15 دی زادروز بهرام صادقی

بهرام صادقی و پیشنهاد رمان نو به ادبیات معاصر


محمد حسینی
داستان نویس
بهرام صادقی نویسنده‌ای بود که پیش از انقلاب جایگاه واقعی خود را در ادبیات فارسی پیدا نکرد اما پس از انقلاب نویسندگان نسل من توانستند ارزش و اهمیت او را که همان نوآوری و نگاه نو به داستان‌نویسی بود، پیدا کنند. ساختار داستان‌های بهرام صادقی سبب شده  او سالیان سال از زمانه خود جلوتر باشد، البته این نکته مثبت فقط درباره مجموعه داستان‌های کوتاه او صدق می‌کند و نمی‌توان رمان او را رمان موفقی دانست. از جمله ایرادات وارده به رمان‌های صادقی بی‌سرانجام بودن آن است. به عبارتی دیگر به نظر می‌آید که او در این رمان‌ها حرف‌های لازم را نزده و چیزی را ناگفته گذاشته یا بسرعت از کنار آن عبور کرده است. در واقع خواسته سر و ته کار را به هم  بیاورد. با وجود این انتقادات البته رمان‌های او در زمانه خودش مهم بوده اما با بازخوانی دوباره در دوران امروز، این احساس پدید می‌آید که صادقی می‌توانسته بهتر و بی‌عیب و نقص‌تر از این، رمان‌های خود را به سرانجام برساند. این انتقادها اما به هیچ وجه درباره داستان کوتاه بهرام صادقی صدق نمی‌کند. برخی  داستان‌های حاضر در مجموعه داستان‌های او شاید همچنان نیز از زمانه خود جلوتر و دارای اثر بخشی باشند. داستان‌های کوتاه بهرام صادقی از نظر فنی و ساختاری بسیار محکم هستند و علاوه بر این منعکس‌کننده نگاه و نگرانی‌های او نسبت به جامعه بویژه طبقه متوسط، یعنی همان کاری که صادقی در انجام آن تبحر داشت.
آثار بهرام صادقی در ادبیات از اهمیت بالایی برخوردار است و هرکس بخواهد سیر تطور داستان فارسی را بداند و بشناسد نیازمند مطالعه آثار بهرام صادقی است. به‌عنوان مثال هر کسی می‌خواهد بداند ادبیات ایران کجاست و چه مسیری را طی کرده، باید داستان «سنگر و قمقمه‌های خالی» بهرام صادقی را بخواند. اگر کسی از خواندن این کتاب‌ها غافل شود به دانشی که باید، دست پیدا نخواهد کرد. بنابراین بحث بر سر این نیست که آثار او خوانده شده یا نشده است بلکه آثار این کتاب خواندنی بوده و باید مطالعه شود. خوشبختانه اگرچه آثار بهرام صادقی مدت مدیدی جزء کتاب‌های ممنوعه بودند اما به‌تازگی مجموعه داستان‌های او چاپ شده است. آثار ادبی متأثر از یکدیگر هستند و قطعاً کار بهرام صادقی نیز بر ادبیات تأثیر داشته است. او همانقدر روی نویسندگان نسل جدید تأثیر داشته که گلشیری و هدایت تأثیر داشته‌اند، این افراد قله‌های ادبیات فارسی بوده و بر نویسندگان نسل‌های پس از خود تأثیر می‌گذارند، همچنین یک نمونه از اهمیت بهرام صادقی که ما و خوانندگان پس از انقلاب توانستیم آن را کشف کنیم این است که اهمیت او همچون مارگریت دوراس بوده است، زیر دوراس اهمیت زیادی در رمان نو دارد و تقریباً نظیر به نظیر پیشنهاداتی که او برای رمان نو ارائه می‌دهد در داستان‌های بهرام صادقی نیز به چشم می‌خورد.

آدرس مطلب http://www.iran-newspaper.com/newspaper/page/6684/24/452830/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha
انتخاب نشریه
جستجو بر اساس تاریخ
ویژه نامه
ایران عصر