<مشقت صنعت> از فاجعه تا عبور از بحران

وزارت صنعت 17 هزار و 994 طرح را با سرمایه‌گذاری 62 هزار میلیارد تومانی به بهر‌ه‌برداری رسانده است

 مرجان اسلامی‌فر /  یک سال دیگر هم از فعالیت دولت یازدهم گذشت و اکنون به سال پایانی آن رسیدیم.طی این سال‌ها حوزه صنعت، معدن و تجارت فراز و نشیب‌های زیادی را از سر گذراند. اما اگر بخواهیم در یک جمله فضا را ترسیم کنیم باید بگویم صنعت ایران در عین رکود چند گامی به جلو برداشت که البته نمی‌توان نمره قبولی به آن داد.تصور بر این بود که با برداشته شدن تحریم‌ها صنعت کشور و بخصوص صنایع کوچک پیشرفت خوبی می‌کنند و می‌توانند در عرصه اقتصادی حرف برای گفتن داشته باشند. اما با تمام این امیدواری‌ها صنایع بزرگ چون خودرویی‌ها، فولاد و نفت و گاز فعال شدند و صنایع کوچک از قافله سرمایه‌گذاری و دیده شدن عقب ماندند. از ابتدای فعالیت دولت یازدهم دو موضوع را وزارت صنعت سعی کرد در پرونده کاری خود قرار دهد که نخستین آن احیای واحدهای صنعتی بود که در دولت گذشته تعطیل شده بودند و دیگری رشد تولید بود.طی سه سال و نیم 7هزارو 500 واحد صنعتی کوچک و متوسط به چرخه تولید بازگشت و میزان تولیدات صنایع بزرگ از 30 درصد بیشتر شد.اقدام‌هایی هم در حذف قوانین موازی و زائد برداشته شد به گونه‌ای که آن تصمیم‌ها باعث شد رتبه ایران در حوزه کسب و کار جهانی که در دولت گذشته به  152 رسیده بود کمی خود را بالا بکشد و به عدد 120 برسد.
در بخش رقابت‌پذیری هم که ایران چند وقتی عدد 82 را حفظ کرده بود به رتبه 76 رسیدیم.


در سال اول و دوم کاری دولت، حوزه صنعت بیشترین تغییرات مثبت را به خود دید به گونه‌ای که تمام شاخص‌ها بعد از مدت‌ها مثبت شد. همانطور که اعداد و ارقام مرکز آمار نشان می‌داد سال 91 نرخ رشد صنعت به منفی 5/10 درصد رسیده بود که اگر همین روند ادامه پیدا می‌کرد به غیر از آنکه نرخ اشتغال منفی می‌شد، نرخ رشد صنعتی از منفی 20 هم عبور می‌کرد و این امر خیلی از بنگاه‌های بزرگ، متوسط و کوچک را تعطیل می‌کرد. پایان سال 92 که دولت یازدهم استقرار یافت توانست نرخ رشد صنعتی را با وجود تمام تحریم‌ها به منفی 7/1 درصد برساند و از آن سال به بعد این نرخ مثبت شد و خیلی از کالاها روی خوش بازار را به خود دیدند. اوج حرکت وزارت صنعت از سال 93 عیان شد.به گونه‌ای که بعد از مدت‌ها نرخ رشد صنعت مثبت 6/7 درصد شد هر چند که پیش‌بینی‌ها رقم بالای 4 درصد را نشان می‌داد ولی همین عدد هم رضایت نسبی ایجاد کرد. در این دوره یعنی حد فاصل نیمه دوم سال 93 تا نیمه دوم 94 شرایط بخوبی پیش رفت اما از نیمه دوم سال 94   نرخ رشد صنعت  منفی3/0 درصد شد و کالاهای منتخب صنعتی در نمودار‌ها رشد منفی را ثبت کردند. این چالش به رکود جهانی، کاهش قیمت نفت و برجام که نتوانست خواسته‌های خیلی از مشتریان را جواب دهد، گره خورد.حال مسئولان می‌گویند امسال هم نرخ رشد صنعت در حدود همان 4 درصد باقی می‌ماند که البته این اعداد با استراتژی که تدوین شده بود یعنی6درصد اختلاف‌های قابل توجهی دارد. صنعتگران هم با اینکه شرایط را از قبل از سال 91 بهتر می‌دانند اما در مجموع خیلی از آنها رضایت و دلخوشی از ادامه تولید ندارند. در این روزها که می‌گویند حال صنعت خوب نیست دو برند قدیمی از خانواده صنعت هم رفتند.ارج و آزمایش که نوستالژی خیلی از ایرانی‌ها است به دلیل واگذاری‌های اشتباه،
عدم نوسازی ماشین‌آلات و به روز نبودن محصولات خود، خداحافظی کردند و معلوم نیست سرمایه‌گذاری پیدا خواهد شد که این برندها را احیا کند و ایرانیان بتوانند بخشی از خاطراتشان را حفظ کنند. کارنامه کاری وزارت صنعت نشان می‌دهد که از ابتدای فعالیت این دولت تا 14 بهمن 95، تعداد 17 هزار و
 994 طرح به بهره‌برداری رسیده که این طرح‌ها 62 هزار میلیارد تومان سرمایه‌گذاری را به نتیجه رسانده است و توانسته به صورت مستقیم برای 283 هزار نفر شغل ایجاد کند.همچنین از شهریور 92 تا پایان دی امسال، 159طرح سرمایه‌گذاری خارجی با اعتباری بالغ بر 8 میلیارد دلار در کشور انجام شده است.طی این سال‌ها 70 شهرک و ناحیه صنعتی مورد بهره‌برداری قرار گرفت.از سویی در تولید برخی از محصولات رشد‌های خوبی ثبت شده است به گونه‌ای که در تولید فولاد خام 7میلیون تن، گندله 11 میلیون تن، سیمان
5 میلیون تن و پتروشیمی 4 میلیون تن افزایش تولید شاهد بودیم.
خودروسازانی که می‌آیند و می‌روند
یکی از حوزه‌های پرسر و صدا طی سه سال و نیم فعالیت دولت یازهم صنعت خودرو بود.برجام برای این صنعت بسیار آمد داشت چرا که خودروسازان جهانی مجوز ورود به ایران را گرفتند.آن زمان که تنور حذف تحریم‌ها داغ بود نمایندگان شرکت‌های فیات، فولکس واگن، بنز، رنو، پژو، اشکودا و... به ایران آمدند و چند سفری هم مدیران خودروسازی به کشورهای مختلف داشتند تا تفاهم‌هایی صورت گیرد.اما شرکت پژو یعنی شریک دیرین ایران زودتر از سایر خودروسازان قلم به دست شد و قرارداد همکاری را امضا کرد.این قرارداد را مسئولان وزارت صنعت تاریخی قلمداد کردند و کارشناسان هم گفتند که تجربه سال‌های گذشته باعث شد قرارداد برد-برد تنظیم شود ولی مخالفان از اینکه این قرارداد تجاری محرمانه است لب به شکایت گشودند و همکاری با این شرکت فرانسوی را زیر سؤال بردند.با تمام حرف و حدیث‌ها شرکت پژو که دومین خودروساز اروپایی دنیا است شرکتی به نام ایکاپ را با ایران تأسیس کرد.طبق قراردادی که در فرانسه به امضا رسید مقرر شده است دو شرکت تا مبلغ 400 میلیون یورو در
 5 سال آینده در تولید و توسعه محصولات سرمایه‌گذاری کنند. این سرمایه‌گذاری شامل توسعه و تجهیز قابلیت های بنیادی ساخت و راه‌اندازی و بازاریابی مدل‌های پژو 208 و 2008 و 301 است. البته بنز هم توانست تفاهم خوبی با ایران خودرو دیزل امضا کند.این شرکت آلمانی تمایل دارد در تولید خودروهای سواری هم خیلی کمرنگ همکاری خود را آغاز کند. دومین امضای قرارداد خودرویی که اواخر اردیبهشت ماه سال‌جاری صورت گرفت بین سایپا و سیتروئن بود. پولی که قرار است این شرکت فرانسوی به ایران بیاورد حدود 500 میلیون دلار است و ایران هم در قبال این سرمایه‌گذاری سایپا کاشان را به‌عنوان آورده خود قلمداد کرده است. بعد از این رنو یعنی چهارمین خودروساز جهان در عین ناباوری با سازمان گسترش و نوسازی به نتیجه رسید.همه بر این تصور بودند که رنو با ایران خودرو یا سایپا به تفاهم می‌رسد اما سازمان گسترش برای اینکه بتواند رنو را به صورت مستقل در ایران داشته باشد تفاهمی را امضا کرد که ارزش مالی آن هنوز مشخص نیست ولی گفته می‌شود تا 400 میلیون دلار می‌توان روی آن حساب باز کرد.محصول مشترکی که این دو مجموعه می‌خواهند تولید کنند مانند دو شرکت دیگر از بهار 96 است....

 

ادامه در ص 115


آدرس مطلب http://www.iran-newspaper.com/newspaper/page/6454/114/406495/1
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha
انتخاب نشریه
جستجو بر اساس تاریخ
ویژه نامه
ایران عصر