[ساير محمدى]
گروه فرهنگ و هنر ـ هفته گذشته به دليل محدوديت صفحه، موفق نشديم آثارى را كه در حوزه دين و فلسفه، سياست و تاريخ و.‎/‎/ منتشر شده اند، گزارش كنيم و به معرفى آنان بپردازيم. در اين هفته نيز بخشى از آثارى كه در همين زمينه منتشر شده اند، در هفته آتى مورد بررسى قرار مى گيرند. ضمن اين كه در حوزه ادبيات داستانى معدود آثارى كه به بازار آمده اند، در اين گزارش فرصت معرفى پيدا نكرده اند.
با همه اين اوصاف گزارش بازار كتاب اين هفته، از آثار جدى و قابل تأمل خالى نيست. پس بدون حاشيه پردازى، وارد متن ماجرا مى شويم:
شعر
«رنگ ها و سايه ها» مجموعه شعرى سروده مظفرى ساوجى است كه از سوى انتشارات مرواريد و انتشارات فيروزه چاپ و منتشر شده و چندى پيش كتاب برگزيده سال در حوزه شعر انتخاب و معرفى شده است. مظفرى ساوجى در زمينه ادبيات كلاسيك و معاصر دست به تحقيق و پژوهش زده و آثارى نيز در اين مباحث منتشر كرده است. «شبانه هاى غزل، ترانه هاى غروب» مجموعه اى از سروده هاى غلامعلى مشهدى حيدرى در قالب غزل است كه از سوى مؤسسه انتشارات نگاه چاپ و منتشر شده است. حيدرى در اين مجموعه غالباً نگرشى فلسفى- عرفانى دارد. حتى زمانى كه با نگاه عاشقانه به سراغ موضوعات و مضامين پيرامونش مى رود. «فردوسى و شاهنامه در آينه زمان» تأليف و تدوين محمد حبيبيان (حبيب همدانى) كتابى است در دو جلد كه از سوى نشر پيكان چاپ و منتشر شده است. نويسنده در اين كتاب ضمن نشان دادن جايگاه فردوسى و شاهنامه و فرهنگ و ادبيات اين سرزمين، اهميت خلق شاهنامه را در بحرانى ترين دوره تاريخ ايران با استفاده از منابع معتبر و اسناد تاريخى گوشزد مى كند و در نهايت اثرى محققانه در شناخت گذشته ما به ما عرضه مى كند. «توحيد در ادب فارسى» تأليف مهدى دشتى كتابى است كه چاپ دوم آن اخيراً از سوى سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى منتشر شده است. اين كتاب تحقيقى است كه در چهار فصل به بررسى جايگاه توحيد در ادب فارسى مى پردازد. فصل نخست ضمن پرداختن به مباحث مقدماتى، مفاهيمى چون زبان، ادبيات و فرهنگ اسلامى را تبيين مى كند و شواهد متعددى از آثار شعراى مطرح شعر فارسى از ديرباز تا امروز مى آورد. فصل دوم مهمترين مسائل توحيدى را در ادب فارسى براساس آثار شاعران برجسته پارسى گو مطرح مى كند. فصل سوم در زمينه مسائل توحيدى بر مبناى مكتب اهل بيت عليه السلام بحث مى كند. فصل پايانى در پاسخ به پرسش هاى دانشجويان نگاشته شده است.
«بدون هماهنگى شعر نگوييد» گزيده اى از شعر شاعران امريكاى لاتين نظير پابلو نرودا، بورخس، ماركز، باتيستا، ليسكانو، سوسا و.‎/‎/ است كه با برگردان اسدالله امرايى از سوى نشر گل آذين منتشر شده است. امرايى در مقدمه كتاب مى نويسد: در شلوغى هاى سرزمين امريكاى لاتين كه مى گرديم. در كنار موسيقى تند، ديكتاتورى هاى نظامى از ياد رفته، سرزمين هاى ظلم و ستم و كارگاه هاى انقلاب هاى از مد افتاده و دوباره سر برآورده و رئاليسم جادويى، زيبايى هاى نهفته ديگرى هم هست: شعر. شعر شاعرانى از هر صنف و انديشه. از ارنست كاردينال كشيش تا پابلو نروداى شيليايى. «سنت و نوآورى در حماسه سرايى» كتابى به قلم دكتر محمود عباديان (مباحثى در زمينه ادبيات تطبيقى) است كه انتشارات مرواريد منتشر كرده است. در اين كتاب سه حماسه بزرگ جهانى، يعنى گيلگمش سومرى- آشورى، ايلياد يونانى و شاهنامه فارسى بررسى تطبيقى شده اند. «بر بال خيال» گلچينى از گلستان شعر صائب تبريزى به ضميمه نقد و بررسى آثار چند تن از شاعران سبك هندى اثرى از جمال الدين مرتضوى است كه نشر روزگار چاپ و منتشر كرده است. نويسنده در اين كتاب سعى كرده در بخش اول كتاب گزيده اى از غزليات صائب تبريزى را بياورد كه بهره بيشترى از خلاقيت هاى هنرى شاعر در مقوله هاى تركيب سازى، تصويرآفرينى و مضمون يابى در خود داشته باشد. بخش دوم كتاب شامل شرح احوال ديگر شاعران سبك هندى و گزيده غزليات آنان مى شود. «غبارزدايى از مسير تماشا» مجموعه مقاله هاى همايش نظريه هاى ادبى معاصر و شعر ايران به قلم منتقدان و صاحب نظرانى مانند صابر امامى، حسين پاينده، محمد دهقانى، سيدمهدى زرقانى، پروين سلاجقه، مهشيد مشيرى، حسينعلى نوذرى و.‎/‎/ است كه به اهتمام دكتر كاووس حسن لى فراهم آمده است و نشر روزگار ناشر آن است. «زن شعر خداست» كتابى تحقيقى به قلم على سربندى است كه از سوى نشر پيكان منتشر شده است. نويسنده با استفاده از آثار مولانا، تاگور، نيچه و.‎/‎/ به بررسى نقش و جايگاه زن در شرق و غرب مى پردازد و به بازشناسى چهره پوشيده زن مى نشيند.
دين و فلسفه، سياست و تاريخ، هنر
«انديشه انتظار» عنوان كتابى به قلم احمد زمانى است كه به شناخت امام عصر(عج) و چگونگى حكومت جهانى صالحان مى پردازد. نويسنده در اين پژوهش انديشه انتظار را در ۱۲ فصل از تولد حضرت حجة بن الحسن العسكرى تا حكومت جهانى آن حضرت مورد كنكاش قرار مى دهد. ناشر اين كتاب مؤسسه بوستان كتاب قم است. «ساختار منطقى انديشه سياسى اسلام» اثرى از دكتر حسن عباس حسن با برگردان مصطفى فضائلى است كه بوستان كتاب منتشر كرده است. اين كتاب به شكلى بديع در سه بخش به تبيين ساختار منطقى انديشه سياسى اسلام در دوران معاصر مى پردازد. «فلسفه عرفان» به قلم دكتر سيديحيى يثربى از سوى مؤسسه بوستان كتاب به چاپ ششم رسيد. نويسنده در اين كتاب تحليلى از اصول و مبانى و مسائل عرفان به دست مى دهد. نويسنده در اين كتاب نه قصد تعليم عرفان نظرى را دارد و نه عرفان عملى و نه مى خواهد اصول و مبانى جهان بينى عرفا را بياموزاند و نه راه و رسم سير و سلوك را، بلكه به تحليل محتواى عرفان بويژه عرفان اسلامى مى پردازد. «عليت از نظر كانت» كتابى تأليف دكتر رضا بخشايش است كه ديدگاه هاى كانت و تفسير ويژه او را از عليت و تفصيل كاويده است. «انديشه ابن عربى» تأليف دكتر عبدالرضا مظاهرى، كتابى است كه از سوى نشر علم به بازار آمد. نويسنده در اين كتاب از مردى سخن مى گويد كه نمى دانيم او را عارف بناميم يا فيلسوف. محى الدين ابن عربى، عالى ترين شارح عرفان اسلامى شناخته مى شود كه به وسيله آثارش جنبه هاى باطنى اسلام آشكارا بيان شد و از منظرى ديگر، جنبه عاطفى اسلام اصول عقايدى پيدا كرد كه تنها با كمك آنها اين امكان فراهم شد كه سنت تصوف در ميان كسانى كه پيوسته در خطر گمراه شدن بودند، محفوظ بماند. به هر حال اين كتاب در ۱۰ فصل علاوه بر شناخت ابن عربى، انسان كامل، تسخير در عالم، خلقت و آفرينش، خواب و رؤيا، ولايت و ختم آن، تأويل و.‎/‎/ را از ديدگاه ابن عربى مورد كالبدشكافى و تبيين قرار مى دهد. «سرچشمه هاى عرفان» كتابى تأليف دكتر نصرت الله فروهر است كه از سوى نشر افكار به بازار آمد. نويسنده كه چندى پيش «كارنامه تصوف» را بسيار دقيق و مبسوط توسط همين ناشر به دست چاپ سپرده، در اين كتاب طى چهار بخش به بررسى پيدايش سرچشمه هاى عرفان مى پردازد و از دوران پيش از اسلام آغاز مى كند تا اوج دوره تصوف و عرفان در عصر سهل بن عبدالله تسترى (متوفى به سال ۲۸۳ هجرى) را مورد كندوكاو قرار مى دهد.
«ايران پرتلاطم» كتابى نوشته سرالدون گريفيث، سياستمدار حرفه اى و نماينده سابق پارلمان انگلستان است كه با ترجمه فريد جواهركلام از سوى نشر آبى به بازار آمد. نويسنده اين كتاب به فرهنگ و تمدن ايران عشق مى ورزد و به همين خاطر از زمان رژيم پيشين و انقراض سلطنت و استقرار نظام جمهورى اسلامى همواره با ايران و ايرانيان در ارتباط نزديك بوده است. گريفيث در اين كتاب با مرورى بر تاريخ معاصر ايران، حوادث و رويدادهاى مهم كشور را نقد و بررسى مى كند و در بخش عمده اى از كتاب به جريان ها و وقايع روز ايران خصوصاً رويكرد دولت نهم به موضوع انرژى هسته اى مى پردازد. «پانصد سال حيات فرهنگى غرب» يا تاريخ پانصدساله عنوان كتابى به قلم ژاك برزون با ترجمه ابوتراب سهراب است كه مؤسسه انتشارات نگاه چاپ و منتشر كرده است. نويسنده در اين كتاب از طريق بررسى كلى تحول هنر، علم، دين، فلسفه و فكر اجتماعى در ۵۰۰ سال گذشته، معتقد است ملت هاى مغرب زمين يك رشته ايده ها و نهادهايى را كه قبلاً وجود نداشته، بنياد نهاده اند و مغرب زمينيان با وام گرفتن از ديگر سرزمين ها مثل اعلاى تمدن تركيبى بوده است. اين كتاب براى كسانى نوشته شد كه مى خواهند راجع به هنر، انديشه، آداب، اخلاقيات و دين به مطالعه بپردازند.
«اجاق سرد همسايه» كتابى به قلم اتابك فتح الله زاده است كه از سوى انتشارات معين به بازار آمد. اين كتاب روايتى از زندگى كسانى است كه بعد از كودتاى ۳۲ به كشور شوروى كعبه آمال خود پناهنده شدند. اما در آنجا نيز اردوگاه هاى كار اجبارى و زندان و تبعيد نصيب شان شد و بعد از انقلاب اسلامى به ميهن خود بازگشتند.

[بهمن عبداللهى]
محمدصادق فسايى نقاشى است كه بيشتر عكاسى مى كند. او متولد ۱۳۱۹ شيراز است و هفته گذشته نخستين نمايشگاه نقاشى آبرنگش را در نگارخانه آتشزاد برگزار كرد. او نقاشى را به صورت تجربى و عكاسى را در مؤسسه اى در انگلستان آموخته است. در نمايشگاه وى ۲۴ تابلو در معرض ديد قرار گرفته بود.اين هنرمند تاكنون شش كتاب عكس از جمله «با تار و پود عشق»، «كوير در تصوير»، «ايران در چهار فصل»، «شيراز»، «بهار در ايران» و «اصفهان» را منتشر كرده است.
با صادق فسايى گفت و گوى كوتاهى داريم كه مى خوانيد.
آقاى فسايى، در نمايشگاه هفته گذشته آثارى از نقاشى آبرنگ هاى شما عرضه شده بود، آيا فقط با اين تكنيك نقاشى مى كنيد
خير، رنگ و روغن هم كار مى كنم. كارهاى من برگرفته از طبيعت هستند و بر اساس عكس هايى كه از طبيعت ايران گرفته ام، نقاشى مى كنم. البته عيناً از روى عكس ها كپى نمى شوند، بلكه برگرفته از آنهاست.
انتخاب موضوعات شما جملگى از طبيعت است يا به موضوعات ديگر هم پرداخته ايد
همه كارهايم چه عكس ها و چه نقاشى ها درباره طبيعت سرزمين ايران است. در هيچ كارى ولو اندك به موضوعى غير از اين توجه نكرده ام.
حالا چرا نمايشگاهى از آبرنگ هايتان برپا كرديد و كارهاى رنگ و روغن را ارائه نداديد
مصمم هستم در آينده نزديك نمايشگاهى از كارهاى رنگ و روغن نيز برگزار كنم.
ظاهراً آثار زيادى در منزل نگهدارى مى كنيد
بله، ۱۵۰ تا ۲۰۰ اثر آبرنگ و ۵۰ تا ۶۰ تابلوى رنگ و روغن همچنين حدود ۱۰ هزار فريم عكس به صورت اسلايد در مجموعه ام نگهدارى مى كنم كه از عكس هايم شش كتاب منتشر شده اند.
تصميم نداريد نمايشگاه عكس برگزار كنيد
نمايشگاه عكاسى دو بار تا به امروز برگزار كرده ام، اين دو نمايشگاه انفرادى در گالرى سبز و گالرى نيكول بوده، همچنين در تعدادى از دوسالانه ها و نمايشگاه هاى گروهى عكس شركت داشته ام.
بازتاب برگزارى نمايشگاه نقاشى تان چطور بود
مورد استقبال علاقه مندان و بخصوص دانشجويان قرار گرفت. بعضى از علاقه مندان هم ابراز لطف كردند و تقاضاى برگزارى كلاس آموزشى داشتند، اما متأسفانه وقت اين كار را ندارم.
در كتاب هاى عكس با دوربين هاى آنالوگ عكاسى كرده ايد يا ديجيتال
پنج كتاب درباره ايران كار كرده ام و چند كتاب جديد هم قرار است درباره استان هاى كشور چاپ كنم. كتاب هايى كه چاپ كرده ام، بخشى از اسلايدهايى تهيه شده اند كه با دوربين هاى آنالوگ گرفته ام و بخشى هم با دوربين ديجيتال گرفته ام.
جالب است، معمولاً آدم هاى سن و سال دار از پديده هاى جديد استقبال نمى كنند.
من آدم واقع بينى هستم و سعى مى كنم از هر چيزى درست استفاده كنم. دوربين هاى ديجيتال امكاناتى دارند كه منحصر به فرد است. ما مى توانيم با اين دوربين ها به اندازه ۱۰ دوربين و نگاتيو و لنز استفاده ببريم.