printlogo


هنرمندان عرصه موسیقی در گفت‌وگو با «ایران» از بانی « شیدا» و « چاووش» گفتند
تار ایران دیگر لطفی ندارد




 سیدکامران علمدهی ـ مریم‌السادات گوشه


برگی از زندگی موسیقیدان
موسیقیدان 68 ساله در زمستان آمد و در بهار رفت. محمدرضا لطفی استاد تار، سه‌تار، ردیف‌دان و موسیقیدان شهیر ایرانی که بسیاری او را با آهنگ‌های انقلابی‌اش می‌شناسند، دیروز صبح پس از مدتی مبارزه با بیماری سرطان، دار فانی را وداع گفت. لطفی متولد 17 دی 1325 گرگان بود. موسیقی را از علی‌اکبر شهنازی و حبیب‌الله صالحی فرا گرفت. سال 54 به همراه محمدرضا شجریان و ناصر فرهنگ‌فر در شیراز به اجرای راست پنجگاه پرداخت و در همان سال گروه «شیدا» را راه‌اندازی کرد و به همراه گروه عارف به سرپرستی حسین علیزاده به بازخوانی و اجرای آثار گذشتگان پرداخت. بعدها کانون موسیقی چاووش را با همکاری حسین علیزاده، پرویز مشکاتیان و علی‌اکبر شکارچی راه‌اندازی کرد. مجموعه چاووش، چهره به چهره، سپیده، جان جان، معمای هستی، قافله‌سالار، پرواز عشق و... برخی از مهم‌ترین آثار استاد لطفی به شمار می‌روند.
سخنان اهالی فرهنگ
علی مرادخانی، معاون هنری وزیر ارشاد: قلندر مرد موسیقی ایران
قلندر مرد موسیقی ایران از میان ما رفت. در عرصه موسیقی سنتی هنرمندی بالاتر از او نداشتیم.
پیروز ارجمند، مدیر دفتر موسیقی وزارت ارشاد: سراینده چاووش‌های خاطره‌برانگیز
سراینده چاووش‌های خاطره‌برانگیز به خالق خود پیوست. بی‌شک تأثیر محمدرضا لطفی در عرصه موسیقی انکارناپذیر است.
محمد معتمدی، خواننده: داغش کهنه نمی‌شود
استاد محمدرضا لطفی یکی از بزرگترین چهره‌های موسیقی معاصر ایران بود که داغش هیچ‌گاه برای ما کهنه نخواهد شد.
حسام‌الدین سراج، خواننده: یکی از وزنه‌های تارنوازی
محمدرضا لطفی یکی از وزنه‌های تارنوازی در ایران بود که به شیوه پیشینیان کار می‌کرد. لطفی در موسیقی ایران وزنه سنگینی به شمار می‌آمد.
حسین علیزاده، آهنگساز: در سوگ خاطرات
ملت ایران، امروز در سوگ خاطرات و زندگی عاشقانه‌شان نشسته‌اند تا جاودانه نغمه‌هایش را بر لب داشته باشند. یاد و خاطره محمدرضا لطفی جاودان.


روز گذشته موسیقی ایران یکی از بزرگانش را از دست داد و اهالی جامعه موسیقی را اندوهگین کرد. محمدرضا لطفی پیش از ظهر جمعه 12 اردیبهشت در حالی دعوت حق را لبیک گفت که مدت زیادی با بیماری سرطان مبارزه می‌کرد.
استاد لطفی در عالم موسیقی شاگردان بسیاری را تربیت کرد و همه اهالی موسیقی او را به عنوان یکی از مدرسان بزرگ این رشته می‌خوانند و از او تمجید می‌کنند. او درست در روزی از میان ما رفت که در تقویم بزرگداشت روز معلم ثبت شده است و به راستی و به زعم همه اهالی موسیقی او یک معلم واقعی بود. در رابطه با درگذشت این موسیقیدان، آهنگساز و نوازنده چیره‌دست تار، برخی از بزرگان موسیقی گفت‌و‌گوهایی را با ایران انجام داده‌اند که در ادامه می‌خوانید:
 فرهنگ شریف:حیف شد که لطفی رفت
فرهنگ شریف نوازنده تار و سه تار در گفت‌و‌گو با ایران در رابطه با درگذشت محمدرضا لطفی گفت: «شنیدن خبر درگذشت لطفی باعث بهت و حیرتم شد و از این ضایعه بسیار اندوهگینم.»
وی در ادامه افزود: «ایشان در حد یک انسان والا و زحمتکش، کارهای بسیار خوب و درستی را به جامعه موسیقی عرضه کرد و شاگردان بسیاری را تحویل موسیقی داد و امروزه ما شاهد آن هستیم که شاگردان او، آنقدر شایسته راه او را ادامه داده‌اند که از نواختنشان می‌توان به قدرت و عظمت محمدرضا لطفی پی برد. به اعتقاد من موسیقی آن چیزی نیست که در لس آنجلس پخش می‌شود آن چیزی است که امثال لطفی‌ها و شاگردان مستعدش می‌نوازند.» شریف در ادامه با اعلام آن‌که با لطفی همکاری نداشته اما بسیار دوست بوده، تصریح کرد: «کارهای من چون اغلب تکنوازی است نتوانستم با لطفی همکاری داشته باشم اما دوستی عمیقی با او داشتیم و در بسیاری از محافل و جلسات با هم بودیم.»
وی در پایان خاطرنشان کرد: «بطور قطع جایگاه ایشان همیشه محفوظ خواهد ماند و من به شخصه از جمله کسانی هستم که از او به عنوان اسطوره یاد خواهم کرد. ضمن این‌که هرچقدر هم از او تجلیل شود در مقابل خدمات او به موسیقی ایرانی بازهم کم و ناچیز است.»
 کیوان ساکت: بگذار تا بگریم چون ابر در بهاران‌، کز سنگ ناله خیزد روز وداع یاران!
کیوان ساکت موسیقیدان و آهنگساز، در ابتدا کلامش را با این غزل سعدی بگذار تا بگریم... آغاز کرد و ضمن اشاره به تأثیرگذاری زنده یاد محمدرضا لطفی در موسیقی ایرانی گفت: «کسی نیست که در تأثیرگذاری کارهای استاد لطفی بخصوص در نواختن تار و بویژه در دهه 60 و 70 تردیدی داشته باشد، هرچند برخی اختلاف سلیقه‌ها باعث می‌شد که افراد و همکاران کمتر از احوالات هم باخبر باشند اما تأثیرگذاری کارهای او بر کسی پوشیده نیست.»
وی ادامه داد: «استاد لطفی سال‌های زیادی با بیماری سرطان مبارزه کرد و باید اینجا بگویم که متأسفانه هنرمندان ما قدر سلامتی شان را نمی‌دانند. امثال استاد مشکاتیان و استاد لطفی اگر توجه بیشتری به سلامتی شان داشتند، هنوز می‌توانستند در میان مان باشند و از داشته‌ها و تجربیات‌شان استفاده بیشتر و بهتری داشته باشیم.»
 مجید انتظامی: آن مرد عشق را می‌فهمید
مجید انتظامی آهنگساز درگذشت محمدرضا لطفی را فقدان بزرگی برای جامعه دانست و افزود: «من به اهالی موسیقی و مردم کشورم این ضایعه دردناک را تسلیت می‌گویم. لطفی از معدود نوازندگانی بود که کلمه عشق را فهمیده بود و این مفهوم متعالی در آثارش موج می‌زد. من با آثار او زیاد زندگی کردم.»
 هوشنگ ظریف: نوازنده‌ای ردیف‌دان را از دست دادیم
هوشنگ ظریف نوازنده و آهنگساز درباره شخصیت استاد لطفی تصریح کرد: «او نوازنده‌ای با ذوق و توانا بود. یادم هست که در شیراز او به اتفاق استاد شجریان نوازندگی بسیار شیرین و جالبی ارائه داد که همه لذت بردند. او انسان بسیار خوبی بود و من ناراحتم از این‌که نوازنده ردیف دان و هنرمندی را از دست دادیم.»
 هادی منتظری: نقش لطفی در موسیقی بعد از انقلاب سازنده بود
هادی منتظری نوازنده و آهنگساز می‌گوید: «وقتی تاریخ را نگاه می‌کنیم معدود کسانی هستند که وقتی از پیش ما می‌روند فقدانشان جانگداز، غم انگیز و جبران‌ناپذیر است؛ استاد لطفی هم جزو همین عزیزان بود.» منتظری در ادامه نقش استاد لطفی در موسیقی بعد از انقلاب را سازنده دانست و افزود: «لطفی با وجود این‌که آثار تأثیرگذاری داشت، در اواخر عمر مورد بی‌مهری و کم توجهی قرار گرفت؛ این مسأله باعث گوشه‌گیری و انزوای ایشان شد.