• دو زبانه بودن دانش آموز، كمبود امكانات و به روز نبودن معلمان، به عنوان دلايل افت تحصيلى دانش آموزان از سوى كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس اعلام شده است
•افت تحصيلى در مقطع دبستان به جز پايه اول روند رو به كاهش دارد اما در سال اول متوسطه در سال تحصيلى جارى ۲۳ درصد دانش آموزان افت داشته اند
پس از استخراج رقم تخمينى ۴۲۰ ميليارد تومانى كه مربوط به ضرر ناشى از افت تحصيلى دانش آموزان در سال ۱۳۸۶ بود، جلوگيرى از ضررهاى مادى و معنوى ناشى از اين موضوع، در اولويت كارى مجلس شوراى اسلامى و معاونت آموزش وپرورش عمومى وزارت آموزش وپرورش قرار گرفت.
|
|
|
كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس شوراى اسلامى يكشنبه عصر، جلسه خود را به بررسى عواملى كه منجر به افت تحصيلى دانش آموزان مى شوند، اختصاص داد و به اين نتيجه دست يافت كه دو زبانه بودن دانش آموز، كمبود امكانات و تجهيزات و به روز نبودن آموزش معلمان از مهم ترين دلايل افت تحصيلى دانش آموزان است.گزارشى كه على عباسپور تهرانى فرد، رئيس كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس ارائه كرده است، افت تحصيلى در آموزش وپرورش در سال اول متوسطه را نگران كننده نشان مى دهد. به طورى كه در سال ۸۶ - 85، 3۲۳/ درصد دانش آموزان اول متوسطه افت تحصيلى داشتند. اين درحالى است كه در دوره راهنمايى، افت تحصيلى ۶/۴ درصد و دوره ابتدايى، ۲/۲ درصد بود. عباسپور افت تحصيلى را از اين رو نگران كننده مى بيند كه احتمال بازگشت به تحصيل اين دسته از دانش آموزان كاهش يابد. او مى گويد: «لذا در حال برآورد هستيم كه چه تعداد از اين دانش آموزان به تحصيل بازنمى گردند تا بتوانيم براى جلوگيرى از ادامه اين وضعيت نامطلوب اقدام كنيم».
وى ادامه مى دهد: «هر چه جوانان ما تحصيلات بيش ترى داشته باشند، آسيب پذيرى آن ها در برابر ناهنجارى هاى اجتماعى كاهش پيدا مى كند». رئيس كميسيون آموزش و تحقيقات مجلس شوراى اسلامى با اشاره به هزينه ۴۲۰ ميليارد تومانى ناشى از افت تحصيلى مى گويد: «اين هزينه نشان مى دهد كه بايد فكر اساسى براى افت تحصيلى دانش آموزان كنيم».
به هم ريختگى معادلات مقطع ابتدايى در كلاس اول
اما دوره ابتدايى نسبت به دوره هاى راهنمايى و متوسطه وضعيت بهترى دارد. آمارها نشان مى دهد كه افت تحصيلى اين دوره به كمتر از دو درصد كاهش يافته است. به گفته عليرضا رحيمى، مديركل دفتر آموزش وپرورش پيش دبستانى و ابتدايى وزارت آموزش وپرورش روند كاهش افت تحصيلى در اين مقطع هر سال ادامه دارد اما پايه اول ابتدايى از اين قاعده مستثنى است. اكنون افت تحصيلى در پايه اول ابتدايى بيش تر از ساير پايه هاى تحصيلى اين مقطع است و كارشناسان از اين آمارهاى بالاى مردودى و افت تحصيلى نتيجه مى گيرند كه اشكالاتى در سال اول تحصيلى وجود دارد.
آمارهاى وزارت آموزش وپرورش نشان مى دهد كه تعداد دانش آموزان دوره ابتدايى پنج ميليونو ۷۲۵هزار و ۶۲۹ نفر است و يك ميليون و ۱۵۶ هزار و ۵۰۳ نفر از اين دانش آموزان در پايه اول ابتدايى تحصيل مى كنند. مديركل دفتر آموزش وپرورش پيش دبستانى و ابتدايى وزارت آموزش وپرورش براى كاهش افت تحصيلى در پايه اول ابتدايى، پيشنهاد مى كند كه كلاس هاى پيش دبستانى در نقاط مختلف كشور گسترش يابد. او وجود مناطق دو زبانه همچون استان هاى مرزى كشور بويژه آذربايجان شرقى و غربى، سيستان و بلوچستان و كردستان و استفاده از سرباز معلم در آموزش دانش آموزان را از دلايل افت تحصيلى دانش آموزان ذكر كرده و مى افزايد: «زبان اصلى دانش آموزان مناطق دو زبانه، فارسى نيست و دانش آموزان براى يادگيرى بهتر بايد در كلاس هاى درس زبان فارسى اين مناطق شركت كنند». به اعتقاد مديركل آموزش پيش دبستانى و ابتدايى وزارت آموزش وپرورش، براى حل اين مشكل جز گسترش دوره پيش دبستانى چاره اى وجود ندارد و آموزش وپرورش در اين زمينه تلاش مى كند. رحيمى با اشاره به استفاده از سرباز معلمان در تدريس كلاس هاى اين دوره مى گويد: «به دليل كمبود معلمان در مناطق محروم و روستايى از سرباز معلمان براى تدريس در كلاس هاى درس استفاده مى شود كه اين معلمان از تجربه و آموزش لازم براى تدريس در كلاس هاى درس برخوردار نيستند».
مقاطع بالاتر و افت تحصيلى بالاتر
با حركت به سوى مقاطع بالاتر تحصيل در مدارس كشور، آمار افت تحصيلى هم بالاتر مى رود. به طورى كه با نگاهى به آمارها مى توان دريافت كه افت تحصيلى در مقطع راهنمايى نسبت به ابتدايى حدود سه برابر و در مقطع متوسطه، اين ارقام نسبت به راهنمايى، حدود چهار برابر افزايش مى يابد.على باقرزاده،معاون آموزش وپرورش عمومى وزارت آموزش وپرورش، مى گويد:«دانش آموزان مقطع راهنمايى همواره با كاهش افت تحصيلى از جمله تكرار پايه و ترك تحصيل مواجه بوده به طورى كه ميزان قبولى در اين دوره در سال از ۷۹ درصد به حدود ۹۴ درصد در سال۸۶ رسيده است.» او دليل افت تحصيلى دانش آموزان مقطع راهنمايى را چنين توضيح مى دهد: «نابرابرى امكانات آموزشى، روش تدريس معلمان، فاصله زياد خانه و مدرسه و نظام تنبيه و تشويق در آموزش وپرورش ازجمله عوامل افت تحصيلى است.»
شكايت آموزش وپرورش از والدينى كه مانع تحصيل شوند
نگرانى هاى مربوط به افت تحصيلى از آنجا بسيار مهم تلقى مى شود كه ممكن است منجر به ترك تحصيل افراد شود يا در نگاهى جامع و بلندمدت، سطح سواد عمومى جامعه را پائين آورد اما افرادى كه به طور كلى رنگ تحصيل و مدرسه را نديده اند، هنوز به عنوان نگرانى مهم تر حوزه آموزش مطرح است. باقرزاده، معاون وزارت آموزش وپرورش درباره اين كه با وجود اجبارى بودن تحصيل در دوره هاى ابتدايى و راهنمايى، هنوز بسيارى از واجب التعليم هاى اين دوره به مدرسه نمى روند، مى گويد: «اكنون بسيارى از افراد واجب التعليم اين دوره ها از تحصيل سرباز مى زنند كه با مصوبه اجبارى شدن تحصيل در اين دوره از سوى مجلس شوراى اسلامى بايد به مدرسه بروند». او مى افزايد: «شمار زيادى از اين دانش آموزان در استان هاى كشور شناسايى شده اند و چنانچه آموزش وپرورش اطلاع يابد كه خانواده ها، آن ها را به مدرسه نمى فرستند به دستگاه قضايى شكايت برده و خواستار پيگيرى اين موضوع خواهد شد.» اما از نگاهى ديگر، داشته هاى آموزش وپرورش بيش از كمبود هاى آن است. چرا كه آمارهاى كلى، از كاهش افت تحصيلى دانش آموزان حكايت دارد؛ درصد قبولى دوره ابتدايى با ۱۷/۸ درصد رشد، از ۸۰ به ۹۷/۸ درصد و درصد قبولى دوره راهنمايى با ۲۳/۳۲ درصد رشد، از ۷۰ درصد به ۹۳/۲۳ درصد افزايش يافته است اما تا رسيدن به آموزش وپرورشى مطلوب راه زيادى در پيش است.