printlogo


تهران، میزبان هفدهمین کنوانسیون راهنمایان گردشگری در سال 2017
صف 400 نفری <راهنمایان> در راه ایران
شر ح عکس : خانم روبی روی نایب رئیس فدراسیون جهانی راهنمایان در بازدید از خانه آقازاده شهر ابرکوه

   معصومه دیودار

پس از توافق هسته‌ای چشم‌ها به سوی گسترش هرچه بیشتر بازار ایران گشوده شد. چندان که خبرها از صف‌‌بلند کشورهای اروپایی و غربی برای حضور در بازار نوظهور ایران حکایت می‌کنند؛ بازاری که صنعت گردشگری یکی از سودآورترین بخش‌های آن را تشکیل می‌دهد. با وجود این، نباید فراموش کرد که یکی از مهم‌ترین وجوه توسعه گردشگری، بازاریابی و بازارداری است. بازارداری از معرفی و شناساندن حاصل می‌شود و بازاریابی از طریق تبلیغ و ممارست در معرفی جاذبه‌های گردشگری به‌دست می‌آید. این آشنا‌سازی از طرق مختلف امکان پذیر است: از حضور در نمایشگاه‌ها و بازارهای مختلف گرفته تا برگزاری جشنواره ها، همایش‌ها و سمینارهای بین‌المللی. در این میان نمی‌توان از نقش راهنمایان گردشگری غافل شد. نقشی که راهنمایان گردشگری در هدایت تورها دارند، بی‌شباهت به نقش ناخدای کشتی نیست؛ ناخدایی که با دانش، تجربه و مهارت خود سکاندار تورهای گروهی می‌شود. به نظر می‌رسد که راهنمایان گردشگری ایران با میزبانی هفدهمین کنوانسیون راهنمایان گردشگری در سال 2017 میلادی، نقشی پررنگ‌تر از گذشته در توسعه صنعت گردشگری ایران ایفا خواهند کرد.

هفته گذشته، ایران موفق شد که رأی مثبت بازرسان فدراسیون جهانی راهنمایان گردشگری را جلب کند و رسماً به عنوان میزبان کنوانسیون راهنمایان گردشگری سال 2017 معرفی شود. بازرسانی که از سوی فدراسیون جهانی راهنمایان گردشگری به ایران آمده بودند، پس از بازدیدی 10 روزه از امکانات و زیرساخت‌های ایران برای برگزاری نشست بین‌المللی راهنمایان گردشگری و با وجود برخی نارسایی‌ها و کاستی ها، به میزبانی ایران رأی مثبت دادند یا به عبارت دیگر، رأی اولیه اعضای فدراسیون جهانی راهنمایان گردشگری در گردهمایی سال 2015 میلادی را برای میزبانی ایران مورد تأیید قرار دادند. این رأی بویژه در روزهایی که کنگره و سنای امریکا قانونی را با هدف کاهش سفر اتباع خارجی به ایران تصویب کرده‌اند، نشان دهنده اقبال روزافزون بین‌المللی به بازار گردشگری ایران است.    
گردهمایی پراگ؛ سکوی پرش گردشگری ایران
کنوانسیون راهنمایان گردشگری هر دو سال یکبار زیر نظر فدراسیون جهانی راهنمایان گردشگری یا WFTGA  برگزار می‌شود. در سال 2015 شهر پراگ در جمهوری چک میزبان این گردهمایی بود. در این گردهمایی 8 نفر از اعضای کانون راهنمایان گردشگری ایران حضور داشتند و همانجا ایران توانست در رقابت با چند کشور دیگر، میزبانی اجلاس بعدی در سال 2017 میلادی را به دست آورد.  
آرش نورآقایی رئیس هیأت مدیره کانون سراسری انجمن‌های صنفی راهنمایان گردشگری کشور با تأکید بر اهمیت برگزاری کنوانسیون راهنمایان گردشگری می‌گوید: «نباید فراموش کرد که راهنمایان گردشگری در شرایطی موفق شدند رأی و نگاه اعضای کنوانسیون را نسبت به ایران تغییر دهند که در اثر تبلیغات منفی، نگاه جهانیان نسبت به کشورمان مثبت نبود. راهنمایان توانستند به جهانیان بقبولانند که ایران مقصد امنی برای سفر است و می‌تواند میزبان حضور راهنمایان از سراسر دنیا باشد.»
 با این حال، به نظر می‌رسد افرادی که حلقه اتصال ارکان مختلف گردشگری ایران هستند، با دست خالی به استقبال این رویداد می‌روند. نورآقایی با اشاره به آنچه در پراگ اتفاق افتاد، می‌گوید: «ابتدا 8 کشور درخواست خود برای میزبانی این همایش ارسال کردند اما بعد از بررسی مدارک ارسالی، فدراسیون جهانی 4 کشور را مردود اعلام کرد و فقط شایستگی کشورهای ایران، سنگاپور، اندونزی و دانمارک را مورد تأیید قرار داد. در نهایت امر رقبای ما، سنگاپور و دانمارک بودند. سنگاپور هر روز هدایا و اقلام تبلیغاتی خاصی میان شرکت کنندگان پخش می‌کرد. دانمارک نیز به مدرن بودن کشور و موقعیتش در اروپا تکیه داشت. اما ما، کالای تبلیغاتی خاصی نداشتیم، نخستین بار بود که در چنین جمعی حاضر می‌شدیم و همه به عنوان عضو جدید به ما نگاه می‌کردند. حتی از برخی ریزه کاری‌ها خبر نداشتیم. اما رایزنی‌ها را ادامه دادیم.  برای آنکه درصد موفقیت‌مان را بالا بریم، از سفارت ایران در پراگ درخواست کردیم تا یک مراسم موسیقی را تدارک ببیند، اما آنها گفتند دیر است. از آنها درخواست ارائه یک شام به شرکت کنندگان را دادیم که گفتند هزینه دارد و پول نداریم. اما برایمان پرچم ایران و استکان و سینی چای آوردند که در معرفی کشورمان از آن استفاده کردیم.»
درنهایت امر سفیران صلح ایران توانستند با کسب 18 رای، برتری ایران را نسبت به دو رقیب دیگر خود اثبات کنند. سنگاپور توانست 11 رأی کسب کند و دانمارک نیز با کسب 3 رأی حرفی برای گفتن در مقابل ایران نداشت. پس از این پیروزی، معاون رئیس جمهوری و رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری با صدور پیامی، انتخاب ایران برای میزبانی کنوانسیون جهانی راهنمایان گردشگری در سال ۲۰۱۷ را تبریک گفت و اظهار داشت: «سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری همان طور که در مراحل مختلف این تلاش و فعالیت ملی پشتیبان و همراه آن عزیزان بوده است از این به بعد نیز حمایت‌های مادی و معنوی خود را برای برگزاری آبرومندانه و شایسته این اجلاس مهم دریغ نخواهد کرد.»
مسعود سلطانی فر در ادامه پیام خود گفته بود: «پیشنهاد میزبانی ایران به این اجلاس با پشتوانه فرهنگ غنی ایران اسلامی صورت گرفته و این امر می‌تواند چهره واقعی ایران را نزد جهانیان تبیین و روشن کند. واقعیت این است که در فضای ایران هراسی که رسانه‌های وابسته به بلوک‌های ثروت و قدرت در دنیا برای افکار عمومی جهان ترسیم کرده‌اند، چهره نورانی و زلال مردم و فرهنگ ایرانی اسلامی ما تحریف شده است. حضور گردشگران دنیا در ایران که در دوره استقرار دولت تدبیر و امید رونق چشمگیری پیدا کرده است، یکی از راه‌های مقابله با این تحریف تصویر عمومی و واقعی ایران نزد مردم دنیا است. حضوری که می‌تواند تصویری بدون واسطه و درکی واقعی از واقعیت‌های ایران به دنیا ارائه دهد. رونق گردشگری در ایران می‌تواند یکی از راه‌های جایگزین درآمدهای نفتی در کشور تلقی شود و اقدام‌هایی از قبیل تلاش برای جلب توجه دنیا به ایران و میزبانی اجلاس جهانی راهنمایان گردشگری تأثیر محسوسی بر تحقق این آرمان خواهد داشت.»
مشکلات ایران از نگاه نایب رئیس فدراسیون جهانی راهنمایان
روبی روی نایب رئیس فدراسیون جهانی راهنمایان که به عنوان بازرس به ایران سفر کرده است، پس از گشت و گذار 10 روزه در ایران و دیدن جاذبه‌ها و مراکز گردشگری درباره مشکلات و نارسایی هایی که در این حوزه وجود دارد، می‌گوید: «با وجود آنکه از میهمان نوازی و جاذبه‌های گردشگری ایران لذت بردم اما در بخش صدور ویزا، انتقال وجه نقد‌ و زیرساخت‌های گردشگری، مشکلاتی وجود دارد که باید برطرف شود.» او مشکلات صدور محدود ویزا برای برخی اتباع خارجی را یک عامل محدود کننده برای سفر برخی اعضای فدراسیون جهانی راهنمایان گردشگری به ایران می‌داند و می‌افزاید: «حضور و شرکت در کنوانسیون یک انتخاب شخصی برای اعضای فدراسیون راهنمایان است و هر یک از اعضا با توجه به شرایط سفر به ایران می‌توانند انتخاب کنند که تمایل برای حضور دارند یا خیر اما قطعاً ما همه را تشویق خواهیم کرد تا در این رویداد حضور داشته باشند.»
محدودیت صدور ویزا تنها مشکلی نیست که خانم روی به آن اشاره می‌کند، بلکه دوری خدمات هتلداری ایران از استانداردهای جهانی، نبود نقشه‌های راهنما برای دسترسی به پله‌های اضطراری در هتل‌ها، نبود پارکینگ اتوبوس در نزدیکی اماکن مورد بازدید گردشگران و در عین حال، نبود سرویس بهداشتی پاکیزه و مناسب برای استفاده گردشگران خارجی را از دیگر مشکلات گردشگری کشورمان برمی شمارد.

چالش سرویس‌های بهداشتی
هرچند کمبود یا وضع نامناسب سرویس‌های گردشگری ایران از سوی اشخاص و نهادهای ذیربط مورد اشاره قرار گرفته است اما شاهد فعالیت جدی برای رفع این کاستی نبوده ایم و گردشگری ایران همچنان با معضلی به نام سرویس بهداشتی دست و پنجه نرم می‌کند. چنان که گفته شد، این مشکل از دید نایب رئیس فدراسیون جهانی راهنمایان نیز به دور نمانده است. با وجود این، مرتضی رحمانی موحد، معاون گردشگری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری می‌گوید: «وقتی نایب رئیس فدراسیون جهانی راهنمایان گردشگری با مشکلات گردشگری ایران کنار آمده است و رأی مثبت خود را برای برگزاری هفدهمین کنوانسیون جهانی راهنمایان گردشگری اعلام کرده است؛ چرا خبرنگاران با این قضیه کنار نمی‌آیند؟» او می‌افزاید: «یک ضرب‌المثلی هست که می‌گوید خدا ان‌شاءالله بانیش را خیر دهد. شخصی در دولت قبل پیش افتاد و گفت سرویس بهداشتی می‌سازد، حالا باید خودش هم جواب بدهد. ما موظف هستیم آنچه در حوزه حاکمیتی برای برگزاری این کنوانسیون مؤثر است را انجام دهیم. ان‌شاءالله همه کمک می‌کنیم تا کنوانسیون سال 2017 با حداکثر همراهی دستگاه‌های متولی و حمایت آنها برگزار شود.»
البته محسن حاجی سعید دبیر کنوانسیون راهنمایان گردشگری 2017 تأکید می‌کند: «ما می‌دانیم قرار نیست در یک سال همه مشکلات گردشگری حل شود. برخی از این مشکلات مثل سرویس‌های بهداشتی و پارکینگ برای اتوبوس‌های گردشگری به خاطر مشارکت نداشتن شهرداری‌ها به وجود آمده است و به همین دلیل ما این مشکلات را به شهرداری‌ها منتقل کرده‌ایم. در تمام دنیا هم ایجاد سرویس بهداشتی و پارکینگ جزو وظایف شهرداری است. در این میان برخی از شهرداری‌ها قول داده‌اند که در یک سال آینده مشکل سرویس بهداشتی را حل کنند، درباره رفع محدودیت پارکینگ هم پیگیری‌هایی در حال انجام است.»

پیش‌بینی حضور 400 راهنما از سراسر جهان
به گفته مسئولان کانون سراسری راهنمایان گردشگری، با برگزاری این کنوانسیون بیش از 400 راهنما از سراسر دنیا به ایران سفر خواهند کرد. این درحالی است که این روزها ایران در صدر مقاصد مورد علاقه گردشگران قرار گرفته و درحال حاضر نیز بیش از 300 راهنمای ایرانی به طور داوطلبانه در برگزاری این کنوانسیون همکاری می‌کنند. کنوانسیون راهنمایان گردشگری می‌تواند بهترین راه برای معرفی جاذبه‌های گردشگری به آنها باشد. برای تحقق این امر نیز دو مسیر انتخاب شده است.
مدیر بخش روابط بین‌الملل کانون سراسری انجمن‌های صنفی راهنمایان گردشگری ایران دراین خصوص می‌گوید: «تورهای آشناسازی در چند بخش انجام می‌شود. برخی از تورها قبل از برگزاری کنوانسیون است که مسیر تهران به همدان برای آن تعریف شده است. در این تور راهنمایان گردشگری کشورهای جهان از تهران به سوی قزوین حرکت می‌کنند و پس از توقف در قزوین و صرف ناهار در یکی از بناهای تاریخی این شهر، از یک بنای تاریخی دیگر بازدید خواهند داشت.» به گفته محسن حاجی سعید، سلطانیه مقصد بعدی این گروه خواهد بود و یک شب اقامت در این شهر برایشان در نظر گرفته شده است. سپس به دیدن جاذبه‌های گردشگری همدان می‌روند و آنگاه به تهران بازمی‌گردند.
مسیری که در زمان برگزاری کنوانسیون برای راهنمایان گردشگری در نظر گرفته شده است، مسیر تهران، شیراز، یزد و اصفهان است که با پرواز از تهران به شیراز آغاز می‌شود و با بازدید از تخت جمشید و میراث تاریخی قبل و بعد از اسلام همراه است.»
فراخوان Come2Iran
برگزاری کنوانسیون راهنمایان گردشگری در ایران فرصتی برای معرفی هرچه بیشتر جاذبه‌های ایران به راهنمایان و تورگردانان خارجی است. چندان که از هم اکنون وب‌سایت فدراسیون جهانی راهنمایان WFTGA به پوشش اخبار ایران و جاذبه‌های آن اقدام کرده است و تمام راهنمایان از سراسر دنیا شاهد این واقعه هستند. در این خصوص نایب رئیس فدراسیون جهانی راهنمایان تأکید دارد: «نظر فدراسیون این است که فقط یک نهاد، مجری و میزبان این کنوانسیون باشد که آن کانون سراسری انجمن‌های صنفی راهنمایان گردشگری ایران است.»
سال 1391 بود که از اتحاد 12 انجمن صنفی «کانون انجمن‌های صنفی راهنمایان گردشگری سراسر کشور» شکل گرفت. در پاییز 93 هنگام انتخابات دومین دور هیأت مدیره کانون، تعداد انجمن‌های عضو به 21 رسید و در حال حاضر راهنمایان استان هایی مانند آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، اصفهان، البرز، تهران، خراسان رضوی، خراسان، زنجان، فارس، قزوین، قم، کردستان، کرمان، گیلان، مازندران، همدان، یزد، کاشان، قشم و کرمانشاه به عضویت کانون راهنمایان گردشگری درآمده‌اند و امروز مجری برگزاری کنوانسیون راهنمایان گردشگری شدند.
یکی از اهداف کنوانسیون راهنمایان گردشگری که قرار است با شعار «ایران مردمانی مهربان با آغوش باز، فرهنگی کهن و پر رمز و راز» برگزار شود، ایجاد ارتباط میان راهنمایان گردشگری و ارتقای دانش و اخلاق حرفه‌ای آنها براساس استانداردهای روز است. علاوه بر آن معرفی کشور میزبان و بازدید از جاذبه‌های گوناگون و توسعه پایدار صنعت گردشگری شاید مهمترین دستاورد کنوانسیون باشد. بنابراین میزبان همواره تلاش می‌کند بیشترین تعداد راهنمایان از کشورهای مختلف را گردهم جمع کند.
نورآقایی در این باره می‌گوید: «ما قصد داریم هنگام برگزاری گردهمایی کنوانسیون، فرهنگ و قابلیت‌های گردشگری ایران را در قالب اتفاق‌هایی مانند معرفی خوراک، پوشاک و اقوام ایرانی، برگزاری ضیافت شام، آموزش هنر خطاطی، کاشیکاری، قالیبافی، معرفی قابلیت‌های فرهنگی، طبیعی و گردشگری تمامی استان‌ها، در نظر گرفتن هدایا برای همه شرکت کنندگان در کنوانسیون، مستندنگاری و انتشار اخبار مربوط به کنوانسیون در رسانه‌های داخلی و خارجی معرفی کنیم.»
او درباره نتایجی که قرار است از برگزاری این کنوانسیون حاصل شود می‌گوید: «حفظ ارتباط با میهمانان و راهنمایان حاضر در کنوانسیون، حفظ و توسعه ارتباط کانون با فدراسیون جهانی راهنمایان گردشگری، ادامه فعالیت شبکه‌های اجتماعی، شرکت در کنوانسیون‌های بعدی که در دیگر کشورها برگزار می‌شود و یادآوری کنوانسیونی که در ایران برگزار شد و ارائه گزارش در محافل گردشگری از جمله نتایجی است که در راستای منافع ملی کشور در پی کسب آن هستیم.»
بدین منظور،  فعالیت‌های زیادی انجام شده است که از آن جمله می‌توان به راه‌اندازی فراخوان Come2Iran (به ایران بیایید) اشاره کرد. فعالیتی که در واقع یک تلاش و حرکت ملی به شمار می‌آمد و در آن مردم ایران از مردم جهان به زبانی ساده و صمیمی دعوت می‌کردند تا به ایران بیایند. پس از آن نیز فراخوان های مختلفی از جمله «درد دل» و «یک میلیون چراغ سبز» شکل گرفت که طی آن راهنمایان گردشگری درصدد معرفی ایران و جاذبه‌های آن برآمدند تا همکاران خود در سایر کشورها را برای سفر به ایران متقاعد کنند.
باید توجه داشت که هریک از راهنمایان گردشگری می‌توانند گردشگران بسیاری را جذب ایران کنند و فرصتی را برای معرفی ایرانی زیبا با تمدنی کهن و طبیعتی دلچسب به جهانیان فراهم آورند. از این رو با توجه به فرصت یک ساله‌ای که وجود دارد، بخش خصوصی و
دولتی می‌توانند با برقراری تعاملی دوسویه به سوی برگزاری هرچه بهتر این کنوانسیون گام بردارند.