Iran Newspaper - ايران اقتصادى۱

[سيدعلى امامى]

۱- برنامه چهارم توسعه اقتصادى كره نقطه عطفى در اقتصاد اين كشور بود. هرچند سه برنامه قبل آن كشور تكيه بر ايجاد زيرساخت هاى صنعتى و كشاورزى بود و در اين مهم نيز بسيار موفق بودند با اين حال بروز شوك نفتى اول در جهان، اركان اقتصادى آن كشور را لرزاند. تا قبل از بروز شوك نفتى در سال ۱۹۷۳ اين كشور توسعه و پيشرفت را در خودكفايى در توليد محصولات كشاورزى و صنعتى و سرمايه گذارى در صنايع بالادستى مى دانست لذا سه برنامه خود را مصروف ايجاد چنين بسترى كرد اما افزايش سريع قيمت هاى نفت در سال ۱۹۷۳ آسيب جدى به روند توسعه اين كشور زد. در برنامه چهارم توسعه كره كه نيمه دوم دهه ۷۰ اجرا شد اين كشور به منظور كاهش وابستگى صنايع انرژى برخود روبه صنايعى آورد كه هم در آن مزيت داشته باشد و هم در مقابل شوك هاى نفتى كمترين آسيب را ببيند. بنابراين ضمن سرمايه گذارى بر صادرات صنايع تكنولوژى بر مانند ماشين آلات سنگين، صنايع شيميايى ، الكترونيك و كشتى سازى تأكيد بسيار بر افزايش قدرت رقابتمندى در اقتصاد بين الملل و توسعه كارايى و ابتكارات تكنيكى گذاشت. همين عامل نيز باعث شد كه بروز رشد قيمت هاى نفت در سال هاى بعد و شوك هاى مهيب نفت به اقتصاد جهانى ، اقتصاد اين كشور را از آسيب جدى در امان نگه دارد.
۲- درسال ۱۹۹۷ بحران جنوب شرق آسيا كه از كشورهاى تايلند و اندونزى آغاز شد دامن كره را نيز گرفت. در آن سال به دليل بحران مالى كه در اين كشورها رخ داد، بسيارى از سرمايه داران سرمايه خود را از اين كشورها خارج كردند، جنوب شرق آسيا در مضيقه سخت مالى قرار گرفت كره نيز با اين بحران مواجه شد و اقتصادش در زمره كشورهايى قرار گرفت كه نيازمند حمايت هاى گسترده دولت و كشورهاى خارجى قرار گرفت. با پايان يافتن بحران ۱۹۹۷ در جنوب شرق آسيا برنامه ريزى هاى وسيع دولت كره در حوزه گسترش ذخاير ارزى، تشويق صادرات و حفظ ارزش پول ملى منجر به آن شد كه با وجود بحران هاى بعدى مالى در جهان اين كشور خود را در مقابل چنين تهديدهايى مصون بدارد.
۳- كره يك الگوى موفق در اقتصاد جهانى است. كشورى كه با وجود فقر منابع طبيعى و سرمايه اى آنقدر رشد كرده است كه هم اكنون آن را در زمره اقتصادهاى پيشرفته مى دانند. كسى فكر نمى كرد كه ظرف ۴۰ سال كره با اين سرعت توسعه يابد. با اين حال شايد بهترين آموزه از تجربه توسعه كره صرف نظر از سختكوشى و انضباط، استفاده معقول از رخدادهاى گذشته است. ترديدى نيست لازمه توسعه يافتگى بهره مندى از تجربيات گذشته جهت برنامه ريزى براى آينده است. كشور ما نيز براى رسيدن به پيشرفت و توسعه به لوازم هاى بسيارى احتياج دارد. بازنگرى راهى كه طى شده و آسيب هايى كه در گذشته به اقتصاد وارد شده است، مى تواند چراغ راه آينده باشد. اقتصاد ما در چهار سال گذشته هم افزايش شديد قيمت هاى جهانى را تجربه كرده است و هم سقوط شاخص هاى بورس جهان را؛ مطمئناً هر دوى اين اتفاقات جهانى اقتصاد ما را تحت تأثير قرار داده است.
حال كه در آستانه نگارش برنامه پنجم هستيم و تجربه ۵۵ سال برنامه نويسى را گذرانديم ديگر جايز نيست كه مجدداً در ورطه آزمون و خطا قرار بگيريم و راه چند باره را باز هم بپيماييم. توسعه يافتگى به معنى درس گرفتن از گذشته براى آينده بهتر است. برنامه پنجم بهترين فرصت براى استفاده از تجربيات گذشته است؛ تجربياتى كه هزينه فراوان براى آن داده شده و هم اكنون وقت استفاده از آن است.