روزنامه اعتمادملى اقدام به چاپ ويژه نامه اى درباره فرجام اصلاحات و گروه هاى دوم خردادى كرده است. اعتماد ملى در مجموعه مطالب اين ويژه نامه تأكيد كرده كه اصلاحات به دليل انحرافاتى كه در طول دوران تصدى اصلاح طلبان صورت گرفت نيازمند باز تعريف است. اين روزنامه با اذعان به اين كه سياست هاى اصلاح طلبان در طول ۸ سال مديريت بر دستگاه هاى اجرايى باعث تجربه هاى تلخى در كشور شد نوشته كه اصلاح طلبان و گروه هاى دوم خردادى بايد از گذشته خود عبرت بگيرند. در بخشى از مطالب اين ويژه نامه آمده است كه اصلاح طلبان به جاى جنجال آفرينى بايد با آسيب شناسى خود به نيازهاى واقعى مردم فكر كنند و راهكارهاى منطقى براى مشكلات مردم و نيازهاى آنان ارائه كنند.

روزنامه رسالت با اشاره به حمله برخى از اعضاى گروههاى دوم خردادى به شخصيت آيت الله مصباح يزدى نوشته كه اتهام ها عليه آيت الله مصباح چيز جديدى نيست و در رد اين اتهام اسناد و مطالب زيادى منتشر شده است كه جويندگان حقيقت مى توانند بر اساس آنها، به داورى بنشينند. رسالت با اشاره به تناقض گويى ها در ادعاهاى يكى از مخالفين آيت الله مصباح يزدى نوشته: آنها از يك طرف ادعا مى كنند كه آيت الله مصباح قبل از قيام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲با امام و انقلاب همراه بوده از طرفى ديگر در سخنان اخير خود مدعى مى شوند كه «يك روز هم با انقلاب و امام نبودند»! و در همين سخنرانى برخلاف ادعاى گذشته خود، سال ۱۳۴۴ را به عنوان نهايت همراهى آيت الله مصباح با انقلاب دانسته و مى گويند: «از سال ۴۴ در تمام اعلاميه هايى كه علما و روحانيون قم و شهرستان ها امضا كرده اند حتى يك امضا از اين آقا ديده نمى شود»! اين در حالى است كه خود وى (فرد سخنران) در مقاله ياد شده در روزنامه «بيان» از اعلاميه هايى نام مى برد كه در سال هاى ۱۳۵۶ و ۱۳۵۷ به امضاى آيت الله مصباح رسيده است! به راستى اين تناقض گويى ها نشان از چه دارد !

روزنامه جام جم در گزارشى به بحران اطلاعات غلط درباره ايران در امريكا اشاره كرده و نوشته كه مجلس نمايندگان امريكا در چند روز اخير شاهد بگو مگوهاى بسيارى پيرامون گزارشى بوده كه نشان مى داد كاخ سفيد رفتارش را در مقابل ايران و از جمله برنامه هاى هسته اى اين كشور و نيز نقش ايران در عراق و افغانستان، براساس اطلاعات كاملاً جعلى تنظيم كرده است. براساس اين گزارش اين اطلاعات جعلى و تماماً كذب توسط برخى رهبران گروه هاى تروريستى و تاجران و گرم كنندگان بازار سياه تسليحات در قبال مبالغ قابل توجهى پول، جعل و ارائه شده بود و به اين ترتيب علاوه بر سرويس هاى اطلاعاتى امريكا، كاخ سفيد را نيز فريب داده بودند. اين روزنامه در اين باره به گزارش اخير البرادعى اشاره مى كند و مى افزايد: نكات متناقض و مبهم گزارش تازه البرادعى مبتنى بر همين اطلاعات نادرست و مبهمى است كه تحت عنوان مطالعات ادعايى از طريق منابع جاسوسى و اطلاعاتى امريكا در اختيار آژانس گذاشته شده كه صحت اين اطلاعات نيز اكنون از سوى جناح منتقد بوش زير سؤال رفته است.

امريكاومتحدان آن بسيارى از فرصت ها را براى پايان بخشيدن به غائله هاى خونينى كه در مرزهاى پاكستان و افغانستان به راه مى افتد از دست داده اند و حالا به نظر مى آيد تندروهايى كه در ميان قبايل پاكستان جاى گزيده اند، ديگر بار صاحب نفوذى بيش از گذشته شده اند.
روزنامه لس آنجلس تايمز در تحليلى نوشته است: ريش سفيدان و بزرگتران قبايل در بسيارى از مشاغل سياسى و اجتماعى كه در امتداد مرزهاى افغانستان و پاكستان قرار دارند، نفوذ دارند. اما واشنگتن نتوانست اين نكته را دريابد و به جاى ارتباط با اين ريش سفيدان فقط بر شركاى نظامى خود تكيه كرد. در حالى كه اعضاى القاعده و طالبان كه امريكا بشدت از آنها در هراس است، در بين پيران اين قبايل نفوذ كردند و روز به روز قوى تر شدند. در طول هفت سال جنگ افغانستان امريكا به جاى آنكه در چنين شرايطى خود و متحدانش را به قبايل نزديك كند با بمباران روستاهاى آنان بسيارى از شبه نظاميان و مردم اين مناطق را كشت اما چنين شيوه اى با شكست محض روبه رو شد. امريكا ميلياردها دلار صرف مبارزه با القاعده و طالبان كرد اما فقط بخاطر غافل شدن از اهميت قبايل مناطق مرزى در كشور ياد شده، ديگر بار شاهد قدرت گرفتن القاعده و طالبانى شد كه گمان مى رفت پس از حمله امريكا به افغانستان بشدت آسيب ديده باشند و حالا افغانستان و پاكستان براى جبران اين روند پراشتباه و بازگرداندن اقتدار دوباره دولت بر قبايل نياز به سال ها تلاش دارند كه در گذر آنها ممكن است هر اتفاقى براى اين كشورها روى دهد. سياست اشتباه امريكا از همان سال ۲۰۰۱ شروع شد، زمانى كه در يك تصميم مصلحت جويانه پروژه تعقيب طالبان افغانستان را پشت مرزهاى پاكستان نيمه تمام رها كرد. آن روز اعضاى باقيمانده طالبان از حملات امريكايى ها به قبايل مرزى پاكستان پناه بردند. پس از اين امريكا بدون انديشه لازم به پرويز مشرف توصيه كرد قبايل را منهدم كند تا ريشه طالبان در منطقه كنده شود. هر چند در ابتدا برخى از رهبران قبايل با عقايد طالبان و از جمله محروم كردن دختران از تحصيل و يا برخوردهاى تند فرهنگى آنان دچار تضاد بودند اما در نهايت اندك اندك رهبران قبايل كه مورد تهاجم دولت خويش بودند، تبديل به حاميان القاعده و طالبان شدند. يكى از اين سركردگان بيت اللـه محسود است كه عامل اصلى حملات زيان بار در دو سوى مرز پاكستان شده است و از جمله در ترور بى نظير بوتو، رهبر حزب مردم ايفاى نقش كرده است. محسود نيز به مانند بسيارى از افراد طالبان زمانى در كنار امريكا عليه ارتش سرخ وارد جنگ شده بود اما امريكا هنوز هم بر سياست اشتباه خود پافشارى مى كند و باوجود تلاش دولت گيلانى، نخست وزير جديد پاكستان براى مذاكرات صلح با قبايل، بارها مخالفت خود را با سياست جديد پاكستان اعلام كرده است. اين در حالى است كه به نظر مى رسد طالبان بيشترين بهره بردارى را از اين اختلاف مى كند.

انديشمندان سياسى هنگام داورى درباره كارنامه احزاب سياسى ايران از پديده اى به نام «بيگانگى با منافع ملى» به عنوان علت العلل شكست آنان ياد مى كنند. در دل اين عبارت كوتاه منافع ملى، يك قرن حكايت تلخ نهفته است. منافع ملى همان مطالبات، آرمان ها و حقوق بنيادين يك ملت است كه اغلب در عرصه سياست خارجى يك كشور تبلور پيدا مى كند. در جهان امروز وفادارى احزاب و بازيگران سياسى يك كشور به اصل منافع ملى نه تنها شاخص مشروعيت و عرق ملى آن جريان محسوب مى شود بلكه مهم ترين معيار براى سنجش بلوغ و عقلانيت يك حزب است.
همين پايبندى و ايمان به منافع ملى است كه باعث مى شود سياست خارجى و ديپلماسى از تاخت و تاز رقابت هاى حزبى دور بماند و گروه ها در يك بازى قانونمند به خود اجازه ندهند دامنه تسويه حساب با رقيبان داخلى را به خارج از مرزها بكشانند. بنابراين هر گروه يا محفل سياسى كه اصول منافع ملى را نقض مى كند به خودى خود با دو بحران مشروعيت و بحران و هويت دست به گريبان مى شود.
افكار عمومى به دليل مخدوش كردن حيثيت كشور او را طرد مى كنند و نخبگان و رجال سياسى بلوغ سياسى و صلاحيت آن را براى ماندن در باشگاه احزاب زير سؤال مى برند. جامعه ايران در يك قرن اخير و نظام سياسى جمهورى اسلامى در اين سه دهه، لطمه هاى بسيار از شكستن حريم و حدود منافع ملى در رفتار احزاب ديده است.
به باور اهل فن، سرمنشأ بى اعتمادى ايرانيان به احزاب نيز در همين جا قرار دارد كه احزاب و گروه هاى سياسى ما هنوز از آزمون وفادارى به منافع ملت و امتحان ميهن پرستى نمره اى موفق نگرفته اند. تا زمانى كه درك و بينش بازيگران سياسى ما نسبت به اصول سياست خارجى و منافع ملى اصلاح نشود نبايد انتظار داشت قافله كج مدار احزاب به منزل مقصود راه ببرد.
روزهاى اخير ايرانى ها نمودها و نمونه هاى عجيب ترى از جنگ احزاب در ميدان منافع ملى را به نظاره نشستند. ماجرا از اين قرار بود كه اجلاس مهم فائو، سازمانى كه مرجع اصلى در بحران غذايى جهان است نشستى ويژه در رم، پايتخت ايتاليا تدارك ديد و براى تصميم گيرى و چاره انديشى درخصوص حل بحران غلات و غذا، جمعى از بلند پايگان سياسى و اقتصادى از جمله رئيس جمهور كشورمان را دعوت كرد. اما اين اجلاس كه يكى از قوى ترين تريبون ها براى بيان حقايق جامعه بحران زده جهان بود و به همين دليل فرصتى ارزشمند براى ديپلماسى كشور محسوب مى شد، از ابتدا با دو رشته برخورد سياسى مواجه گرديد، رشته اول برخورد ها از سوى طرف هاى امريكايى و شركاى منطقه اى صورت گرفت، از آنجا كه از ديد اغلب ميهمانان فائو، سياست هاى امريكا مسبب اصلى در گسترش بحران اقتصادى معرفى شد، محافل امريكايى براى چالش با تصميم ها و نطق هاى اجلاس از جمله مواضع رئيس جمهور كشورمان از هيچ كوششى دريغ نكردند اما حلقه دوم از تسويه حساب هاى سياسى با اجلاس فائو و سفر رئيس جمهور در داخل كشور بروز كرد.
مطالبى كه در يك هفته اخير بر ارگان هاى خبرى برخى احزاب در اين باره نقش بست از اين جهت بى سابقه است كه زبان دروغ و شگرد جعل واقعيت به عريان ترين شكل در توصيف سفر اروپايى رئيس جمهور به كار بسته شد. اين تريبون ها ابتدا تصوير يك اجلاس معمولى و تشريفاتى را از نشست فائو ارائه كردند كه از ديد همه ناظران مهم ترين محفل تصميم گيرى براى بحران اقتصادى جهانى بود، در ادامه ادعاهايى را در زمينه رفتار ميزبان ايتاليايى با هيئت ايرانى مطرح كردند كه از اساس دروغ بود.
اتفاقات اخير در عملكرد احزاب با سياست خارجى گواهى بر درستى نظر كارشناسانى است كه هم چنان از اصلاح ناپذيرى ساختار معيوب افكار حزبى سخن مى گويند و بر اين باورندكه با همه تحولى كه در پرتو چند انتخابات اخير در عرصه هاى مختلف سياست و فرهنگ كشور رخ نموده هنوز زنگارها و تصورات نادرست از كاركرد احزاب زدوده نشده است. بازيگران حزبى ما هنوز و همچنان در بند منافع و اميال شخصى و گروهى خويش محصور هستند و شايد زمان زيادى لازم باشد تا اصل منافع ملى در ميان بازيگران سياست ايرانى جاى باز كند.