یادداشت 3

از اندیشه ورزی در روش تا روش اندیشه ورزی


مهدی اعلایی
دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل

پروفسور قوام در زمره معدود دانشمندان ایرانی در حوزه علوم انسانی است که سپهر سترگ ذهن او هماره جست‌و‌جوگر و شکافنده مسیرهای نو برای نیل به اقالیم موضوعی ناشناخته یا کمتر شناخته علمی بوده است. پویش بی‌وقفه ژرفای نگاه روشمند او، سکون و سکوت اتمسفر اذهان دانش پژوهان را دستخوش تلاطم سازنده‌ای می‌کند تا روش‌های متصلب، گسل افکند و عادت در اندیشیدن متعارف را با ادراکی جدید در روش شناسی به خرق عادت برد.
اندیشه ورزی پرفسور قوام در حوزه تئوری‌های علوم سیاسی و روابط بین‌الملل و شناخت بی‌بدیل او نسبت به نظریه پردازان، جامع نگری به پدیده‌ها و فرآیندهای سیاسی و اجتماعی را در چشم‌اندازی معرفت‌شناسانه و هستی شناسانه می‌جوید. از این منظر، بردار تکاپوی نگاه نا آرام او همچنان به سوی حوزه شناخت تئوری‌ها به مثابه روشی برای دستیابی به افق‌های متکثر در تحلیل پدیده‌ها دوخته است که به نوبه خود دینامیزم حرکت به سوی کثرت در روش‌شناسی نیز تلقی می‌شود. روش پروفسور قوام در سؤال‌انگیزی، پرده از صراحت علمی نهفته در بیان او برمی‌دارد و ذهن دانش پژوه را به اندیشه ورزی وادار می‌سازد. صعوبت در اندیشیدن، خصوصاً در مواجهه با تئوری‌ها، تمرینی است که کلاس درس این دانشمند را بر مسندی متمایز می‌نشاند.
از این حیث، کسب دانش نظری و عملی در کلاس‌های درسی ایشان، جرأت اندیشه ورزی را در عرصه پرچالش و پیچیده روش به کارگیری نظریه را به ارمغان می‌آورد.
 سختکوشی پروفسور قوام در سوق دانش پژوهان به سوی توسعه سپهر اندیشه ورزی در دانش «نظریه»، هیچگاه سطح آموختن را به تقلیل‌گرایی و محدود ساختن دایره نگاه پژوهشگر به «نظریه» سوق نداده است؛ بلکه تمرکز بر رویکرد نظری در راستای بازنمایی خاستگاه جهان بینی دانش‌پژوه و ایجاد زمینه‌ای برای توانمندسازی تحلیل، نظم بخشی به اندیشیدن و پیش‌بینی روشمند پدیده‌ها و موضوعات بوده است. جامعه علمی ایران، همچنان مرهون تلاش‌های بیش از نیم قرن این دانشمند بزرگ در تربیت کثیری از فرهیختگان و استادان دانش علوم سیاسی و روابط بین‌الملل و تولید آثار و تألیفات متعدد و ماندگار علمی بوده و خواهد بود.


آدرس مطلب http://www.iran-newspaper.com/newspaper/page/6454/12/407136/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha
انتخاب نشریه
جستجو بر اساس تاریخ
ویژه نامه
ایران عصر