printlogo


یادداشت
میهمان و میزبان به جای یکدیگر!


محمد مجتبی حسینی
 مدیر موزه و کتابخانه ملک

خانه مهیای میهمان، برکتِ خانه‌ای است و مهیا داشتن مدامِ خانه برای یافتن توفیق میزبانی، دشواریِ دلپذیری است و دشوارتر، همتی است که باید در کارآورد برای استمرار بخشیدن به آن. دیروزی که دورهم نبود، آثار خانه بر آمده از وقف، آماده میهمانی نبود، به همدستانی و همدلی، قدم‌ها و قلم‌ها در کارآمد تا میهمان ها را وقت خوش شود از میهمانی و عزم دیدار آثار خانه ملک کنند.  بیش از دویست و پنجاه برنامه ویژه و ده‌ها طرح و هزاران ساعت کار کارگاهی به انجام رسید تا اینک و امروز که نه تنها رفته رفته این خانه مهیای میهمان شده و از برکت ایشان رونق و آشنایی یافته، بلکه شمار قابل توجهی از میهمانانش دیگر خود میزبانانند. به دیروزی که دور هم نبود، اهالی دفترچه تلفن شخصی همین قلم، تنها کسانی بودند که از کارها و برنامه‌های ملک سراغی می‌گرفتند و نشانی می‌جستند و امروز قریب دوازده هزار نفر، کاغذ نوشته‌اند به علاقه، تا پیوسته با خبر باشند که در این میهمانخانه فرهنگ و هنر و تاریخ چه می‌گذرد. هزارانی که، به باخبری بسنده نمی‌کنند، جویا می‌شوند، می‌آیند و نظر می‌دهند، چرا که دیگر خود را میزبان و صاحب خانه می‌دانند. همان‌طور که واقفِ با وقوف و بیدار دل‌اش می‌خواست. چشم می‌بندم و گویی نمایشی را به نظاره نشسته ام. حاج حسین آقا زیر کرسی نشسته و پشت زده به مخده مخمل قرمزی که پارچه پنبه‌ای نرم و نازکی در میانه دارد با حاشیه قلاب بافی ظریفی بر کناره هاش. وقفنامه‌های خودش را تورق می‌کند و قلم برمی‌دارد به نوشتن حرف‌هایی بر آمده از سویدای جان، می‌نویسد که: طریق آبادانی ایران را در ترقی معارف می‌دانم و در انجام این خدمت ناچیز جز رضای خدا و امام رضا «علیه السلام» هیچ در نظر نمی‌آورم. می‌نویسد که: می‌خواهم این وقفنامه‌ها را به طبع برسانم تا هر که خواند خود را حامی و مراعی موقوفه بداند و برای عمل به آن بکوشد امید ببندد تا به دعای خیر یادش کنند. چشمان نافذ و عاقبت بینش می‌بیند که آنچه به دجله وقف انداخته در پرتو انوار شمس الشموس حتی  دهه‌ها بعد از سفر آخرتش در کار است، زنده و جاری و دوستدارانش به ارادت نیتش را پاس می‌دارند. از نیات حاج حسین آقا ملک یکی این بود که هفت عید مذهبی در کتابخانه و موزه‌اش گرامی داشته شود از جمله میلاد مسعود خواجه عالم و رسول خاتم (ص) که به اهتمام آستان قدس رضوی تاکنون صورت انجام پذیرفته و اکنون به طرحی نو، بنا شده تا این عید و گردانندگی نهادی که به نیت واقف شکل گرفته، به صورت نمادین، برای یک روز، توسط ارادتمندان حضرت رضا (ع)، سنت وقف و دوستداران حاج حسین آقا، اداره شود تا نشانه‌ای باشد از اینکه مردان فرهنگور ایران و فرهیختگان کاردان امروز، قدرمی شناسند مکارم و بخشندگی را و چنانکه او می‌خواست همه همدستانند برای هر چه بهتر شدن و بالندگی روزافزون موقوفه‌اش. تا نشانه‌ای باشد از درک رسالت اجتماعی حفاظت از موقوفات و گواهی روشن بر امانتداری کارگزاران صدیق آستان قدس. باری 79 سال پس از وقف کتابخانه و موزه ملی ملک و44 سال پس از درگذشت واقف در روز بیست و پنجم آذرماه سال 1395 هجری خورشیدی، نام آوران و بزرگان عرصه فرهنگ و جمعی از علاقه‌مندان این فرهنگخانه خوش نام، دست در دست هم نهاده‌اند تا گردانندگان این نهاد باشند و برگزار‌کنندگان آیین گرامیداشت میلاد پیامبر اکرم (صلوات‌الله علیه و آله) (از ساعت 15) روز خوشی که میهمانان، میزبان‌اند و خود را در آثار خانه ملک- این میراث ارجمند و جاودان- سهیم و دخیل می‌دانند و سنت حسنه وقف را به زیباترین صورتی ارج می‌نهند.