نسخه Pdf


مظلومیت، روی «صحنه»




رحمت امینی
رئیس شورای ارزشیابی و نظارت اداره کل هنرهای نمایشی
دوران دفاع مقدس برای همه ما دورانی مؤثر و تأثیرگذار است. از این‌رو باید با نگاهی جسورانه اما منطبق با سیاست‌های فرهنگی به جوانب مختلف آن بپردازیم و آثار هنری شاخصی تولید کنیم.
در کشور ما میان هنرهای مختلف، تئاتر هنری مظلوم شناخته شده است و تئاتر انقلاب اسلامی و دفاع مقدس به‌عنوان زیرمجموعه‌ای از آن مظلوم‌تر از بقیه حوزه‌هاست. من به‌عنوان کسی که سال‌هاست در این عرصه فعالیت می‌کند، معتقدم تئاتر ایران توسعه و رشد بطئی و تدریجی با گام‌های کوچک داشته و جایگاه آن نسبت به سال‌های اول بعد از انقلاب دارای‌ شأن بیشتری شده است. اما به تناسب رشد علاقه‌مندان و اضافه شدن دانشگاه‌ها و فارغ‌التحصیلان این رشته، پیشرفت قابل قبولی نداشته است.
مسئولان خود می‌دانند که چراغ سالن‌های تئاتر را هنرمندان با همت خودشان بسختی روشن نگه داشته‌اند. از این‌رو نمی‌شود از تئاتر دفاع مقدس که تافته جدا بافته است، (نه به لحاظ توجه بلکه به دلیل گوشه‌گیری و کم توجهی به آن) انتظار کارنامه درخشان داشت. البته آثار شاخص تئاتر دفاع مقدس همچون نمایش «پچپچه‌های پشت خط نبرد» اثر علیرضا نادری و بیشتر آثار حمیدرضا آذرنگ را نباید نادیده گرفت. بنابراین تئاتر دفاع مقدس اگر از سوی بنیاد یا نهادی حمایت نشود تنها به همین سوسوهای کوچکی که با تلاش فردی برخی هنرمندان که با عشق وعلاقه خودشان کار دفاع مقدسی می‌کنند، دلخوش است.
هرچند برگزاری جشنواره‌های تئاتر به‌عنوان رویداد‌های کوتاه مدت می‌تواند کمکی به این عرصه باشد. اما برای طولانی مدت باید چاره‌ای اندیشید و بستری فراهم کرد تا تولیدات این حوزه طی سال در معرض دید مخاطبان باشد. گاهی به دلیل محدود بودن مخاطبان و ارزیابی محدود که از آثار تئاتر دفاع مقدس صورت می‌گیرد، نمی‌توان از تأثیرگذاری و نتیجه کار ارزیابی دقیقی داشت چون نباید فراموش کرد که تئاتر متکی به مخاطب است. از این سو هنرمندان نیز وقتی استقبال کمرنگ از کارها را می‌بینند تمایلی برای انجام کارهای بعدی ندارند، چرا که نه حمایت مادی می‌شوند و نه معنوی. پس تصمیم می‌گیرند وقت و انرژی‌شان را در حوزه‌های دیگر صرف کنند.
موضوع دیگری که در این عرصه باید بیشتر مورد بررسی قرار گیرد تا کیفیت آثار به نمایش گذاشته شده بالا رود موضوع پژوهش نمایشنامه‌های جنگ و دفاع مقدس است. پژوهش موضوع بسیار مهمی است و اگر مراحل آن بدرستی انجام گیرد حتماً می‌تواند گروه را به یک نتیجه درست و کاری تأثیرگذار برساند. کتاب‌های خاطرات برای کسانی که می‌خواهند در حوزه تئاتر مقاومت پژوهش کنند، مرجعی معتبر است که می‌توانند به اطلاعات خوبی دسترسی پیدا کنند. نمایشنامه نویس تئاتر دفاع مقدس باید در شناخت مخاطب تلاش بیشتری داشته باشد. در این خصوص او می‌تواند از خرده فرهنگ‌های رایج در جبهه‌های نبرد و پیامدهای نامطلوب دوران پس از آن اطلاعات جمع‌آوری کند. اما در سال‌های اخیر این موضوعی بود که بسیار به آن نقد وارد شد. مخاطبان این حوزه از تئاتر که اغلب جوانان یا افرادی هستند که خود تجربه حضور در جبهه‌ها را داشتند بارها اعلام کردند که تئاتر دفاع مقدس از آنچه در جنگ تحمیلی به شکل واقعی رخ داده، دور است و عوامل کار باید با پژوهش دقیق‌تر و اطلاعات و جزئیات بیشتری به موضوع می‌پرداخت تا مخاطب به آن فضا نزدیک شود و با آن ارتباط برقرار کند و شرایط برایش
باورپذیر باشد.
در این راستا پیشنهاد می‌کنم نهادی با اعتبار مثل بنیاد حفظ آثار و ارزش‌های دفاع مقدس مثل دوره‌ای که چند سال گذشته بخوبی از هنرمندان حمایت کرد، با بررسی تئاترهای موفق در دو، سه دهه اخیر از هنرمندان توانا در حوزه قلم و کارگردانی دعوت کند تا دوباره کارهای ارزشی کار کنند و سکوت تئاتر دفاع مقدس در این سال‌ها را بشکنند. بنیاد حفظ آثار و ارزش‌های دفاع مقدس اگر این اطمینان را به هنرمندان بدهد که در این راه کنارشان خواهد بود و فضا را برای فعالیت آنها آماده می‌کند قطعاً ما شاهد کارهای بسیار خوبی در این عرصه
خواهیم بود.
 بر همین اساس اگر سالنی مختص تئاتر دفاع مقدس
در هر شهر داشته باشیم که نمایش‌های مناسب در آن اجرا و از کارها به صورت جدی حمایت شود، این روند می‌تواند مؤثرتر عمل کند، درواقع با این اقدام تماشاگر آرام آرام برایش جا می‌افتد که هر موقع اراده کند می‌تواند در آن سالن مشخص تئاتر دفاع مقدسی خوب ببیند. در ابتدای کار و تا مدتی که آثار نو در این عرصه آماده شود می‌توان از کارگردانان کارهای
پر شاخص سه دهه گذشته بخواهیم تا از کارهای قبلی خود اجرا داشته باشند. چون در ابتدا کشاندن تماشاگر به سالن تئاتر کار سختی است و از طرفی هزینه تبلیغات هم بالاست. با این همه ما باز هم امید داریم تا بزودی شاهد باشیم
تئاتر دفاع مقدس مثل سینمای دفاع مقدس جای پایش را محکم کند و در جایگاه واقعی آن را ببینیم.
 


آدرس مطلب http://www.iran-newspaper.com/newspaper/page/6454/246/406738/1
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha
انتخاب نشریه
جستجو بر اساس تاریخ
ویژه نامه
ایران عصر