[ زهرا ضربتى ]
ساخت واكسن همزمان هپاتيت B و C با ويروس بومى هپاتيت B دغدغه چندساله مژگان بنده پور بود. اين دانشجوى دكتراى ژنتيك مولكولى پس از چند سال تلاش شبانه روزى توانست به نتايج مثبت و قابل قبولى در اين راستا دست پيدا كند. او در راهى كه قدم گذاشته است، با قدرت و پشتكار چنان گام برمى دارد كه نام او به عنوان پژوهشگر برتر گروه علوم پايه پزشكى انتخاب شده است. بنده پور با تمام اين موفقيت ها و گام هاى بلندى كه در زمينه پژوهش برداشته است، به هيچ چشم اندازى جز رضايت خدا چشم ندوخته است.
چطور شد كه براى تحصيلات دانشگاهى، رشته علوم آزمايشگاهى را انتخاب كرديد
آن زمان كه من ديپلم گرفتم رسم بود كه همه به سمت پزشكى بروند. اكثر داوطلبان مى خواستند هر طور شده به رشته پزشكى راه پيدا كنند. من رشته علوم آزمايشگاهى را با راهنمايى يكى از اقوام انتخاب كردم و خدا را شكر مى كنم كه در اين رشته قبول شدم.
وقتى به تبريز رفتيد و وارد كار با اين رشته شديد چقدر احساس كرديد كه در اين رشته مى توانيد موفق شويد
رشته علوم آزمايشگاهى رشته اى است كه در آن همراه با واحدهاى تئورى، كارورزى هم در بيمارستان به صورت عملى داريم و به اين علت دانشجو به موضوع تئورى كاملاً احاطه پيدا مى كند و به صورت عملى با آن ارتباط برقرار مى كند، اين مسئله باعث شد نظر من جلب شود.
روزى چقدر مطالعه مى كرديد
من به جز درس خواندن كار ديگرى نكرده ام. از ۲۴ ساعت در روز ۲۰ ساعت درس مى خواندم و مطالعه داشتم. اين تلاش از زمانى شروع شد كه تصميم گرفتم براى كنكور فوق ليسانس شركت كنم.
از چه سالى شروع به پژوهش و تحقيق كرديد
از سال ۷۸ با يك طرح در مورد ويروس شناسى شروع به كار كردم و بعد از آن چون باكترى عامل وبا اپيدمى پيدا كرده بود، شروع به كار روى ساختمان ظاهرى باكترى عامل وبا كرديم كه استاد طرح، دكتر گودرزى بودند و ما زير نظر ايشان در آزمايشگاه كار مى كرديم. بعد از آن بود كه روى آنتى ژن كلامديا كه در ايجاد عفونت در زنان نقش دارد، شروع به كار كرديم. اين كار را به صورت مشترك با انستيتوپاستور انجام داديم. پس از آن يك طرح ديگر بود كه مربوط به ويروس هپاتيت C مى شد. در اين طرح كه مجرى آن دكتر كاظمى بودند، بررسى كرديم چند نوع ويروس هپاتيت C در ايران وجود دارد.
شناختن تعداد و انواع ويروس ها به چه منظورى بود
دانستن نوع ويروس در هر كشور، براى ساخت واكسن اهميت دارد.
طرح مهم ديگرى داشتيد
يكى از طرح هاى مهمى كه روى آن كار كردم بررسى موتاسيون هاى رسپتور انسولين در افراد مبتلا به ديابت نوع دوم است كه در اين طرح با خانم نگار سيد همكارى داشتيم و ايشان در اين طرح زحمات زيادى را كشيدند.
با تحقيق و كار، ما مى توانستيم مشخص كنيم در ايران افراد مبتلا به ديابت با تيپ دوم چگونه هستند. در مواردى فردى كه ديابت دارد، به صورت دائم انسولين مصرف مى كند، ولى هيچ تأثيرى در او ديده نمى شود، بنابراين بايد انسولين مناسب با بدن او طراحى و ساخته شود. تحقيق ما در اين راستا بود و الان هم دنبال ساخت واكسن آن هستيم.
طرح مهم ديگر در مورد آنتى ژن توكسوپلاسما بود. توكسوپلاسما انگلى است كه عامل سقط جنين مى شود. با ساخت «كيت هاى تشخيصى» مى توان قبل از باردارى مشخص كرد آيا فرد به اين عفونت مبتلا هست يا نه.
كارى كه در جشنواره رازى شركت داديد در چه موردى بود
در مورد كلون آنتى ژن سطحى ويروس هپاتيت B كه مقاله اش در يكى از مجلات معتبر دنيا نيز چاپ شد. واكسن هپاتيت B از كوبا به كشور ما وارد مى شود، ولى ويروس هپاتيت B كه در ايران افراد به آن مبتلا مى شوند، با آنچه به عنوان واكسن مصرف مى شود، كمى فرق دارد و ما دنبال اين هستيم واكسنى بسازيم كه نزديك به ويروس بومى هپاتيت B در ايران باشد و در عين حال واكسن هپاتيت C را هم داشته باشد يعنى يك واكسن براى هر دو ويروس بسازيم.
با چه مشكلاتى در طول كار مواجه مى شديد
كار جواب نمى داد. اين مسئله در آزمايشگاه طبيعى است و كمتر پيش مى آيد كه فرد در دفعات اول جواب بگيرد.
مشكل اصلى بودجه است. محقق اگر حمايت شود، كار، پيشرفت سريع ترى هم خواهد داشت.
روزى چقدر روى اين پروژه كار كرديد
بطور متوسط روزى شش ساعت.
اين پژوهش براى پايان نامه دكتراى شما بود، چند سال روى آن وقت گذاشتيد
از دى ماه سال ۸۵ شروع كردم. شهريور ۸۶ اين بخش از تحقيق به نتايج مطلوب رسيد ولى كار در حال ادامه است و تا فروردين ۸۸ به يارى خدا تمام خواهد شد.
روى طرح به تنهايى كار كرديد
دكتر كاظمى، دكتر مهوش خدابنده و دكتر نريمان مصفا اساتيد راهنما و مشاور من بودند. ليلا ماغن، مهسا نمكچيان و زرين شريف نيا نيز همكاران من در اين طرح بودند.
چه كسانى در اين موفقيت سهم زيادى دارند
پدر و مادرم خيلى حمايتم كردند.
اين موفقيت را مديون چه كسى هستيد
همه را از لطف خدا مى دانم پس از آن چند استاد در آزمايشگاه و سپس پدر و مادرم.
استادى كه الگوى شما شد
دكتر كاظمى در هر زمينه اى برايم الگو بودند.
دنبال كردن رشته ميكرب شناسى چه ويژگى اى را مى طلبد
كار در آزمايشگاه صبر و حوصله مى خواهد. براى همين در اين رشته ارجحيت با خانم ها است و نياز به مطالعه زيادى دارد. دانشجويان اين رشته براى رسيدن به موفقيت بايد به لحاظ مالى تأمين شوند. براى وارد شدن به مقطع بالاتر بايد از سد كنكور و داوطلبان گذشت و همه اين ها به پشتكار زيادى نياز دارد.
روزى چند ساعت در آزمايشگاه كار مى كنيد
از ساعت ۷:30 صبح تا ۶ عصر در آزمايشگاه كار مى كنم و پس از آن كه به خانه مى روم مطالعه دارم. در واقع من كار و تدريس را همزمان با هم دنبال مى كنم.
در جشنواره رازى در گروه علوم پايه پزشكى چند نفر پژوهش هايشان را شركت داده بودند
10 نفر كه طرح من برگزيده شد.
از اين انتخاب چه احساسى داشتى
مصمم تر به كارم ادامه مى دهم، زيرا مى دانم به دانشجو بها داده مى شود و جايى هست كه برترى را مشخص كند.
با بن بست ها در كار چگونه كنار مى آييد
مى دانم جايى از كارم اشكالى دارد و از اول آن را دنبال مى كنم و دنبال راه درست مى گردم و تا برطرف كردن آن، كار را تكرار مى كنم.
بيشترين گره در كار
الان بيشترين مشكل مربوط به بخش هايى از كار است كه با شركت هاى ديگر در ارتباط است. ارسال نمونه و گرفتن جواب مشكل ساز است اگرنه مشكلات درون آزمايشگاه را خودم مى توانم حل كنم.
آزمايشگاه
جايى براى تحقيق و آموزش. در آزمايشگاه هم ياد مى دهى و هم ياد مى گيرى. اين احساس هر روز از صبح تا آخر وقت با من است.
انتهاى راهى كه مى خواهى به آن برسى، به كجا ختم مى شود
خدا از من راضى باشد و دانشجويان رضايت قلبى از من داشته باشند و دعايشان با من همراه شود زيرا به نظر من امتياز و مقاله هميشه باقى نخواهد ماند ولى نيت خير و دعاى دانشجويان، ماندگار مى ماند.
