printlogo


فراسو
ناگفته‌هایی درباره <بن لادن میانمار>

دنی گولو
مترجم: وصال روحانی


طراح و بانی کشتار مسلمانان در میانمار، مردی بودایی به نام آشین ویراتو است. مردی که در صورت ظاهر و در لوای حرف‌هایش فکر صلح‌طلبی است اما در واقع آنچنان از گروه‌های اسلامی بدگویی می‌کند که به آسانی می‌توان فهمید چطور تبدیل به دلیل نخست کشتار مداوم مسلمانان روهینگیای میانمار در سال‌های اخیر و بویژه امسال شده است. برخی با توجه به‌شدت گرفتن پروسه کشتار مسلمانان میانمار و بویژه اهالی مائونگ دا طی ماه‌های اخیر تصور می‌کنند این یک نهضت تازه‌است اما شروع ماجراها به سال 2012 بر می‌گردد. در مصاحبه‌های پرشماری که آشین ویراتو با جراید سایر کشورها انجام می‌دهد پزی صلح‌آمیز را به خود می‌گیرد و می‌گوید فقط به صلح بین بودایی‌ها و مسلمانان فکر می‌کند اما سخنرانی‌های
 پر تعداد او فقط تشویق‌کننده بودایی‌ها به کشتار مسلمانان است تا آنجا که کارشناسان و وسایل ارتباط جمعی در غرب وی را «اسامه بن لادن میانمار» نامیده‌اند.


شیفته مصاحبه‌ها و رسانه‌ها
ویراتو چنان عاشق مصاحبه کردن و دیده شدن در رسانه‌ها است که هنوز مصاحبه‌کننده قبلی دفتر کارش را در گوشه‌ای از ماندالا دومین شهر بزرگ میانمار ترک نکرده، در دفتر را به سوی خبرنگار بعدی می‌گشاید. او حتی از مصاحبه‌های مضر و توأم با نگرش منفی رسانه‌های غربی با خود ابایی ندارد و می‌گوید در جریان این برخورد منفی و تروریست بر شمرده شدن نیز به شهرتی می‌رسد که در کودکی حتی خوابش را هم نمی‌دید. در همین راستا سال 2013 وقتی هانا پیچ خبرنگار نشریه تایم در توضیح و مقدمه متن مصاحبه‌اش با ویراتو وی را «چهره و نماد ترور به سبک بودایی» نامید، ویراتو خم به ابرو نیاورد و روی جلد این مجله را که عکس وی برآن نقش بسته بود، به همگان نشان می‌داد. وقتی یک خبرنگار شاخص دیگر غربی در ماندالای روبه روی ویراتو نشست، وی دائماً به دستیارانش تأکید می‌کرد، که برای خبرنگار نوشیدنی و بیسکوییت بیاورند و خنده‌های زیادش خبر از تصنعی بودن شرایط وی می‌داد. کاری که او در چهار پنج سال اخیر توسط هزاران دنباله‌رو ضد اسلام خود انجام داده، تا راندن سایر قشرها و اقلیت‌ها به بهانه به خطر افتادن هویت میانماری‌ها است.


خبری از نشریات مستقل نیست
ویراتو آن زمان هم که قانون موسوم به «نهضت 969» را به نظر خواهی عمومی گذاشت همه جا تهدید و تأیید کرد، میانمار در آستانه تسخیر شدن توسط مسلمانان است و باید جلوی این روند گرفته شود. او در حالی اعتقاد به وجود این خطر دارد که 90 درصد مردم میانمار بودایی هستند و فقط 10 درصد به سایر آیین‌ها و بویژه اسلام تعلق و اعتقاد دارند. در میانمار بندرت نشریه‌ای مستقل را می‌یابید و اکثریت با روزنامه‌هایی است که بشدت سانسور می‌شوند و متن هر سخنرانی ویراتو بسرعت چاپ و در سطح کشور تکثیر و توزیع می‌شود و برخی آن راهمچون کتب مذهبی قبول دارند و به مرحله اجرا می‌گذارند. بیل دیویس عضو فعال گروه پزشکان بدون حد و مرز و منادی حقوق بشر می‌گوید: «این یک حقیقت است که قبل از به‌قدرت رسیدن ویراتو نیز کشتار مسلمانان و سرکوب سایر آیین‌ها جریان داشت اما پس از ظهور وی این روند تشدید و وضع مسلمانان بسیار سخت‌تر شده است.»


وقتی نظامی‌ها خلع ید شدند
نیروهای طرفدار ویراتو مدت‌ها است که در منطقه مائونگ‌دا مسلمانان روهینگیا را تعقیب و سرکوب می‌کنند و در جدیدترین موج خشونت طلبی‌شان ده‌ها زن و کودک مسلمان را کشته یا آواره کرده‌اند. پیش از به قدرت رسیدن دولت فعلی، نظامیان میانمار هرگونه اجتماع سیاسی و نطق علیه این و آن را ممنوع کرده بودند اما وقتی نظامی‌ها خلع‌ ید شدند، ویراتو و همتاهایش با استفاده از فرآیند قانونی‌شدن نطق‌ها و گردهمایی‌ها شروع به تحریک بودایی‌ها و سایر قشرها علیه مسلمانان کردند و گفتند دردسرسازان اصلی بنگلادشی‌هایی هستند که هر ساله هزاران مسلمان را از جمع خویش به میانمار می‌فرستند و آنها موجودیت این کشور را به خطر انداخته و درصدد تملک این کشور کوچک شرق آسیایی هستند. نسل‌کشی‌های اخیر که محصول نادیده گرفتن هشدارهای قبلی‌ است، با این فرضیه و بیم شکل گرفته که یک نهضت پنهانی پشت ماجرای ازدیاد مسلمانان در میانمار قرار دارد. حال آنکه به نظر می‌رسد ویراتو فقط درصدد داغ‌تر و بدتر جلوه دادن شرایط کشور به قصد حذف و سرکوب و جریانی بجز نهضت خود در کشور و محکم‌تر کردن مبانی حکومتی خویش است.


من پیام‌آور صلح‌ام!
ویراتو با همه دست داشتن آشکارش در روند سرکوب مردم روهینگیا هرگونه اسلام‌ستیزی حساب شده و هر حرکت سازماندهی شده علیه اقلیت‌ها را انکار و تأکید می‌کند که هر نطق او فقط آگاهی‌بخش ملتی است که پیش از رسیدن وی به جایگاه فعلی‌اش اطلاعات عمیقی راجع به شرایط موجود نداشتند. او مدعی است: من فقط پیام‌آور صلح‌ام حتی اگر حرف هایم حمل بر جنگ‌طلبی بشود.


مردی از شهری کوچک
ویراتو متولد سال 1968 در کیائوکسی، شهری کوچک در نزدیکی ماندالای است او می‌گوید از نوجوانی به راهب بودن تشویق و به این آیین علاقه‌مند شد.
ماجرا از سال 2001 جدی‌تر شد که وی شروع به ادای سخنرانی‌ها در یک آموزشگاه و سپس چند مدرسه و واحد آموزشی در سطح ماندالای کرد و دیری نپایید که در هر گوشه شهر کلاس‌های آموزشی برپا داشت و میتینگ‌های متعددی را سازماندهی کرد. او از همان زمان برای توصیف و نامگذاری مسلمان و بویژه روهینگیایی‌ها از واژه بنگالی‌ها سود می‌جست و منظورش این بود که آنها را هندی و پاکستانی تبار و مهاجران اشغالگری جلوه بدهد که ریشه‌ای در میانمار ندارند و خارجی‌هایی هستند که قصد تعدی به مردم میانمار را دارند حال آنکه شماری از این قوم‌ها سده‌ها و دهه‌های غیرقابل شمارشی است که در میانمار زندگی می‌کنند و با آیین‌های آن بزرگ شده‌اند. با گذشت مدتی دیگر سخنرانی‌ها ویراتو برای کودکان و محصلان مدرسه‌رو تبدیل به گردهمایی‌هایی برای همه قشرها شد و در این همایش‌ها مردم علیه مسلمانان شورانده شدند. شورای نظامی که در آن زمان بر میانمار حکومت می‌کرد وارد عمل شد و نطق‌های ویراتو را متوقف کرد و هر گردهمایی غیرقانونی را برچید و خود ویراتو نیز به اتهام تحریک مردم علیه اسلام در سال 2003 بازداشت و زندانی شد و مدتی از صحنه دور ماند.


پس از عفو عمومی
در سال 2010 که یک عفو عمومی به متخلفان خورد ویراتو هم از زندان آزاد شد و وقتی حکومت نظامی‌ها و مشت آهنین آنها به سستی گرایید وی با بهره جستن از این فرصت ابتکار عمل را در دست گرفت. امروزه پونیا وونتا یک راهب و سرکرده دیگر آیین بودایی ویراتو را به جعل حقایق و خروج از مسیر بودائیسم متهم می‌کند اما برای اینگونه افشاگری‌ها دیر شده و پروسه «مسلمان‌کشی» ویراتو، میانمار را در نوردیده است. سازمان‌های حقوق بشر و احزاب کوچک‌تر می‌گویند می‌ترسند تصویری که از بودائیسم در ذهن جهانیان ترسیم شده فقط به خشونت و موج اسلام‌ستیزی در میانمار منحصر شود و این امر بودایی‌ها را کاملاً‌ بی‌منزلت کند اما اگر از روهینگیایی‌ها بپرسید عاجل‌ترین نیاز کشورشان را نه برداشت و نه نوع نگاه غربی‌ها به بودائیسم بلکه متوقف کردن موج مبارزه با خویش می‌دانند و چیزی که حتی اگر خود ویراتو نیز قصد تغییر و تعدیل آن را داشته باشد شاید از عهده‌اش برنیاید زیرا مثل قطار شدت گرفته‌ای است که ترمزش از کار افتاده باشد.