|
گفت وگو با نجفعلى ميرزايى، صاحبنظر امور جهان عرب
تصوير تازه جنبش مقاومت
|
|
|
گفت وگو : حسين قنبرى ـ بخش پايانى عمليات آزادى اسراى لبنانى در مرز ناقوره لبنان مى توانست رويدادى معمولى باشد اما اسباب و عواملى موجب شد اين اتفاق به ظاهر ساده به تحولى داراى بازتاب جهانى تبديل شود.در گفت وگويى با نجفعلى ميرزايى از صاحبنظران امور لبنان تلاش كرديم ابعاد گوناگون اين رويداد را بررسى كنيم. * در اينجا از حيث تأثيرات سياسى فكر مى كنيد كه عمليات سياسى اخير جنبش حزب الله در آزاد سازى اسرا در صحنه داخل و خارج لبنان چه نتايجى به بار آورد انتظار مى رود اين عمليات نيز مانند ديگر حوادث بزرگ كه به دست مجاهدان حزب الله تحقق يافت اين بار به عنوان الگويى عملى در جغرافياى جهان اسلام جا بيفتد .در عرصه منطقه اى جاى ترديد نيست كه اين عمليات گذشته از تأثير فزاينده بر افكارعمومى خاورميانه ، باعث درك تازه از نقش استثنايى حزب الله به عنوان يك جريان فكرى و عملياتى برخوردار از استراتژى تعيين كننده در معادلات منطقه خواهد شد . در نگاهى اجمالى مى توان دريافت كه تمام منطقه به نوعى با مسئله اسرا درگير هستند . لذا در عراق و فلسطين و افغانستان و يمن و همه مناطق منازعه اين عمليات مى تواند نمونه استثنايى و موفق از تعامل با اشغالگران و بويژه امريكا و اسرائيل باشد . حتى در بحث مبادله پيكر شهداى لبنان و فلسطين نكته ظريفى وجود دارد حزب الله با اين اقدام اثبات كرد كه شرافت پيكر مسلمان هم در حدى بالاتر از مدعاى صهيونيست ها قراردارد . اين جنبه اخلاقى عمليات حزب الله در حد غير قابل توصيفى با هدف بازسازى روحيه معنوى و شخصيت خرد شده متلاشى مسلمانان و بويژه عرب ها صورت گرفت . يكى از اين پيكرها به شيرزنى تعلق دارد كه دهها سال قبل به همراه گروهى از مبارزان اردن و فلسطين و لبنان و سوريه عملياتى استشهادى انجام داده است . اين زن به عنوان رمز و نمادى عربى در مبارزه فلسطين شناخته شد . و اينك بازگرداندن پيكر او معلوم است كه موجى از رضايت و غرور و افتخار در ميان ملت هاى مسلمان برمى انگيزد. *در بعد بين المللى آيا شما هم اين فرض را قبول داريد كه اين اتفاق ممكن است نگاه محافل غرب را به جريان حزب الله تغيير دهد در سطح جهانى بى شك جنبه هاى اخلاقى و انسانى كار حزب الله در بازگرداندن پيكرهاى شهدا و بستن پرونده اسيران نگريسته خواهد شد . از نظر استراتژيك نيز بسيارى از محافل بين المللى به ارزيابى تازه از موقعيت اين جنبش خواهند رسيد. اين نكته از نگاه قدرت هاى بزرگ دور نخواهند ماند كه حزب الله نيرويى است كه نه تنها با راه انداختن جنگ هاى بسيار بزرگ مانند ۳۳ روزه از پا درنيامد و حتى مى تواند بزرگترين تهديدها را به بزرگترين فرصت تبديل كند. نبايد فراموش كرد كه دو اسير مبادله شده اسرائيلى همان هايى هستند كه به ادعاى اولمرت فلسفه راه انداختن جنگ به آنان بر مى گردد. در حال حاضر جايگاه حزب الله در معادلات جهانى و در مراكز تصميم سازى غرب جايگاهى تثبيت شده است . شما اگر به توافق دوحه خوب بنگريد همين اقتدار حزب الله را در نگاه راهبردى قدرت هاى بزرگ مى بينيد. براى مثال سازمان ملل پى برده كه قدرت حزب الله تنها ضامن سلامت هزاران سرباز به قول خودشان حافظ صلح و يونيفل است. همين كه سازمان ملل وطرف هاى اروپايى حاضر شده اند طرف اصلى پيمان مبادله اسرا باشند نشاندهنده جايگاه حزب الله است. حزب الله در اين قضيه اثبات كرد كه برخلاف همه تبليغات منفى به تعهدات اخلاقى و ديپلماتيك خود با جامعه جهانى پايبند است و به لوازم گفت وگوهاى سه طرفه ملتزم است حتى از اين پرونده براى مصارف سياسى و تبليغاتى استفاده نكرد. با اين تجربه بايد سازمان ملل در برنامه هاى آينده در عرصه امنيت منطقه حساب ويژه روى نقش حزب الله باز كند. *چنانكه از خبرها پيدا بود اغلب جريان هاى سياسى رقيب يا حتى مخالف حزب الله در داخل لبنان از سعد حريرى گرفته تا جنبلاط از اين حركت حزب الله استقبال كردند چه تحليلى از اين خط مشى آنها داريد در عرصه داخل لبنان تبعات اين عمليات بسيارگسترده است كه خود بحثى مفصل مى طلبد . چنانكه در اظهارات رهبران سياسى لبنان تأكيد شد اين موفقيت حزب الله خنثى كننده بسيارى از ترفندهاى خطرناك بود. دوست و دشمن حزب الله در داخل و تمام طيف هاى سياسى لبنانى در برابر اين عمليات انگشت حيرت به دهان گذاشتند . آنها شاهدند كه در سخت ترين شرايط كه براى شكست حزب الله لحظه شمارى مى كردند و در عمل به اسرائيل در جنگ عليه حزب الله كمك كردند اينك حزب الله پشت سر هم براى كشور و ملت لبنان فتح و پيروزى خلق مى كند. همه طيف هاى سياسى لبنان در برابر موفقيت ديپلماسى حزب الله غافلگير شدند و چاره اى جز تكريم حزب الله نداشتند چون ملت لبنان جز اين را نمى پذيرد . در اين ميان مردم شيعه جنوب و مركز و بقاع را بايد ستون فقرات حزب الله به شمار آورد . اسرائيل در جريان جنگ ۳۳روزه با پخش ميليون ها شبنامه و اوراق از هواپيماهاى جنگى در پايتخت و جنوب لبنان تلاش كرد به مردم لبنان و شيعيان بگويد كه حزب الله باعث شد خانه و كاشانه خود را از دست بدهيد و آواره شويد در حقيقت تصميم داشت بين اين مردم و حزب الله فاصله بيندازد . اما شكست تاريخى صهيونيست ها كه نتيجه آن دور شدن خطر تجاوز وجنگ از حريم لبنان بود و به دنبال آن تحقق برنامه هاى حزب الله در جريان بازسازى لبنان و همچنين آزادى اسيران همه و همه باعث گشت كه محبوبيت حزب الله درميان مردم ريشه بدواند. * بازتاب اين اتفاق در داخل سرزمين هاى اشغالى به چه نحو بود حزب الله پس از جنگ ۳۳ روزه حتى در داخل جامعه صهيونيستى اعتبار فوق العاده اى كسب كرد و افكار عمومى اسرائيل بارها در رسانه هاى خود تصريح كرده اند كه به سيد حسن نصرالله بيشتر از رهبران خود اعتماد دارند و با اين عمليات رهبرى مقاومت توانست بزرگترين تحول روانى را در اين حوزه بوجود آورد . بارها سيد حسن گفته بود تا يك اسير در خاك شما هست وتا يك وجب خاك در چنگ رژيم اسرائيل هست ما مى جنگيم. اين سخنان او اكنون جزو باورهاى عميق افكار عمومى داخل اسرائيل شده است. بعد كاريزماتيك شخصيت در اسرائيل بسيار بالاست . بنابراين عمليات مبادله اسيران ضربه جدى در داخل فلسطين اشغالى بر اعتبار سران سياسى تل آويو وارد كرد. * بسيارى از مقام هاى اسرائيل از تأثيرات اقدام اخير حزب الله برجنبش هاى خاورميانه اظهار نگرانى كرده اند مقصود آنان كدام بخش از پيامدهاى آزادى اسرا است به نظر مى رسد حزب الله توانسته با مديريت دقيق خود در مذاكرات غير مستقيم با اسرائيل باب بسيار مهمى را به روى ديگر گروه هاى مبارز بگشايد . در اين روند استثنايى حزب الله نقاط ضعف و گسست درونى رژيم اسراييل را براى همه شناسانده است. امروز ترديدى نيست كه بسيارى از حركت مقاومت فلسطين تحت تأثير حزب الله است يا روندهاى مبارزاتى در ديگر نقاط خاورميانه در مقابله با اشغالگرى آمريكا هم بشدت از كار حزب الله الگوبردارى شده است . بطور كلى حزب الله توانسته روشهاى كارآمد و آزموده شده اى را به نيروهاى مبارز اسلامى براى دستيابى به حقوق شان منتقل كند . شايد يك دليل انصراف ارتش امريكا از اجراى بسيارى از پروژه هاى مداخله نظامى در نقاط ديگر خاورميانه از جمله در لبنان به خاطر ترسى است كه پس از جنگ ۳۳ روزه از نيروى مقاومت در منطقه پيدا كردند اين نكته مهمى بود كه نصرالله در خصوص عقب نشينى امريكا از تهديد ايران و سوريه مطرح كرد. * آيا شما ارتباطى ميان سياست اسرائيل در برقرارى آتش بس با حماس و مذاكره با سوريه با رويداد اخير يعنى مبادله اسرا با حزب الله هم قائل هستيد اسرائيل در حال حاضر از هر دو حيث نظامى و ديپلماسى در شرايط سختى قرار گرفته است و استراتژيست هاى آن به اين باور رسيده اند كه اين رژيم ديگر نمى تواند در چند جبهه بجنگد. اسرائيل رمقى براى رويارويى مدام با حزب الله ندارد . لذا نمى تواند اين روند رويارويى را ادامه دهد . زيرا همزمان با اين پرونده با حماس بر سر پرونده اسير خود درگير است . در حال حاضر در صدد مسكوت كردن فضاى داخل فلسطين و ساكت كردن اين چند جبهه بلكه به درگيرى شديدترى با حماس منجر مى شود. اسرائيل مى داند كه وجود حماسى كه روز به روز قوى تر مى شود و بعد از غزه حتى شايد نوبت به مناطق ديگرى چون كرانه باخترى برسد تهديد اساسى عليه اوست . اگر موشك هاى حماس بتواند فراتر از عسقلان و سيدروت را هم نشانه بگيرد ديگر جاى امنى براى صهيونيست ها نخواهد ماند . شايد گشودن باب مذاكره با سوريه هم به خاطر همين باشد كه عقبه حماس و گروه هاى مبارز را در سوريه محدود كنند نه اين كه اسرائيل واقعاً در صدد باز گرداندن جولان به سوريه باشد.
|