printlogo


زنان تاریخ
آغا بیگم و مشهورترین انجمن زنان مشروطه



در دوران مشروطه که اعتراض‌ها به حکومت قاجار بالا گرفته بود، زنان هم ساکت ننشستند و با امکانات و شرایط  آن زمان، فعالیت می‌کردند. یکی از زنان فعال در این عرصه «آغا بیگم نجم آبادی» دختر روحانی معروف شیخ هادی نجم آبادی بود. از سال تولد و نحوه زندگی آغابیگم خبر چندانی نداریم اما زندگی او در تاریخ با تأسیس انجمنی ویژه بانوان به نام «انجمن مخدرات وطن» آغاز می‌شود که در سال 1289 شمسی فعالیتش را شروع کرد.
آغا بیگم از زنان روشنفکر جنبش مشروطیت محسوب می‌شود و انجمنش هم فعال‌ترین و معروف‌ترین تشکل زنان در دوران مشروطه است.آغا بیگم این انجمن را با همراهی سکینه کنداشلو همسر دوم شیخ هادی نجم آبادی تأسیس کرد که تحریم اجناس روسی، تأسیس یتیم خانه و مدرسه دخترانه و کلاس اکابر، همکاری با جمعیت نسوان وطن خواه ایران  و انجمن هیأت خواتین مرکزی و اتحادیه نسوان برای برگزاری تظاهرات اعتراض‌آمیز به هنگام اولتیماتوم روس‌ها و انتشار روزنامه‌ای به نام «انجمن» که دومین نشریه زنان در تاریخ ایران به شمار می‌رود، از فعالیت‌های مهم او و 60 زن عضو این تشکل غیر دولتی به شمار می‌رود.
نخستین اقدام این زنان، پوشیدن پارچه‌های وطنی و تأسیس دارالایتام در خیابان باغ وحش بود و برای تأمین مخارج آن جشن بزرگی مخصوص زنان در باغ عزیز خان خواجه (نصرت الممالک) برپا کردند. همچنین آنها یک مدرسه شبانه روزی برای دختران کم بضاعت در خیابان ولی آباد تهران تأسیس کردند که در حدود صد دانش‌آموز در آنجا به صورت رایگان تحصیل می‌کردند.  آغابیگم در افتتاحیه این مدرسه سخنرانی کرد و حکومت را به خاطر غفلت از پرداختن به مصالح ملت به باد انتقاد گرفت و خواستار بهبود وضع زنان شد.
سال 1328 قمری این انجمن نامه‌ای به مجلس ارسال کرد که در آن درباره به تعویق افتادن تصویب قانون اساسی نوشته شده بود: «ملت تمام شد. ملت نفسش به آخر رسید. اگر فی الحقیقه از عهده خدمت به ملت بر نمی‌آیید کناره بگیرید تا ملت فکری به حال روز سیاه خودش بکند.». سال بعد و در 8 ذیحجه 1329 قمری در مخالفت با برنامه‌های استعماری روسیه در ایران تظاهرات بزرگی در اعتراض به اولتیماتوم دوم روس‌ها با حضور زنانی که چادر سیاه و روبنده داشتند برگزار کردند. آن‌ها روی چادرکفن سفید پوشیده و روی کفن جمله «یا مرگ یا استقلال» را ‏نوشته بودند و با سخنرانی‌های آتشین  از مشروطیت ‏دفاع می‌کردند و خواهان استقلال کشور و عدالت اجتماعی شدند.