معاون صنايع دستى سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى در گفت وگوبا «ايران عصر» خبر داد
هرسال۲۱خرداد برابر با۱۰ژوئن، روز جهانى صنايع دستى است و در بيشتر كشورها مراسمى به همين مناسبت برپاست. در ايران نيز همه ساله در گوشه وكنار كشور برنامه هاى متفاوتى به مناسبت اين روز برگزار مى شود. معاونت هنرهاى سنتى و صنايع دستى سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى كشور، امسال در تبريز با همكارى استاندارى آذربايجان شرقى نمايشگاهى بزرگ با عنوان نمايشگاه ملى صنايع دستى برتر و هداياى جمهورى اسلامى برپا كرده است كه علاوه بر عرضه صنايع دستى، همايش علمى و جشنواره فيلم و عكس نيز از ديگر برنامه هاى آن است. به مناسبت اين روز و همچنين هفته صنايع دستى، خبرنگار «ايران عصر» گفت و گويى با «حسين هاتفى» معاون هنرهاى سنتى و صنايع دستى سازمان ميراث فرهنگى درباره آخرين تحولات صنايع دستى در كشور انجام داده است.
***درآستانه روز جهانى صنايع دستى، چه خبر خوشى داريد
مهمترين خبر، در حال حاضر حمايت دولت از صنايع دستى كشور است. اين حمايت ها در شش محور حفظ صنايع دستى، احياى صنايع دستى منسوخ شده، حمايت از توليد صنايع دستى، حمايت از بازرگانى صنايع دستى، حمايت از توسعه صنايع دستى و حمايت از ترويج صنايع دستى انجام مى شود.
*** اما گويا دولت قصد دارد تصدى گرى صنايع دستى را به بخش خصوصى واگذار كند، در حاليكه آنچه گفتيد با اين موضوع منافات دارد.
دولت فقط سياست گذارى مى كند، مثلاً سياست هاى آموزشى به عهده دولت است اما آموزش و توليد و بازرگانى به عهده بخش خصوصى است. دو سال است با اقداماتى كه در حوزه صنايع دستى انجام داده ايم بخش خصوصى و توليد كنندگان صنايع دستى به اين حرفه و آينده آن اميدوار شده اند.
پيش از آن دولت، رقيب بخش خصوصى و در واقع هم توليدكننده، هم فروشنده و هم صادر كننده بود. اين سياست ۴۲ سال ادامه پيدا كرد و تقريباً بخش خصوصى به اين نتيجه رسيده بود كه ديگر صنايع دستى برايش سودى ندارد. همين رقابت با دولت كه معمولاً با پيروزى دولت در اين عرصه همراه بود سبب مى شد كه بخش خصوصى پول و فكر و انديشه اش را از حوزه صنايع دستى خارج كند، چون امكان رقابت با دولت را نداشت. در حالى كه با واگذارى صنايع دستى به بخش خصوصى، اين رقيب كم هزينه پرامكانات از صحنه خارج مى شود و صنعتگران و هنرمندان صنايع دستى به راحتى مى توانند در اين عرصه توليد كنند و صادرات داشته باشند.
*** اين موضوع كه به معناى قطع حمايت هاى دولت نيست، به عنوان مثال در زمينه توليد و بازرگانى چه حمايت هايى داريد
در بخش حمايت از توليد و بازرگانى برنامه هاى دولت، رونق بخشيدن به بازرگانى و گردش مالى هنرمندان است. در تمام استان هاى كشور، بازارها و بازارچه هاى صنايع دستى شكل مى گيرد و در قطب هاى صنايع دستى، دهكده هاى صنايع دستى ايجاد مى شود.
*** در ايجاد اين دهكده ها و شهرك ها چه اهدافى دنبال مى شود و اصلاً چطور مى توانيد هنرمندان را در يك مكان متمركز كنيد
هدف اصلى فرهنگ سازى و ايجاد شغل از طريق صنايع دستى است. با اين كار هم احياى صنايع دستى صورت مى گيرد، هم اين صنايع توسعه پيدا كرده و بخش آموزش آنها هم تداوم مى يابد.شما اين روزها به هر كارگاه كوزه گرى يا سفالگرى برويد، نمى بينيد كه كوزه گر و سفالگرى بخواهد كه فرزندش كار او را دنبال كند و شاگردش باشد. هيچ بافنده گليمى هم دلش نمى خواهد فرزندش گليم باف و جاجيم باف شود، اگر ما همين روند را ادامه دهيم بايد شاهد حضور صنايع دستى در موزه ها باشيم، در حالى كه با ايجاد مراكز رسمى صنايع دستى و فرهنگ سازى براى استفاده از صنايع دستى در زندگى مى توانيم به اين معضلات خاتمه دهيم. همانطوركه در بسيارى از بازارهاى كشور راسته مسگرها داشتيم و اين شغل رونق داشت. راسته شيشه گران داشتيم و اين ها هم به عنوان يك حرفه كار مى كردند و هم مشترى داشتند. همين توليد زنده صنايع دستى يكى از جاذبه هاى مهم گردشگرى است كه بايد دوباره در شهرهاى كشور احيا شود. توليد زنده و فروش مستقيم، نجات بخش صنايع دستى ما است. در اين حالت قيمت ها هم پائين مى آيد. از طرفى در اين دهكده ها و شهرك ها استانداردسازى هم انجام مى شود. شما در بسيارى از كارگاه ها ديده ايد كه محيط بهداشتى نيست، كوره استاندارد نيست و انرژى زيادى هدر مى رود. درحالى كه با استانداردسازى در اين شهرك ها علاوه بر همه مزايا و افزايش قيمت كار، صرفه جويى در انرژى هم صورت مى گيرد.
*** به عنوان متولى بخش دولتى صنايع دستى، براى اين واژه چه تعريفى داريد
صنايع دستى تمامى كارهاى دست سازى است كه با ابزار دستى و با مواد اوليه موجود در محيط طبيعى زندگى هنرمند ساخته مى شود و لزوماً قدمت تاريخى ندارد. ما براى ثبت نوآورى هاى صنايع دستى، ثبت مالكيت معنوى داريم و نوآورى ها به اسم خود افراد ثبت مى شوند.
***توسعه صنايع دستى نياز به آموزش دارد، در بخش آموزش چه كارهايى انجام شده است
در بخش آموزش صنايع دستى ۴۰۰مركز در كشور وجود دارد كه در سال جارى قرار است به بخش خصوصى واگذار شوند. به اين خاطر كه ما، هم بتوانيم كيفيت را آموزش دهيم، هم كميت را. دستور العمل اين واگذارى ها هم براى همه استان ها ارسال شده است.
*** آيا قصد داريد تسهيلاتى مانند اعطاى وام به بخش خصوصى براى توسعه صنايع دستى را بيشتر كنيد
سال گذشته در كل كشور ۴۴ ميلياردتومان به صورت وام به شاغلان در بخش صنايع دستى داده شد. همچنين دوهزار كارگاه در كشور احداث شد كه همه آنها وام گرفتند. ما گاهى با حداقل صدهزار تومان براى يك هنرمند شغل ايجاد مى كنيم اما به طور متوسط بيشتر وام ها حدود پنج ميليون تومان است و از اين نظر با بخش گردشگرى سازمان خيلى تفاوت داريم. چرا كه در بخش گردشگرى، وام ها گاه بيش از چند ميليارد است اما اين را قبول دارم كه بانك ها در زمينه وام دادن سخت گيرى مى كنند.
*** بيمه هنرمندان صنايع دستى در چه وضعيتى است
بيمه هنرمندان مشكلى ندارد. آنها مى توانند به راحتى بيمه شوند. مشكل از ما است كه بانك اطلاعاتمان در اين باره ضعيف است. ما، ۹ ماه است كه در حال جمع آورى اطلاعات هنرمندان از تمامى استان هاى كشور هستيم و اميدواريم تا پايان شهريورماه فاز نخست طرح بيمه هنرمندان صنايع دستى در كشور به اتمام برسد.

ايجاد۵۴رشته جديد در مقاطع كارشناسى، كارشناسى ارشد و دكترى مى تواند خبر خوبى براى داوطلبان ورود به دانشگاه باشد. شوراى گسترش آموزش عالى در جلسات اخير خود ايجاد۱۱رشته در دوره دكترى۲۷،رشته در دوره كارشناسى ارشد و۱۶رشته در مقطع كارشناسى را به صورت يكبار پذيرش دانشجو به تصويب رسانده است. اين رشته هاى جديدالتأسيس در دانشگا ه هاى دولتى سراسر كشور پراكنده اند.
در مقطع كارشناسى، دانشگاه زنجان در رشته هاى مهندسى معدن و اكتشاف معدن، دانشگاه هرمزگان در رشته هاى الهيات و معارف اسلامى و فلسفه و كلام اسلامى، دانشگاه لرستان در رشته مهندسى عمران-عمران، دانشگاه شهيد باهنر كرمان در رشته زيست شناسى - علوم جانورى، دانشكده علوم حديث در رشته علوم حديث دانشگاه صنعتى بيرجند، در رشته مهندسى كامپيوتر-نرم افزار دانشگاه ملاير در رشته مهندسى كامپيوتر - نرم افزار، دانشگاه صنعتى اروميه، در رشته هاى مهندسى كامپيوتر - نرم افزار و مهندسى معدن - اكتشاف و دانشگاه ياسوج در رشته هاى مهندسى مواد - متالورژى استخراجى دانشجو مى پذيرند.
در مقطع كارشناسى ارشد نيز برخى از رشته هاى جديد در دانشگاه ها عبارتند از: دانشگاه تبريز در رشته هاى فقه و حقوق اسلامى، مهندسى فوتونيك، زيست شناسى و بيوشيمى، دانشگاه بيرجند در رشته زبان شناسى همگانى، دانشگاه تربيت معلم سبزوار در رشته مترجمى زبان عربى، دانشگاه سيستان و بلوچستان در رشته مهندسى شيمى گرايش مهندسى فرآيند، دانشگاه علوم كشاورزى و منابع طبيعى سارى در رشته هاى مهندسى منابع طبيعى و تكثير و پرورش آبزيان، دانشگاه شهركرد در رشته فيزيك اتمى و مولكولى، دانشگاه صنعتى سهند در رشته فيزيك اتمى مولكولى، دانشگاه پيام نور در رشته هاى جغرافيا و برنامه ريزى شهرى (مركز بروجن) و نهج البلاغه به صورت مجازى (مركز تهران)، دانشگاه شهيد چمران اهواز در رشته مشاوره گرايش شغلى، دانشگاه گيلان در رشته هاى ايران شناسى و زبان و ادبيات عرب.در مقطع دكترى نيز دانشگاه تربيت معلم آذربايجان در رشته فيزيك، دانشگاه پيام نور مركز تهران در رشته هاى كلام گرايش فلسفه دين، حقوق خصوصى و تاريخ، دانشگاه صنعتى سهند در رشته هاى مهندسى معدن، اكتشاف، مهندسى پليمر، مهندسى برق و مخابرات سيستم، دانشگاه گيلان در رشته هاى مهندسى مكانيك، تبديل انرژى، مهندسى عمران در دو گرايش سازه و خاك و پى، دانشگاه رازى در رشته هاى مكانيك و طراحى كاربردى و دانشگاه صنعتى خواجه نصير در رشته هاى عمران (سيستم اطلاعات جغرافيايى) دانشجو مى پذيرند.

مسئولان زيست محيطى و قضايى كشور، با تأكيد بر اين كه قوانين موجود در بخش محيط زيست كشور نياز به بازنگرى دارد، از آغاز تدوين قانون جامع محيط زيست كشور خبر دادند.
آيت الله هاشمى شاهرودى، رئيس قوه قضائيه، در نخستين روز همايش دو روزه حقوق محيط زيست و تعالى همه جانبه كشور، گفت: قوانين موجود، خوب اما موردى است و به بازنگرى نياز دارد.
وى با بيان اين كه متأسفانه در تصويب قوانين به اين مسائل توجه نمى شود، افزود: در بخش محيط زيست نيز بايد قوانين را طورى تنظيم كرد كه كسى نتواند كار ممنوع از جمله شكار ممنوع و صيد ممنوع را انجام دهد.
رئيس قوه قضائيه با بيان اين كه بايد در قوانين راهكار ممنوعيت ايجاد شود، اظهار داشت: براى اجرا و احياى قانون، ساختارها، فرهنگ سازى، مكانيزم ها و سيستم هايى نياز است كه بتوان آنها را عملى كرد. پليس، دادگاه و زندان آخرين مرحله است و بايد با اين ديد به قانون نگريسته شود.
او بر فرهنگ سازى حفظ محيط زيست تأكيد كرد و افزود: اين فرهنگ سازى بايد از طريق آموزش و پرورش، اخبار و رسانه ها صورت گيرد. رئيس قوه قضائيه در بخش ديگرى از سخنان خود گفت: مسئله محيط زيست و تخريب آن تنها يك بحث تجملى، عاطفى، احساسى و آرمانى نيست، بلكه عميق تر و حياتى تر است و سرنوشت انسان ها به محيط زيست بستگى دارد.
فاطمه واعظ جوادى، رئيس سازمان حفاظت محيط زيست نيز در اين همايش از تدوين قانون جامع محيط زيست كشور خبر داد و گفت: تدوين اين قانون كه به تازگى در دستور كار قرار گرفته، جهت بازنگرى قوانين متعددى است كه در زمينه محيط زيست در كشور وجود دارد.
معاون رئيس جمهور با اشاره به اين كه سابقه حقوقى محيط زيست در ايران بيش از نيم قرن است، تأكيد كرد: در راستاى قوانين فعلى محيط زيست در كشور لايحه قانونى جلوگيرى از آلودگى خاك تدوين شده كه مراحل نهايى را سپرى مى كند. واعظ جوادى همچنين در حاشيه اين همايش، درباره پرونده هاى تخلفات زيست محيطى در كشور خاطرنشان كرد: بيشترين پرونده تخلف شكار صيد در سال گذشته، متعلق به استان فارس و بيشترين پرونده هاى صيد غيرمجاز ماهى مربوط به استان هاى جنوبى و شمالى كشور بوده است.
او ادامه داد: آمارها نشان مى دهد بيشترين آلودگى كارخانجات در استان هاى قزوين، مركزى، اصفهان و آذربايجان شرقى در سال گذشته بوده است.

حتماً شما هم تا كنون فروشندگان دوره گرد ى را ديده ايد كه در گارى دستى خود انواع آبميوه را در فصل گرما مى فروشند. با اين حال معلوم نيست كه محصول ارائه شده از سوى اين فروشندگان تا چه اندازه با معيار هاى بهداشتى تطابق دارد. اين همان نكته اى است كه كارشناسان به آن هشدار مى دهند. به گفته آنها مواد غذايى عرضه شده به صورت سيار و از سوى دوره گردها نظير آبميوه، آب زرشك و خاكشير فاقد هرگونه تأييديه بوده و عامل مهمى براى انتقال مسموميت ها در فصل گرما به شمار مى روند.
دكتر صفيه عشورى مقدم كارشناس مسئول آموزش اورژانس كشور، در گفت وگو با ايسنا، با توصيه اين كه بايد در تابستان حتى الامكان از محصولات پاستوريزه و داراى پروانه ساخت استفاده شود، گفته است: «رعايت بهداشت فردى هم در اماكن صنفى، محل تهيه و توزيع مواد غذايى و حتى منازل نقش زيادى در مسموميت هاى غذايى دارد.»
وى در ادامه به موارد ديگرى نيز اشاره كرده و افزوده است: «به عنوان مثال، بريدگى دست و بروز عفونت از عوامل عمده انتقال مسموميت غذايى در فصل تابستان با عنوان مسموميت غذايى استافيلوكوكى محسوب مى شود؛ بنابراين استفاده از دستكش براى كارگران اغذيه فروشى الزامى است.»
كارشناس مسئول آموزش اورژانس كشور، با تأكيد بر استفاده كارگران مبتلا به گلودردهاى چركى از ماسك هاى بهداشتى براى جلوگيرى از نفوذ ترشحات گلو به داخل مواد غذايى، اظهار داشته است: «آلودگى آب مصرفى به آب فاضلاب ها از ديگر مسائلى است كه احتمال رخ دادن آن در فصل تابستان افزايش مى يابد.»
دكترعشورى مقدم، در ادامه توضيح داده است: «آب هاى آلوده غالباً در رستوران هاى بين راهى، روستاها و مناطق فاقد دسترسى به آب لوله كشى مورد استفاده قرار مى گيرد كه عاملى براى انتقال بيمارى هايى نظير حصبه است.»

با فرا رسيدن فصل امتحانات، دغدغه امتحان و نتيجه گيرى نهايى در پايان سال دانش آموزان را فرا مى گيرد. اين دغدغه همواره با شكلى از استرس و اضطراب همراه مى شود؛ اضطرابى كه با اندكى شدت و ضعف براى همه وجود دارد. اگر يك دانش آموز اضطراب زيادى داشته باشد و نتواند براى كاهش آن راه حلى پيدا كند، زير فشار بيشترى قرار مى گيرد. همين موضوع نيز مى تواند بر روى موفقيت وى در امتحانات تأثير منفى بگذارد.دكتر اميررضا چمنى روانپزشك در گفت وگو با ايسنا به تحليل دقيق موضوع اضطراب دانش آموزان در فصل امتحانات پرداخته و با اعتقاد به اينكه ، مقدار اندك اضطراب در امتحانات سبب افزايش تمركز و دقت حواس در فرد مى شود، افزوده است: «تغذيه مناسب بويژه خوردن صبحانه، اضطراب امتحان را كاهش مى دهد.»وى استفراغ، دل درد، تكرر ادرار، تنگى نفس، تپش قلب، بى قرارى، بيخوابى، بى اشتهايى و لرزش را از علائم جسمانى اضطراب در كنكور و امتحانات برشمرده و درباره علل بروز اضطراب امتحانات تصريح كرده است: «انتظارات نامعقول و نامناسب والدين و اولياى مدارس، ترس از شكست در امتحان و نگرانى از نتيجه امتحانات و تطابق دادن عامل موفقيت و ارزشمندى فرد با نتيجه آزمون از علل بروز استرس و اضطراب در امتحانات است.»دكتر چمنى با اشاره به راهكارهاى مقابله با اضطراب در كنكور يادآور شده است: «پذيرش اضطراب در هر آزمون، هدف گذارى مناسب و انتظارات معقول و متناسب با ظرفيت فرد، برنامه ريزى منظم، تنظيم ساعت مطالعه و اختصاص زمان هايى براى استراحت، ورزش و تماشاى تلويزيون براى افزايش تمركز فرد از جمله مواردى است كه فرد بايد توجه خاصى به آن مبذول دارد.»اين متخصص اعصاب و روان، خواب مناسب و كافى را از ديگر موارد كاهش اضطراب در امتحانات دانسته و تأكيد كرده است: «خواب مناسب بخصوص شب قبل از امتحان و همچنين خوردن صبحانه مى تواند استرس را كاهش دهد.»

شايد شما هم شنيده باشيد در كشور فرانسه، مردم به گردشگرانى كه به زبان انگليسى از آنها سؤال مى كنند يا روى خوش نشان نمى دهند و يا به فرانسه جواب شان را مى دهند و اصلاً هم سردرگمى گردشگر و ندانستن زبان فرانسوى از سوى او، براى شان اهميت ندارد.
البته اغلب آنها به زبان انگليسى تسلط دارند و شايد به خاطر غرور ملى و نوعى حس برترى طلبى فرهنگى، علاقه مند به حرف زدن به زبان انگليسى نيستند.
همين چند وقت پيش يك گردشگر الجزايرى كه در نزديكى كاخ «اپرادر» شهر پاريس مسيرش را گم كرده بود، با انگليسى دست و پا شكسته از يك روزنامه فروش در همان حوالى، خواست تا خيابان اليزه را به او نشان بدهد. مرد فروشنده به زبان فرانسوى و با عصبانيت به او گفت كه نشانى موردنظر گردشگر الجزايرى را نمى داند. در حالى كه خيابان اليزه، فقط صد متر از محل كار اين فروشنده فاصله داشت.
به خاطر اين قبيل ماجراها، مقام هاى گردشگرى فرانسه در تلاش هستند تا قوانين جامعى را براى برخورد مناسب شهروندان فرانسوى با گردشگران تصويب كرده و در صورت سرپيچى افرادى مانند فروشنده مورد نظر از اين قوانين، آنها را جريمه كنند.مسئولان گردشگرى فرانسه معتقدند اين قبيل برخوردهاى شهروندان با گردشگران، از رشد صنعت توريسم در اين كشور جلوگيرى كرده و به آن آسيب مى زند. به همين خاطر، در حال حاضر يك روز از سال با عنوان روز گردشگرى در فرانسه به ثبت رسيده و تور مسافرتى هم در شهر پاريس به راه افتاده و از ساكنان اين شهر مى خواهد تا با گردشگران مهربان باشند و با آنها مؤدبانه رفتار كنند.
به اين ترتيب صدها هزار جزوه آموزشى در بين پيشخدمت ها و كاركنان رستوران ها، راننده هاى تاكسى و صاحبان مشاغل مرتبط با گردشگران خارجى پخش شده است. در تمام اين جزوه ها از مردم فرانسه خواسته شده به دولت براى پاك كردن تصوير خشونت و تعصب از چهره شهر پاريس و مردم فرانسه كمك كنند.
در قسمتى از جزوه هاى آموزشى مذكور آمده است: «من براى دادن اطلاعات و كمك كردن به گردشگران وقت صرف مى كنم. من به گردشگران كمك مى كنم مكان هاى ديدنى شهر را ببينند و سوغاتى هاى پاريس را بشناسند.»در قسمت ديگرى از برنامه گردشگرى سازمان گردشگرى فرانسه، عده اى از كارمندان اين سازمان به مكان هاى معروف شهر پاريس فرستاده مى شوند، در حالى كه تى شرت هايى سفيد با جمله «پاريس متعلق به شماست» پوشيده اند. آنها با اين كار به گردشگران خوشامد مى گويند. در واقع رفتار نامناسب شهروندان با گردشگران يكى از ضعف هاى عمده گردشگرى در فرانسه، بويژه در شهر پاريس است.
در يك نظرسنجى، پاريس پس از سيدنى و لندن، سومين شهر زيباى مدنظر جهانگردان مشخص شده بود اما اين شهر از نظر خوش اخلاقى و خوش برخورد بودن ساكنان، نتوانسته بود، رتبه اى بهتر از ۵۲ را به دست بياورد. به همين خاطر است كه فرانسه در بين كشورهاى گردشگرپذير، رتبه ۹ را در بدرفتارى با گردشگران دارد.
«ژان كلودلسور» مدير دفتر گردشگرى شهر پاريس مى گويد: «سال هاست كه ما تلاش مى كنيم برخورد مردم پاريس با گردشگران بهتر شود و به آنها مى آموزيم كه خوش اخلاق تر باشند. خوشبختانه اكنون اوضاع در حال بهتر شدن است. بيشتر فرانسوى ها مى توانند پرسش هاى گردشگران را به زبان انگليسى درك كرده و پاسخ بگويند. البته در صورتى كه حوصله اش را هم داشته باشند!»در برنامه ريزى هاى انجام شده براى از بين بردن ذهنيت نامناسب گردشگران خارجى درباره مردم پاريس، دولت دوره هاى آموزشى را هم براى رانندگان تاكسى ترتيب داده تا به آنها ياد بدهد كه به گردشگر خارجى لبخند بزنند و در حد رساندن آنها به نشانى هاى موردنظر، انگليسى ياد بگيرند.ژان كلود مى گويد: «تعداد زيادى از راننده هاى تاكسى مى توانند دست و پا شكسته انگليسى حرف بزنند و به آنها لباس هاى مخصوص داده شده تا ظاهرى آراسته تر داشته باشند. قبول دارم كه راه درازى در پيش داريم و لازم است كه اقدامات گسترده ترى صورت بگيرد، به همين خاطر هم يك روز را به عنوان روز گردشگرى در تقويم به ثبت رسانده ايم.»
سالانه ۱۶ ميليون نفر از شهر پاريس ديدن مى كنند به طورى كه قبرستان «پرلاشز» در پاريس سالانه سه ميليون بازديد كننده دارد. صنعت گردشگرى پاريس در سال ۲۰۰۷ نزديك به ۱۷ ميليارد يورو درآمد داشت و موجب اشتغال بيش از ۱۲۰ هزار نفر شده اما با اين وجود فرانسوى ها تلاش مى كنند تا به هر نحوى حتى با اصلاح رفتار برخى از شهروندان هم كه شده از نظر صنعت توريسم از سيدنى، نيويورك و لندن پيشى بگيرند.
B.B.C.NEWS.CO.UR