printlogo


وامدار موسیقی کهن هرمزگان

هوشنگ جاوید
پژوهشگر موسیقی نواحی

استاد خالومحمد قنبرهرمزی ازبزرگان موسیقی منطقه هرمزگان وبویژه موسیقی مقامی «زار» هستند و به تمامی رپرتوارهای قدیمی موسیقی هرمزگان آشنایی کامل داشتند. به همین دلیل زمانی که آقای آریاعظیمی‌نژاد ساخت موسیقی سریال پایتخت را برعهده گرفتند به ایشان پیشنهاد کردم ازآوازها وکارهای استاد خالوقنبربهره ببرند که خوشبختانه این اتفاق افتاد.
تلاش‌های استادخالوقنبرهرمزی درزمینه موسیقی غیرقابل توصیف وحتی بیش ازآن است ودراین زمینه سالها زحمات بسیاری کشیده‌اند وبزرگ شده آیین‌های منطقه هرمزگان بودند و در منطقه احترام ویژه‌ای داشتند. بی‌تردید با رفتن ایشان یکی ازستون‌های معنوی منطقه هرمزگان فروریخت وقطعاً راه ایشان ادامه خواهد داشت اما بهتراست بگوییم تجربه‌ای که خالو قنبردرموسیقی «زار» داشتند دیگرشنیده نخواهد شد. موسیقی «زار»یک موسیقی ذکردرمانی است و سرشت ودرونمایه خاصی دارد که هرفردی نمی‌تواند این کاررا انجام بدهد وتنها ازعهده یک فرد با تجربه برمی آید وقطعاً جانشینان استاد خالو قنبرکه یکی از عزیزان این هنر بودند به سختی می‌توانند کار معروف «بابازار» را انجام بدهند. این سبک به گونه‌ای است که از طریق آموزش منتقل نمی‌شود و چون دارای مراحل خاصی است یک عده خاص در کنار این افراد این مراحل را همراهی می‌کنند و به قول معروف «اهل» حساب می‌شوند و باید دید درآینده چه تعداد ازاین افراد می‌توانند ازهنر کامل استاد خالو قنبربهره ببرند و راه ایشان را ادامه بدهند.
موسیقی هرمزگان موسیقی ترکیبی است که بخشی ازآن به ایران کهن برمی گردد و بخش دیگر به لحاظ قرارگرفتن در منطقه آزاد و دادوستد‌های بسیاری که در طول تاریخ با کشورهای مختلف داشته موسیقی وارداتی است وازکشورهای آفریقایی به ایران وارد شده است. بنابراین باید بگوییم پایه موسیقی کهن درهرمزگان فراوان است واگر بگوییم موسیقی اسلامی نیز دراین منطقه از قدرت بیشتری برخورداراست بیراه نگفته‌ایم به این سبب که حضورساز بربط(عود) دراین منطقه بوده ویکی از بربط سازان خوب کشور ما در همین منطقه هرمزگان زندگی می‌کند و این نشان دهنده دیرینه خوب موسیقی درگذشته است.همچنین موسیقی ذکری که دراین منطقه وجود دارد نشان دهنده موسیقی ترکیبی است که ازموسیقی سواحلی یا وارداتی گرفته شده است.موسیقی «زار» نیز به همین صورت بوده و یک برداشت و وام‌گیری از فرهنگ‌های وارداتی است اما درونمایه کارازذکر درمانی‌های کهن  ایرانی که در سال‌های خیلی قبل‌تر حتی پیش از دوران ساسانی در ایران انجام می‌گرفته برداشت شده است.



آدرس مطلب http://www.iran-newspaper.com/newspaper/page/6660/16/449017/0