارد حل شود، مرجعيت دينى دخالت نخواهد كرد و همانطور كه تأكيد كرده، دولت و پارلمان تصميم گيرى خواهند كرد.
برخى ناظران واكنش هاى مردم، شخصيت ها و مراجع عراق را نيز در فاصله يك هفته مانده به اعلام نظر مجلس اين كشور بسيار تعيين كننده مى دانند. مقام هاى امريكايى اظهارنگرانى كرده اند كه در اين يك هفته ممكن است گروه هاى منتقد توافقنامه، به بسيج شهروندان عراقى كه از ۵ سال كشتار و ناامنى در اين كشور ناراضى هستند دست بزنند. كشورهاى اروپايى نيز از اقدام دولت مالكى در امضاى توافقنامه استقبال كرده اند.
مناقشه اى پردامنه در پارلمان
به رغم تصويب اين توافقنامه در كابينه دولت عراق سير تصويب آن در پارلمان پرمناقشه و دشوار خواهد بود.هوشيار زيبارى وزير خارجه عراق در گفت و گو با سى ان ان خاطرنشان كرد روند تصويب توافقنامه امنيتى در مجلس عراق به كندى پيش خواهد رفت.وى گفت: انتظار تصويب توافقنامه امنيتى در طول هفته آينده يا ۱۰ روز آينده در مجلس عراق انتظار درستى نيست، زيرا هنوز بايد اقدامات زيادى انجام داد و به همين علت هفته آينده زمان حساسى براى ما خواهد بود. زيبارى پس از تصويب توافقنامه در هيأت وزيران عراق صبح ديروز پيش نويس توافقنامه را با رايان كراكر سفير امريكا در بغداد امضا كرد.با اين حال روزنامه الصباح ارگان رسمى دولت عراق با اشاره به تصويب توافقنامه امنيتى در دولت عراق و آغاز تحركات سياسى گروه هاى سياسى در اين زمينه نوشت: تصويب پيش نويس اين توافقنامه در پارلمان محال نيست، ولى با موانعى بزرگ روبه رو است.شيخ خالد العطيه معاون پارلمان عراق خاطرنشان كرد كه توافقنامه امنيتى دوشنبه چهارم آذر در پارلمان عراق به رأى گذاشته خواهد شد. العطيه در رابطه با برخى پيشنهادات مبنى بر انجام همه پرسى در مورد توافقنامه امنيتى گفت: طبق قانون و نظام داخلى پارلمان عراق، نمى توان درباره توافقنامه هاى بين المللى همه پرسى انجام داد، چرا كه تصويب آنها از اختيارات پارلمان و شوراى رياست جمهورى عراق محسوب مى شود.

دبير كل اتحاديه عرب كه براى مشاركت در نشست هاى وزراى فرهنگ و ارتباطات عرب به دمشق رفته است، با اشاره به اختلاف گروه هاى فلسطينى گفت: اتحاديه عرب به تحقق آشتى ملى فلسطين پايبند است.
به گزارش خبرگزارى سوريه (سانا)، «عمرو موسى» دبير كل اتحاديه عرب پس از ديدار با بشار اسد، در جمع خبرنگاران گفت: موضوع گفت وگوها به طور كلى بر اوضاع جهان عرب متمركز بود و به طور خاص بر فلسطين. عمرو موسى با اشاره به رئيس جمهور جديد امريكا ابراز اميدوارى كرد تا با آمدن «باراك اوباما» شعار مهم او يعنى «تغيير» در سياست هاى امريكا نمود پيدا كند و اين سياست ها تغيير كند.
دبير كل اتحاديه عرب درباره مناسبات لبنان و سوريه گفت: مناسبات دو طرف پيوندى خاص دارد به ويژه اينكه اين مناسبات فراتر از دولت هاى دو كشور است زيرا اين روابط ميان دو جامعه سورى و لبنانى در جريان است.
در اين ديدار بشار اسد نيز از بحران غزه و وضعيت بحرانى در اين منطقه و اوضاع نابسامان مردم آن بشدت ابراز نگرانى كرد و از نگرانى عميق دمشق براى تداوم اين وضعيت سخن گفت.وى از دبيركل اتحاديه عرب خواست مسئوليت خود را در اين خصوص برعهده بگيرد و به آن عمل كند و در تصميم هاى خود مواضعى اتخاذ كند كه محاصره غزه شكسته شود.

انفجارى در اتوبوس در تل آويو جان يك صهيونيست را گرفت و ۵ نفر ديگر را زخمى كرد اما گزارش رسانه هاى مختلف در اين خصوص درباره علت حادثه متفاوت است.
خبرگزارى فرانسه به نقل از «ميكى روزنفيلد» سخنگوى پليس رژيم صهيونيستى نوشت بر اثر يك حادثه رانندگى آتش در خودرويى در تل آويو زبانه مى كشد و انفجارى رخ نداده است.
تلويزيون رژيم صهيونيستى پس از رويداد اين حادثه اعلام كرد، انفجار اتوبوس ناشى از انفجار بمبى كه درون آن كار گذاشته شده بوده است. اين در حالى است كه شبكه تلويزيونى بى.بى.سى هم خبر داد كه پليس اعلام كرد اين انفجار ناشى از حادثه رانندگى بوده است. از سوى ديگر، راديو رژيم صهيونيستى با اعلام فورى اين خبر گفت: انفجارى در ايستگاه اتوبوسى در تل آويو رخ داده است و دلايل موجود نشان مى دهد خلافكارانى عادى اين كار را كرده اند و انفجار بر اثر حمله فلسطينى ها نيست. لازم به ذكر است در ماه هاى اخير نيروهاى فلسطينى ۲ بار با وسايل نقليه در سرزمين اشغالى فلسطين به سربازان صهيونيست حمله كرده اند.
همكارى مخفيانه رژيم صهيونيستى و آلمان براى ساخت سامانه هشدار موشكى
يك روزنامه صهيونيستى به نقل از يك پايگاه دفاعى امريكا فاش كرد، اسرائيل و آلمان به طور مخفيانه يك سامانه شناسايى موشك اتمى را ساخته اند. روزنامه «جروزالم پست» به نقل از وب سايت «ديفنس نيوز» امريكا نوشت: اين سامانه كه به بلوبرد موسوم شده است براساس نمونه آزمايشى يك سنسور مادون قرمز هوايى است كه براى شناسايى موشك داراى كلاهك اتمى ساخته شده است. طراحان نظامى اين پروژه با اين نظريه كار مى كردند كه در يك حمله اتمى موشك هاى دام بتوانند به همراه موشك هايى كه كلاهك هاى هسته اى حمل مى كنند شليك شوند تا بدين ترتيب سپرهاى موشكى را دچار سرگردانى كرده و ناتوان كند.

گروه بين الملل ـ باراك اوباما رئيس جمهور منتخب امريكا در فاصله دو ماه مانده به ورودش به كاخ سفيد، برنامه ها و اولويت هاى اقتصادى و امنيتى دولت خود را تشريح كرد.
وى متعهد به خروج نظاميان امريكا از عراق، مقابله جدى با القاعده در افغانستان و تعطيلى زندان گوانتانامو شد و همچنين تأكيد كرد كه امريكا براى عبور از بحران اقتصادى نياز به تلاش هاى جدى دارد و او سعى در بازگرداندن ثبات و اعتماد به اقتصاد امريكا خواهد كرد.اوباما در مصاحبه شصت دقيقه اى خود با شبكه سى بى اس اعلام كرد احياى اقتصاد امريكا حتى به قيمت كسرى بودجه بيشتر از اولويتهاى نخست او است.
وى گفت: به محض برعهده گرفتن سمت رياست جمهورى امريكا در تاريخ بيستم ژانويه (اول بهمن ماه) روند خروج نيروهاى نظامى را از عراق آغاز خواهد كرد.وى افزود: در خصوص افغانستان نيز با توجه به مشكلاتى كه وجود دارد بايد تلاش هايمان را تقويت كنيم.وى يادآور شد مقابله جدى با شبكه القاعده از اولويت هاى مهم برنامه هاى او خواهد بود و دستگيرى يا نابودى اسامه بن لادن در واقع براى حفظ امنيت امريكا بسيار مهم است.باراك اوباما در ادامه افزود: همانطور كه پيشتر نيز بارها گفتم در نظر دارم زندان گوانتانامو در كوبا را تعطيل كنم و اين كار را حتماً انجام خواهم داد.
از ديگر اولويت هاى برنامه وى در كنگره، تصويب يك طرح مشوق اقتصادى ديگر براى احياى اقتصاد امريكا است.