گروه اجتماعى ـ فرامرز سيدآقايى: حكايت نان حكايت «هر چه پول بدهى آش مى خورى» است: هر چه پول بدهى، نان مى گيرى. رمز كوچك شدن و كم شدن مداوم وزن نان هايى كه در نانوايى ها توليد مى شود همين است. اما اين، تمام حكايت نان و نانوايى نيست. حكايت نان و نانوايى و توليد نان حكايتى ساده است كه درباره آن كمتر اطلاع رسانى شده است.اكنون ديگر در نانوايى ها تابلوى معروف شناسنامه نانوايى و درج قيمت نان و آرد ديده نمى شود. همان تابلويى كه وقتى نوشته روى آن را مى خوانديم عطر نان تازه در شامه مان مى پيچيد. روى آن تابلوها نوشته بود: قيمت يك كيلو نان «مرغوب و مأكول».// ريال و حالا آن تابلوها از اين واژه هاى خاطره انگيز خالى است. كيفيت آرد و كيفيت و كميت نان توليد شده نيز در معرض انتقاد دائم مصرف كنندگان است.شكايات و گلايه هاى مردم را با يوسف احمدى رئيس انجمن صنفى نانوايان سنتى كه عضو هيأت مديره اتحاديه صنف نانوايى سنتى نيز هست مطرح كرديم.
چرا ديگر در نانوايى ها نان مرغوب و مأكول توليد نمى شود
نان مرغوب كه توليد مى شود، شايد كم شده.
نان هاى فعلى عطر نان هاى سابق را ندارد. كيفيتش هم پائين است، ماندگارى آن كم است، وزن آن مدام كم مى شود اما قيمتش زياد.
نانوايى ها براى همين نان كه شما مى گوييد هزينه مى كنند. سود چندانى نمى برند و گاهى ضرر هم مى دهند.
چرا
پنج سال است كه نرخ جديد به نان داده نشده است. الان نانوايى ها را بر اساس نرخ سال ۸۲ جريمه مى كنند. از سال ۸۲ به بعد قيمت ها چه تغييرى كرده است دستمزد كارگر بالا رفته و نانوا با نرخ هاى پائين كار نمى كند اما نانوايى بايد هر طور شده نان بپزد و به دست مردم بدهد.
آرد را از سهميه دولتى استفاده مى كنند
بله، اما فقط آرد را دولت مى دهد. به عقيده من آرد فقط ۱۰ درصد كار است و ۹۰ درصد بقيه را خود نانوايان بايد تأمين كنند.
فروختن بخشى از سهميه آرد دولتى در بازار با نرخ آزاد مشكل نانوايى ها را حل نمى كند
به ما چنين چيزى گزارش نشده است اگرنه برخورد مى كنيم.
اما من از خريدارانى مثل قنادى ها پرسيده ام و گفته اند كه از نانوايى خريده اند.
به ما گزارش نشده و باتوجه به تقاضاى مردم، نانوايان فرصت چنين كارى را ندارند. اگر نرخ ارائه شود سود نانوايى در نان است نه آرد خارج از روال.
آرد دولتى به چه قيمتى به دست نانوايان مى رسد
يك نوع آن به قيمت ۷۵ ريال است كه ۵۵ ريال قيمت گونى آن است و با ۲۰ ريال هزينه تخليه و كرايه مى شود كيلويى ۱۵۰ ريال. نوع ديگرى هم به قيمت ۵۲۰ ريال است و با ۵۲ ريال هزينه گونى و ۲۸ ريال هزينه تخليه ۶۰۰ ريال مى شود.
قيمت آزاد چقدر است
با كيفيت بالا ۴۰۰ تومان است.
چه هزينه هاى ديگرى را نانوايان بايد تأمين كنند
هزينه هاى متعدد، زياد است، مثل دستمزد كارگر و هزينه بيمه و غيره. خيلى است.
لطفاً با جزئيات براى سنگك و بربرى بفرماييد.
اولاً كه هر سال از سوى تأمين اجتماعى ۲۰ درصد دستمزد كاركنان اضافه مى شود. آخرين برآورد نرخ دستمزدى كه ما در اتحاديه داريم مربوط به فروردين ۸۷ است. براساس اين نرخ، شاطر ۱۸ هزار و ۲۶۰ تومان، وردست ۱۲ هزار و ۵۹۰ تومان، خميرگير ۱۱ هزار و ۴۴۳ تومان، نان در بيار ۱۴ هزار و ۴۸۰ تومان و فروشنده ۱۰ هزار و ۶۴۷/۵ تومان دستمزد مى گيرد كه جمع آن مى شود ۶۷ هزار و ۴۲۰/۵ تومان در هر روز. علاوه بر اين عيدى، غذاى روزانه، بن كارگرى، مرخصى ساليانه، ذخيره بازخريد خدمت، مزاياى ۵۲ روز جمعه و ۱۸ روز تعطيل رسمى، حق تأهل و اولاد و حق بيمه كارگران نيز هزينه هايى است كه برنانوايى تحميل مى شود.
چقدر مى شود
مى شود ۶۳ هزار و ۲۲۸/۸ تومان در روز. هزينه هاى ديگر مثل مواد اوليه در هر روز ۲۶ هزار و ۴۱۰ تومان، هزينه بهداشت ۲۱ هزار و ۹۰۰ تومان در روز، هزينه ابزار كار و تعميرات و ساير هزينه ها مثل سوخت، آب و برق و تلفن، كرايه، ماليات حقوق و مشاغل و بقيه نيز مى شود ۳۱ هزار و ۲۲۱/۷ تومان و جمع كل آن مى شود ۱۹۰ هزار و ۵۵۱ تومان در هر روز. شما ببينيد كه يك نانوايى در روز با اين هزينه چه نانى بايد به مردم بدهد.
قيمت نان چند در مى آيد با اين هزينه ها
اگر تعداد ۹۰۷ چونه بگيرند با وزن هر چونه ۷۵۰ گرم، قيمت تمام شده هر نان سنگك ۲۱۰/۲ تومان مى شود.
بربرى چطور
هزينه كل روزانه نانوايى بربرى مى شود ۱۴۷ هزار و ۲۴۸/۴ تومان كه اگر ۱۰۱۵ چونه در روز بگيرد و وزن هر چونه ۶۵۰ گرم باشد قيمت تمام شده هر نان بربرى ۱۴۵ تومان مى شود.
نان بربرى الان هر عدد ۲۰۰ تومان و نان سنگك هم هر عدد ۲۰۰تومان به فروش مى رسد، يعنى يكى سود مى برد و يكى ضرر مى دهد
هر دو ناچارند سودشان را ببرند اما چطور
چطور
ناچارند از وزن نان كم كنند يا كنجد اجبارى بريزند.
اما شما گفتيد هنوز به قيمت پنج سال پيش كار مى كنيد.
بله اما قيمت نان مربوط به پنج سال پيش است و قيمت بقيه مايحتاج نانوايى به روز است.
قيمت پنج سال پيش را مى گوييد چقدر است
بله، سنگك و بربرى با آرد درجه يك ۷۵ تومان بود و با آرد درجه دو ۶۵ تومان. تافتون با آرد درجه يك ۶۰ تومان و با آرد درجه دو ۱۴ تومان. لواش با آرد درجه يك ۲۵ تومان و با آرد درجه دو ۱۵ تومان.
لواش و تافتون كه الان با همين قيمت ها فروخته مى شود.
به عرضتان رساندم كه براى سود بردن ناچارند از وزن نان كم كنند. در بربرى و سنگك هم با كاهش وزن، هم با كنجد اجبارى قيمت را افزايش مى دهند تا ضرر نكنند.
اين را بنويسيم براى نانواها بد نمى شود
بنويسيد، اين مشكلى است كه بايد حل شود و ما نبايد توقع داشته باشيم كاسبى در هر شغلى مثلاً ۱۰۰ تومان هزينه كند اما كالايش را ۵۰ تومان بفروشد.
راه حل اين مشكل چيست
نرخ نان بايد به روز شود. هزينه نانوايى كمرشكن است. ما روزى ۱۶ ساعت از كارگر كار مى كشيم و فقط ماهى ۴۰۰ يا ۵۰۰ هزار تومان به او دستمزد مى دهيم. فشار كار روى نانوايان زياد است و فشار مالى هم روى مالكان نانوايى. الان كارگر متخصص نمى توانيم استخدام كنيم چون دستمزد بالا دارد مثل همه مشاغل ديگر و وقتى ما نمى توانيم از كارگر متخصص استفاده كنيم كيفيت نان پائين مى آيد.
اگر بپرسم چرا نانوايى ها ديگر تابلوى قيمت و مشخصات نانوايى و تلفن شكايات را نصب نمى كنند باز هم به اعلام نرخ ربطش مى دهيد
من ربط نمى دهم، خود به خود مربوط است. وقتى نرخى داده نمى شود چه تابلويى
نان را چرا كيلويى نمى فروشند
اتفاقاً ما هم در اتحاديه و هم در انجمن صنفى موافق فروش كيلويى نان هستيم اما به چند دليل اجرا نمى شود. يكى نرخ نان كه مربوط به پنج سال پيش است و ديگر اين كه مردم نان را دانه اى دوست دارند بخرند، چون راحت ترند اما با اين حال اگر قيمت اعلام شود از فروش كيلويى حمايت مى كنيم.
قيمت جديد نان را چه كسى بايد تعيين كند
چند دستگاه در اين كار دخيل هستند. شوراى اسلامى شهر تهران، استاندارى، سازمان حمايت از مصرف كننده، اتحاديه نانوايان، اداره غله منطقه يك كشورى و معاونت وزارت بازرگانى.
تعداد شاغلان نانوايى چند نفر است
در شهر تهران ۲۰۰ هزار و در استان تهران بطور متوسط ۴۰۰هزار نفر.
آيا تعاونى داريد يا اساساً اتحاديه ملزومات نانوايان را تأمين مى كند
فروشگاه تعاونى داريم كه دو سال است خبرى در آن نيست. هر وقت كالايى بدهند توزيع مى كنيم. چندى پيش هم قرار بود وام هايى به نانواها بدهند به مبلغ چهار ميليون تومان كه آن را هم فقط به ۴۰۰ نفر دادند.
شما خودتان هم نانوايى داريد
بله.
فكر مى كنيد براى حل مشكل نان در تهران چه بايد كرد
نانوايى هاى قديمى ديگر كفاف نياز مردم را نمى دهد اما نان سنتى را هم نمى توانيم از مردم بگيريم چون مردم به اين نان هاى لواش، بربرى، سنگك و تافتون وابسته اند. بايد در تهران دو-سه مجتمع بزرگ توليد نان سنتى احداث شود تا در كنار نانوايى هاى سنتى محله ها، نان سنتى به روش صنعتى توليد كنند و با استفاده از وسايل حمل و نقل سريع السير به در خانه مردم يا به سوپرماركت ها بفرستند. راه حل اين مشكل خيلى ساده است، فقط بايد اراده اى باشد كه زمينه انجام آن را فراهم كند.
