گروه اجتماعى - عليرضا سزاوار: اگر در گذشته خالكوبى به عنوان وسيله اى براى تشخيص هويت يا نشانه اى از مقام و مرتبه اجتماعى افراد به كار مى رفت و در بين گروه هايى از مردم نيز به صورت محدود، زينتى بر روى پوست محسوب مى شد، امروز خالكوبى و ترسيم نقش و نگارهايى بر روى پوست بدن به خواسته غيرمعقول گروه هاى متفاوتى از مردم بويژه جوانان تبديل شده است.
صرف نظر از سهم و نقش خالكوبى در فرهنگ سنتى ايران در حال حاضر تمايل به خالكوبى تحت تأثير فرهنگ غربى از طريق فيلم ها و برنامه هاى ماهواره اى، در بين جوانان دختر و پسر شدت گرفته است. با اين حال دكتر فريدون صامتى، مدرس جامعه شناسى دانشگاه مى گويد: «نكته اميدواركننده اين است كه اين تمايل در حال حاضر فقط در گروه محدودى از جوانان وجود دارد و آگاهى رسانى درباره عواقب آن مى تواند جلوى گرايش بيشتر جوانان براى انجام دادن عمل خالكوبى و حك كردن نقش و نگار بر روى پوست بدن شان را بگيرد.»
خالكوبى و خطر ابتلا به بيمارى هاى عفونىمراكز غيرقانونى كه به كار ترسيم نقش و نگار بر روى بدن متقاضيان مى پردازند، آلبوم هايى از طرح هاى مختلف به مشتريان ارائه مى كنند.
هر كدام از طرح ها و نقش ها نيز از قيمت خاصى برخوردارند. مبالغى كه از ۳۰ هزار تومان شروع مى شود و گاه به ۳۰۰ هزار تومان هم مى رسد. هرچه طرح برجسته تر، بزرگ تر و رنگى تر باشد، مبلغ دريافتى براى خالكوبى آن هم بيشتر است.دكتر محمد مهدى لطفى، متخصص بيمارى هاى پوستى در اين باره به «ايران» مى گويد: «رنگ هاى به كار رفته در خالكوبى يا تاتو (Tattoo) سمى و سرطانزا بوده و در بيشتر موارد حاوى مقادير زيادى نمك آهن هستند كه اگر جنس اين رنگ ها خوب نباشد بدن به اين ماده واكنش نشان مى دهد.»
او مى افزايد: « برخى تحقيقات نيز نشان داده تركيب هاى رنگى گوناگون كه براى خالكوبى هاى رنگى استفاده مى شوند از مواد شيميايى سمى تشكيل شده اند و ممكن است عوارضى مانند التهاب، تحريك پوستى و حتى سرطان به همراه داشته باشند.»
دكتر لطفى در ادامه خاطر نشان مى كند: «هنگام خالكوبى در هر ثانيه ۲۰ نيش سوزن وارد پوست مى شود با اين كار بخشى از ذرات رنگ وارد خون شده و غده هاى لنفاوى منطقه خالكوبى شده را سياه مى كند.»
از طرفى پاك كردن خالكوبى ها به كمك ليزر نيز با مشكلات ديگرى همراه است.
اين متخصص بيمارى هاى پوستى در اين باره چنين توضيح مى دهد: «به هنگام پاك كردن خالكوبى با استفاده از ليزر، بلورهاى رنگى خالكوبى، خرد و وارد دستگاه گردش خون و ايمنى بدن مى شوند كه ممكن است عوارض فراوانى از جمله سرطان داشته باشند.»
به گفته كارشناسان، خالكوبى اگر به صورت غير بهداشتى و با استفاده از سوزن مشترك انجام شود، فرد را در معرض ابتلا به بيمارى هاى عفونى خطرناك مانند هپاتيت و ايدز قرار مى دهد.
پيرسينگ و عوارض مشابه خالكوبى سوراخ كردن نقطه اى از بدن براى آويزان كردن گوشواره كه به آن عمل «پيرسينگ» مى گويند هم از ديگر شيوه هاى رفتارى نوپديد در بين برخى از جوانان است.
اين نوع عمل به اصطلاح زيبايى كه بسيار هم دردناك است، فقط بايد به وسيله پزشكان و متخصصان جراحى عمومى انجام شود، اما برخى از صاحبان داروخانه ها، تعدادى از آرايشگاه هاى مردانه و زنانه و گاهى افرادى كه نه پزشك اند و نه آرايشگر نيز اقدام به انجام دادن آن مى كنند.محمد جواد تفضلى، پزشك و جراح عمومى در اين باره مى گويد: «عمل پيرسينگ را حتماً بايد پزشك جراح انجام دهد. در حالى كه مى توان گفت هم اكنون تقريباً اين كار از سوى هر كس و در هر مكانى انجام مى شود. بدون آن كه افراد متقاضى و كسانى كه اين عمل را به شكل غير بهداشتى انجام مى دهند، از عواقب كارخود با خبر باشند.»
تاكنون وزارت بهداشت در اطلاعيه هاى گوناگون درباره خطرات ناشى ازعمل پيرسينگ و خالكوبى هشدار داده است.
يك كارشناس اداره اماكن وزارت بهداشت در اين باره مى گويد: «براساس قانون هرگونه خالكوبى بدون حضور پزشك ممنوع است.» او توضيح مى دهد: «انجام دادن خالكوبى يا هر عمل مشابه مانند تاتو در آرايشگاه هاى زنانه و مردانه ممنوع است. در صورت گزارش چنين اقدامى به دانشگاه هاى علوم پزشكى هر منطقه، با متخلفان برخورد خواهد شد.»
مد دردسرسازبيشتر علاقه مندان به عمل پيرسينگ، جوانان در سنين ۱۷ تا ۲۵ سال هستند. از آنجا كه هيچ جامعه اى از هجوم مدها و شيوه هاى جديد پوشش و آرايش در امان نيست. به گفته دكتر محمدرضا مجيدى، روان شناس و عضو هيأت علمى دانشگاه تهران؛ «مهم تقويت فرهنگ جامعه و هويت بخشى به گروه هايى است كه بيشتر در معرض اين هجوم قرار دارند.»
او مى گويد: «عمده ترين عاملى كه هميشه انسان را به ايجاد تغيير در ظاهر خود تشويق مى كند، علاقه مندى او به متفاوت به نظر آمدن است. اين كه كارى كند تا به چشم بيايد. اين به چشم آمدن البته مى تواند كاملاً از بعد فكرى و تحصيلى باشد و هم مى تواند جنبه ظاهرى به خود بگيرد.
جراحى هاى زيبايى در حد تغيير چهره مانند عمل بينى به علت فراگيرى آن شايد امرى متعارف شده باشد اما عمل هاى جراحى مانند پيرسينگ و خالكوبى مد تازه آمده اى است كه نه فقط با ارزش ها و فرهنگ جامعه ما سازگارى ندارد بلكه حتى در كشورهاى مبدأ اين مدها نيز، عمل مثبت و تأييد شده اى از نظر انگاره هاى اجتماعى به شمار نمى آيند. آنچه مهم است برخورد اصولى با اين ناهنجارى هاى نوپديد است. خانواده ها، رسانه ها و بنيادهاى تعليم و تربيت هم بيشترين نقش را در اين باره به عهده دارند.»
آنچه سبب افزايش علاقه برخى از جوانان به انجام دادن خالكوبى يا پيرسينگ بر روى پوست بدن شان مى شود، ناآگاهى از عواقب سوء آن و بى توجهى كارشناسان بهداشتى به ارائه اطلاعات صحيح و هشدارهاى لازم در اين باره است. يك ناهنجارى اجتماعى نوپديد كه مى تواند در صورت مراقبت و كنترل نكردن دامنه نفوذش را در بين جوانان جامعه ايرانى گسترش دهد و تبديل به نوعى تهديد كننده سلامت روانى و جسمى شود.
