برای قضاوت زود است ولی ...




رضا درستکار
منتقد سینما
اگر چه پیش‌داوری و قضاوت درباره جشنواره فیلم فجر پیش از تماشای آثار شرکت‌کننده در این رویداد سینمایی از رفتار حرفه‌ای به‌دور است اما خب با عنایت به قرائن و شواهد، خیلی هم به رونق این دوره از جشنواره و سطح کیفی آثار خوشبین نیستم. حداقل اینکه من یکی، فکر نمی‌کنم امسال سالی ویژه‌ برای جشنواره باشد. طبیعتاً مانند هر سال و در میان اسامی اعلام شده فیلم‌های بخش مسابقه یکی دو اثر پیدا می‌شود که انگیزه‌ای برای پیگیری و تماشای آن به وجود آورد، مثل«شعله‌ور» ساخته حمید نعمت‌الله. با تجربه موفق جشنواره سال گذشته و قدم بسیار بلندی که این کارگردان با «رگ خواب» برداشت، اشتیاق و انتظاری ایجاد کرده، یا «بمب» فیلم دوم پیمان معادی که می‌توان با کنجکاوی در انتظار تماشای آن بود. با این وصف، هم می‌توان گفت مثل هر سال است؛ آخرش یکی دو فیلم؛ و هم می‌توان سکوت کرد چون نسبت به فیلم‌های دیگر شناختی و انتظاری ندارم و بی‌تعارف، امیدی هم!
چرا چشم‌اندازی روشن دیده نمی‌شود؟ زیرا امسال سال لرزان بین دو دولت بود؛ هول و ولا برای ماندن و رفتن و تغییر که از مطالبات بدیهی است؛ و این دولت کمتر به آن بها داده است. بله، وضعیت این جشنواره بیش و کم شبیه همان اتفاقی است که در جشنواره سینماحقیقت این دوره شاهدش بودیم؛ کم رونقی و کنار گذاشتن آثاری و باز شدن جا برای فیلم‌های سفارشی؛ حاصل: هیچ، تقریباً هیچ. حالا هم که جشنواره فجر در محک و آزمون کوچک‌سازی قرار گرفته و بضاعت تولیدات سینمای داستانی ما را به لحاظ کیفی، محک می‌زند، می‌توان حدس زد که در سال تزلزل، محصولات چندان که باید، انتظارات را برآورده نکنند!
امسال سال کاری نبود، سال لرزه بود، یکی دو سال اخیر اهالی فرهنگ و هنر شاهد سه جا به جایی در مسند وزارت ارشاد بودند و مدیران میانی هم سند و چشم‌اندازی روشن از امور محوله نداشتند و خبرها هم چندان که باید امیدوارکننده نبود! البته این چیدمانی که در سینما شاهدش هستیم بیش و کم همانی است که نمونه‌اش را در دیگر حوزه‌ها مثل سیاست و ورزش و... می‌توان رصد کرد؛ وقتی همه هول و ولای ماندن یا رفتن دارند و زیر پای مدیر لغزنده است، هیچ جریانی به شکل طبیعی پیش نمی‌رود که هیچ، تازه یک وقت‌هایی زیادی در آرا و نظرات و خروجی‌های جشنواره‌ها دستکاری می‌شود تا مدیری بیشتر بماند! این طوری است که حس امید یا ناامیدی به وجود می‌آید، ما می‌بینیم که دستان مدیریت بالادست خالی است و گره بر پیشانی‌ها افتاده، یعنی که اوضاع مساعد نیست.
وقتی در ترکیب هیأت‌های انتخاب جشنواره‌های اخیر ملاحظه می‌شود که بیشتر به‌دنبال آدم‌هایی هستند که با آنها تعامل کنند و وقتی عناصر و چهره‌های درگیر و فعال و اصلی را در هر حوزه‌ای برنمی‌تابیم، معنایش ریزدیدن یا به عبارت بهتر تحقیر آدم‌های آن حوزه است، طبیعتاً این فاصله گذاری‌ها مشکل آفرین خواهد بود. وقتی دایره مدیران تکرار می‌شود، اثرش را در تولیدات می‌بینید، چراکه گشایش، گشایش می‌آورد و انسداد و محدودیت، محدودیت! امروز اگر محصول خوبی در سینما نداریم، اگر آثار تازه و بدعت‌های نو و خلاقانه نداریم، اگر سینمای ما به سمت سینمای متوسط سوق داده می‌شود باید علت آن را در سیکل‌های معیوبی جست که به این مکانیسم‌ها تحمیل شده، قصه‌ای دراز و کشدار و ادامه دار. کار تازه، فیلم و جشنواره و چه و چه و چه، هوای تازه می‌خواهد، انگیزه‌ برای انگیزه‌. وقتی مدام خوب‌ها را کنار می‌گذاریم و میدان را به عرصه حضور متوسط‌ها و بدها وامی‌گذاریم، وضعیت نه تنها خوب نمی‌شود، بلکه دیگر انگیزه باقی نمی‌ماند.



آدرس مطلب http://www.iran-newspaper.com/newspaper/page/6684/12/452746/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha
انتخاب نشریه
جستجو بر اساس تاریخ
ویژه نامه
ایران عصر