printlogo


عکس‌نوشت



حسن همایون
روزنامه نگار

بهرام زند  درگذشت
صدایی که جاودانه می ماند
بهرام زند، دوبلور، گوینده و مدیر دوبلاژ پیشکسوت در شصت و نه سالگی در حالی از دنیا رفت که چند سال گذشته را پنجه در پنجه بیماری سرکرده بود. او کار دوبله را نیمه دوم دهه چهل آغاز کرد. در روایت نخستین سال‌های کارش در گفت‌وگو با مشرق گفته بود: « سال 48 بود که  به عرصه دوبله وارد شدم و با زنده‌یاد مانی [محمد خواجوی‌ها] کار را در استودیو تلویزیون فیلم شروع کردم.» زند نیم قرن جای شخصیت‌های متعدد تلویزیونی و سینمایی حرف زد و با صدای بم و طنین دار خود، به هنرنمایی بسیاری از هنرمندان بازیگر زیبایی بخشید و جلایی دوچندان داد.
اوایل  دهه هفتاد شمار زیادی از ایرانی‌ها چشم انتظار پخش قسمت تازه سریال «جنگجویان کوهستان» بودند؛ سریالی تاریخی – رزمی که «لین‌چان» قهرمان آن در کانون توجه مخاطب‌ها بود و بهرام زند با آن صدا جادو می‌کرد و بر نفوذ بیش‌تر  این شخصیت میان ایرانی‌ها بسیار مؤثر واقع شد. او به شخصیت‌های متعددی با صدایش جان داد و لحن‌ها، حس‌ها، موقعیت‌های مختلف شخصیت‌ها را به شکلی خلاقانه با صدایش منعکس می‌کرد. این هنرمند فقید، با سخن گفتن جای شخصیت «عمار یاسر» در سریال پرمخاطب و تحسین‌برانگیز «امام علی» ساخته داوود میرباقری، بیش از پیش مورد توجه مخاطب‌ها قرار گرفت. او در روایت سخن گفتن جای شخصیت «عمار یاسر» با بازی سعید‌نیک‌پور گفته بود:«من جای عمار حرف زدم، آقای داوود میرباقری پیشنهاد دادند، امتحان کردیم و دیدیم که قابل قبول است و بد نمی‌شود. همین‌طور این موضوع را درنظر بگیرید برای تمام شخصیت‌هایی که در این سریال بودند. آقای میرباقری می‌توانستند پیشنهاد بدهند و بعد تصمیم گرفته می‌شد که چه کسی صحبت کند. تصمیم نهایی را خودم می‌گرفتم.»
بهرام زند نیم قرن، با دوبله زندگی کرد و به شخصیت‌های متعددی با صدایش زندگی  داد و این صعب مگر به عشق عمیق او به این حرفه میسر نبود. بهرام زند در این‌باره گفت: «اگر عاشق کارم نبودم، قطعاً الآن اینجا نبودم و دیگر این کار را ادامه نمی‌دادم. مقاطعی پیش آمد که ایجاب می‌کرد دیگر این کار را ادامه ندهم. به دلایل مختلف، شخصی و غیر شخصی،  ولی ادامه دادم از این جهت که دوست داشتم.  فرصت‌هایی در زندگی من پیش آمد از لحاظ اقتصادی، که خیلی به صرفه‌تر و بهتر بود یعنی اصلاً قابل مقایسه نبود از لحاظ اقتصادی با این کاری که انجام می‌دهم ولی من این کار را ادامه دادم چون عشقم بود و دوستش داشتم.»

نبوغ درخشان در هنر دوبله

ابوالحسن تهامی‌نژاد
دوبلور و مدیر دوبلاژ
نخستین‌بار با بهرام زند در سال‌های قبل انقلاب آشنا شدم. در پروژه‌هایی با ایشان کار کردم. او از من خیلی جوان‌تر بود و من در آثاری که مدیریت دوبلاژ را برعهده داشتم، از او خواستم جای شخصیت‌هایی سخن بگوید. او  جوانی با استعداد، با ذوق و همت و خلاق بود. زمان زیادی نگذشت که نه تنها به جایگاه بالایی در عرصه گویندگی و دوبله دست پیدا کرد بلکه توانست با تلاش و پشتکار هنرمندان پیشکسوت این عرصه را هم پشت سر بگذارد. بهرام زند از استعداد‌ها، شخصیت‌ها و صدا‌های درخشان عرصه دوبله بود و جایزه‌های بهترین گویندگی و دوبله را در تلویزیون و سینما برد. با مدیریت دوبلاژ در سریال محبوب و  پرمخاطب «امام علی» شایستگی‌هایش را بیش از پیش به همه ثابت کرد و یادش در ذهن و قلب میلیون‌ها ایرانی ماندگار شد. در سریال «روشن‌تر از خاموشی» به کارگردانی حسن فتحی همکاری داشتیم. در آن سریال همکاری و تعامل بسیار خوبی با دیگر اعضا داشت و خیلی خوب از عهده کارش بر ‌آمد. او عاشق کارش بود و برای اجرای خوب و تأثیر‌گذار، هر چه در توان داشت ارائه می‌کرد و اصلاً کم نمی‌گذاشت. نه تنها در آن فیلم بلکه در آثار متعدد دیگری با هم کار کردیم و گاهی‌وقت‌ها من مدیر دوبلاژ اثری بودم، او نقش می‌گفت و هنگامی من به دعوت او در اثری جای شخصیتی حرف می‌زدم. در همه سال‌های همکاری و آشنایی غیر از صمیمیت و صفا از او ندیدم.  درگذشت و فقدان این هنرمند عزیز را به جامعه هنری، دوبله و  خانواده و بستگان بهرام زند تسلیت می‌گویم. بی‌شک درگذشت او خسران بزرگی برای جامعه دوبله کشور است و به همین سادگی جای او پر نمی‌شود؛ همان‌طور که با از دست رفتن بزرگان عرصه دوبله و گویندگی کسی به آن قدرت و خلاقیت نتوانست جای خالی‌شان را پرکند. فقدان هنرمندانی مانند ایرج و کاووس دوست‌دار، عزت‌الله مقبلی، ایرج ناظریان، فهیمه راستکار، آذر دانشی و ژاله کاظمی خسران بزرگی برای جامعه هنر ایران بود و مرگ بهرام زند هم‌ این‌گونه است. او هنرمندی یگانه بود و با آثاری که خلق کرد در یاد و خاطره مخاطب‌های هنر زنده است. یادش گرامی و روحش شاد.