printlogo


کودک لجباز من




نسرین صفری
روانشناس بالینی و مدرس دانشگاه
کودک چهارساله لجباز و حرف گوش نکنی دارم که برای رسیدن به هر خواسته‌اش همیشه در حال گریه و فریاد کشیدن است، همیشه از این احوالات مستأصل هستم، حتی گاهی از فرط عصبانیت او را کتک می‌زنم، لطفاً مرا راهنمایی کنید:
ریشه لجبازی را شناسایی کنید: بیشتر لجبازی کودکان ریشه در سبک رفتاری و تربیتی والدین دارد، چیزی به نام لجبازی و ناسازگاری ذاتی وجود ندارد، هر معلولی علتی دارد که با شناسایی آن می‌توان مشکل را برطرف کرد. نوعی از لجبازی وجود دارد که با استقبال والدین همراه است و از همین طریق نیز تقویت می‌شود، امتناع و اصرارهای بی‌جای کودک وسیله‌ای برای جلب توجه و کسب رضایت والدین می‌شود که با تأثیرگذاشتن بر عاطفه والدین سعی می‌کند به خواسته‌اش برسد؛ از سوی دیگر، گاهی نیز توجه ناکافی والدین و جلب توجه آنان عامل لجبازی کودک است، اگرچه «توجه مشروط »والدین به کودک هم می‌تواند موجب لجبازی شود، بیان جمله «اگر این کار را بکنی، پسر یا دختر خوبی هستی» باعث می‌شود کودک خوب یا بد بودن خود را به انجام دادن یا ندادن کاری مشروط سازد. ناکامی هم دلیل دیگری برای لجبازی کودکان است، کودکانی که دائم در رسیدن به اهداف خود شکست می‌خورند، دچار نوعی سرخوردگی می‌شوند و به موجب آن نیز لجباز بار می‌آیند. البته خانواده‌هایی که دائماً کودک را نهی کرده یا انتظارات زیادی از او دارند و از روش های تشویقی در انجام مطلوب کارها استفاده نمی‌کنند، او را به سوی لجاجت سوق می‌دهند. بروز ندادن خشم، اضطراب و تنش‌های درون خانوادگی، الگوپذیری از والدین و تناقضات رفتاری آنان بر شکل‌گیری لجاجت در رفتار و شخصیت کودک تأثیر‌گذار است.
 از کودک درخواست منطقی کنید: دنیا را از دریچه چشمان کودک تماشا کنید، دررابطه خودتان با وی تجدید نظر کنید. انتظارت شما از کودک باید منطقی باشد و به هنگام همکاری وی، او را تشویق کنید. معمولاً کودکان لجباز احساس می‌کنند یکی باید برنده باشد و دیگری بازنده، برای چنین موقعیتی، طرز فکر برنده – برنده بهترین راه حل است، به نیازهای کودک پاسخ دهید و از او پرسش کنید، که پدر و مادر هم می‌خواهند برنده باشند، چه راه حلی سراغ دارد که به نفع شما و خودش باشد؟
به کودک رشوه ندهید: اگر کودک برای رسیدن به خواسته خود، چه درست و چه نادرست، شروع به گریه و داد و فریاد کرد، نسبت به این رفتار کاملاً بی‌تفاوت باشید و برای خاتمه غائله از دادن امتیاز(رشوه) به کودک، امتناع کنید، «اگر بچه خوبی باشی، این کار را انجام می‌دهم»، بدترین پیشنهاد ممکن به فرزند است.
قاطع باشید: رفتار محترمانه‌ای نسبت به کودک داشته باشید، یکی از بهترین روش های احترام گذاشتن، مهربانی و قاطعیت در روش های انضباطی است. بیش از حد واکنش نشان ندهید، دیدگاه خود را به آرامی به کودک شرح دهید، همچنین هنگام بیان درخواست کاری از کودک، قاطع باشید، شما نباید خواهان لطفی در حق‌تان باشید، همچنین عواقب نافرمانی را به او متذکر شوید.‌