printlogo


پاسخ مخاطبان «ایران» به‌ظرفیت‌ها و موانع افزایش جمعیت کشور
زاد و ولد از دهه 60 تا 90




محبوبه مصرقانی
سخنان آقای جهانگیری معاون اول رئیس جمهوری درباره دهه شصتی‌ها اگرچه با شیطنت رسانه‌ای تقطیع شد اما موضوع سیاست‌های جمعیتی را یک بار دیگر بر سر زبان‌ها انداخت. در سال‌های گذشته برخی از مسئولان و کارشناسان درباره افت محسوس زاد و ولدها برخلاف انفجار جمعیتی دهه 60 و پیری جمعیت ایران در دو دهه آینده هشدار داده‌اند. برخی در این میان معتقدند که جامعه ایران استعداد پذیرایی از دو برابر جمعیت فعلی را هم دارد اما در آن سو برخی با استناد به آمار و اطلاعات اقتصادی، وضعیت معیشتی و نرخ بیکاری و فقدان سیاست‌های حمایتی می‌گویند ما از عهده اداره همین جمعیت هم برنمی آییم، بنابراین بهتر است به افت جمعیت تن بدهیم. دیدگاه شما مخاطب محترم «ایران» چیست؟ آیا ظرفیت‌های بالقوه و بالفعل برای افزایش نرخ زاد و ولدها در جامعه ایران وجود دارد؟ اگر بتازگی ازدواج کرده‌اید قصد دارید بچه دار شوید؟ در اطراف خود چقدر زوج‌هایی را می‌بینید که آگاهانه بچه دار نشدن را انتخاب کرده‌اند یا ترجیح می‌دهند با یک کودک، پرونده بچه دار شدن را ببندند. این پرسشی بود که اوایل این هفته ما به‌صورت پیامکی، ‌تلفنی و در کانال تلگرام از مخاطبان خود پرسیدیم. آنچه در ادامه می‌آید مروری بر پاسخ‌های رسیده مخاطبان ایران است.

ما شوک جمعیتی را از سر خواهیم گذراند
محمدرضا روستا - فیروز آباد – 790...0917: به‌نظر من در آینده‌ای نزدیک نه تنها شاهد کم شدن زاد و ولد خواهیم بود بلکه بنیان خانواده نیز کمرنگ خواهد شد و افراد بیشتر به‌صورت گروهی و جمعی دوستانه زندگی می‌کنند تا تشکیل خانواده بدهند و اینکه به احتمال زیاد برای یک دهه جمعیت ایران یک شوک اساسی رو هم از نظره جمعیتی هم از نظر رفتاری جامعه تجربه خواهد کرد.
ظرفیت جمعیت بیش از 80 میلیون را داریم اما...
مرتضوی- رشت – تماس تلفنی: کشور ما هم از نظر منابع غنی هست و هم وسعت به اندازه کافی دارد که ظرفیت جمعیت بیش از ۸۰ میلیون را داشته باشد اما متأسفانه مدیریت ضعیف و بی‌برنامگی برای جلوگیری از بحران‌های جمعیتی احتمالاً افزایش جمعیت صحیح نباشد. مگر اینکه نواقص کنونی برطرف شود که آن هم نیاز به همت و برنامه‌های بلندمدت دارد. زوج‌های جوان برای بچه دار شدن اوضاع امروز را می‌بینند و بر اساس آن تصمیم می‌گیرند. اوضاع نامساعدی که باعث انصراف از بچه‌دار شدن می‌شود.
اینکه بگن فقط دهه شصتی‌ها مظلوم هستند درست نیست
بدون نام - کانال تلگرام «ایران»: من متولد ۵۷ هستم. بعد از من ۴ بچه دهه ۶۰ متولد شد. از وقتی یادمه از خودگذشتگی کردم برای راحتی آنها. این از خودگذشتگی‌ها خیلی مواقع تحمیلی بوده از سمت والدینم. پس اینکه بگن فقط دهه شصتی‌ها مظلوم هستند درست نیست. در اینکه اشتباهی زیاد شدن هیچ شکی نیست. اما مشکلات این افزایش فقط مختص دهه شصتی‌ها نیست و یک جورهایی پنجاهی‌ها را هم بدبخت کرده.
جهانگیری راست می‌گوید بدون فکر نباید زاد و ولد می‌کردیم
ستایش میرزابیگی - تماس تلفنی: مهم منابع موجود برای زاد و ولد نیست. مهم تقسیم منابع برای خانواده هاست. شما یک سری به مدارس دولتی پایین شهر بزن آن وقت می‌فهمی منابع کجا ذخیره شده برای زاد و ولد.‎ والا جهانگیری راست میگه. وقتی بدون مهندسی و بی‌حساب و کتاب بچه می‌خواهیم  میشه همین که الان می‌بینید. یک مشت از دنیا و آخرت بریده که از هیچی هیچ سهمی نداره. حتی داخل اجتماع هم اضافه‌ایم. اصلاً انگار تحمیل شدیم حتی به خانواده مون. ما حتی به درد بازار کار هم نمی‌خوریم چون فقط دنبال حقمون می‌دویم بی‌انگیزه میشیم و هیچ عشقی به کارمان نداریم‎.
احتیاج به دستور نیست اگر ثبات باشد افزایش جمعیت اتفاق می‌افتد
حدیث حقیقی – کانال تلگرام «ایران»: در کشوری که ثباتی نیست و نمی‌توان حتی برنامه کوتاه مدتی برای خود داشت چطور می‌توان راجع به آینده یک بچه مطمئن بود. فرزند‌آوری تابع یکسری دلایل شخصی و یکسری دلایل محیطی است که خارج از کنترل آدمی است که در کشور ما عوامل غیرقابل کنترل محیطی بسیار زیاد است و حتی علاقه به فرزند داشتن را تحت‌الشعاع قرار داده است. مسئولان هم بهتر است به جای تبلیغات مستقیم برای افزایش جمعیت موانع را برطرف کنند و آینده روشنی را برای مردم ترسیم کنند که ثبات داشته باشد تا خودشان به داشتن فرزند ترغیب شوند. قطعاً کشور ما پتانسیل جمعیت بیشتر را دارد اگر مدیران شایسته‌ای باشند تا با مدیریت صحیح و سیاست‌های درست نگرانی‌های مردم (سایه جنگ، فساد اقتصادی، بی‌عدالتی در برخورداری، کمبود آب، هدر رفت منابع کشور، اوضاع نامناسب اقتصادی و....) را برطرف کنند.
باز هم امیدواریم به بهبودی اوضاع
سروش زارعی- تهران – 558...0912: ما برای درس خواندن، دانشگاه، کار و.... جنگیدیم و نا امید نشدیم. آدم‌ها و نسل‌هایی که با وجود اینکه شرایط روز به روز بدتر و بدتر می‌شود اما باز امیدواریم به بهبودی اوضاع. یعنی نسلی بهتر از ما خواهد بود؟ نسلی که در دسترس نبوده‌ایم. کشوری غنی داریم که متأسفانه امکانات در آن بدرستی توزیع نشده و تراکم جمعیت هم در مناطقی خیلی زیاد است. از امروز شروع کردن هم دیر نیست؛ اگر مردم به سطحی از رفاه برسند یا حتی چشم‌انداز مثبتی برای‌شان ترسیم شود حتماً به فرزندآوری روی می‌آورند. هر چند فرهنگ و دیدگاه‌ها هم تغییر کرده است و تنها محدودیت‌ها و کمبودها دلیل کاهش نرخ زاد و ولد نیست. در اطرافم زوج‌های زیادی هستند که آگاهانه تک فرزندی را پذیرفته‌اند و تمام تلاش‌شان این است که فرزندشان زندگی بهتری نسبت به خودشان تجربه کنند.
امیدوارم نسل‌های بعدی از به دنیا آمدن پشیمان نشوند
شکوهی – کانال تلگرام «ایران»: شاید سخنان دکتر جهانگیری تقطیع شده باشد اما لحن بیان‌شان به گونه‌ای بود که انگار نسل دهه شصت خودشان مقصر شرایط موجود هستند. الان مسئولان خودشان نظاره‌گر سیاست‌های غلط‌‌شان برای دهه شصتی‌ها هستند. برای سال‌های کهنسالی‌شان سیاستی دارند؟ نسل دهه شصتی‌ها هیچ خصوصیت خوبی ندارند؟ نسلی که برای کوچکترین اتفاقات و خواسته‌های زندگی‌شان هم باید زحمت زیادی بکشند. من به فکر این هستم که احتمالاً یک متر جای قبر هم برایم نباشد‌ و کاملاً آگاهانه تصمیم گرفته‌ام که بچه دار نشوم مگر اینکه فرصتی پیش بیاید و مهاجرت کنم. لااقل ترجیح می‌دهم محرومیت‌هایی که خودم در وطنم تجربه کرده‌ام، فرزندم در اینجا تجربه نکند، حتی اگر تجارب سخت‌تری در کشور دیگری داشته باشد.
کشور ما ثروتمند است هم به لحاظ منابع و هم به‌لحاظ هوش‌های خلاقی که می‌توانند این سرزمین را آباد کنند اما متأسفانه مردان عمل کم شده‌اند. امیدوارم برای نسل‌های بعدی اوضاع مساعد باشد و هیچ گاه از به دنیا آمدن‌شان پشیمان نشوند.
امید به زندگی در ما ایرانیان کاهش یافته
زهرا رحیمی - ایمیل: فرض کنید که تهران هستید. برید کنار پنجره بایستید. چی می‌بینید؟ یه هوای تیره و سر و صدای ترافیک و هیاهوی آدم‌ها و کلی بدو بدو برای رسیدن به خواسته‌هات. فرض کنید در یک شهر کوچیک یا یک روستا زندگی می‌کنید برید جلوی پنجره، هوا پاک و تمیز، خیابونا خلوت، مردم یکم شاد و آرومتر اما کلینیک پزشکی روبه‌روتون شلوغ و.... خواسته‌هات محدود. الان فرزندم به دنیا بیاد چه اون شهر شلوغ و چه این شهر ساکت و با آرامش باز برای هر کدوم از اینها به من خرده می‌گیره که چرا به دنیا اومدم؟!!! تفاوت‌ها و مشکلات زیاد هست. اگر خیلی خوشبین باشیم و امید به بهبود اوضاع داشته باشیم بله به دنیا آوردن بچه خیلی هم قشنگه. در کنار همه تفاوت‌های بارز در اجتماع‌مان و نابرابری‌ها فکر‌هایی می‌آید از قبیل پوشش، هزینه‌های نوزادی و خردسالی، هزینه‌های تحصیل، موانع دانشگاه و کار و ازدواج و آینده نامعلومی که در برابر بچه‌ها متصور هستیم و همه اینها باعث می‌شود من برای بچه نداشته‌ام بترسم و نخواهم به دنیا بیاید.
آنچه مسلم است امید به زندگی در ما ایرانیان کاهش یافته. گاهی با فرزندآوری امید به خانواده تزریق می‌شود و گاه با پیش آمدن کوه مشکلات افقی مأیوس‌کننده را می‌بینیم. ناکارآمدی‌ها و مشکلات اقتصادی برای من باعث شده تنها به تک فرزندی رضایت دهم هر چند می‌دانم در حق فرزندم ظلم است و آینده را به تنهایی سپری خواهد کرد. بله سرزمین ما به‌طور بالقوه می‌تواند پذیرای جمعیت بیشتری باشد به‌شرط آنکه بستر‌های آن مهیا باشد. من سخنرانی جناب جهانگیری محترم را ندیده‌ام و به‌طور کامل نشنیده‌ام ولی در نهایت راه حل مشکلات در کشور ما ارائه نمی‌شود و در کشورمان دید گذشته نگر داریم و تلاشی برای رفع این مشکلات نمی‌شود. البته گاهی با خودم می‌گویم که چه ایرادی دارد ۲ یا ۳ بچه. او هم مثل ما می‌گذراند. آینده نگری در ایران معنی ندارد.
ما دهه شصتی‌ها مهره‌های سوخته شطرنج زندگی هستیم
سحر احمدی 33 ساله - تماس تلفنی: حرف‌های جهانگیری را در تلگرام دیدم نمی‌دانم چقدر تحریف شده یا نه اما آنچه در واقعیت این حرف‌ها نهفته است عدم آینده نگری در طرح‌های جاری کشور نتیجه‌ای جز نابودی عده‌ای که دهه شصتی خطاب می‌شوند ندارد. اگر فردی می‌گوید بچه زیاد آورید دیگری باید بگوید این تعدد بچه یعنی تعدد دانش‌آموز، تعدد دانشجو، تعدد تحصیلکرده بی‌کار، تعدد مجردان بی‌کار، تعدد مشکلات اجتماعی اگر فکری از ابتدای اجرای طرح نشود. در حال حاضر دهه شصتی‌هایی که با بدبختی درس خواندند و کار می‌کنند جرأت بچه دار شدن  ندارند چرا که نمی‌خواهند تجربه تلخ خود را فرزندشان هم داشته باشد. ما دهه شصتی‌ها مهره‌های سوخته شطرنج زندگی هستیم که دیگر کسی کاری به ما ندارد. ما که همچنان منتظر نیمه گمشده‌مان هستیم.
آیا دهه شصتی‌ها خودشان، خودشان را به دنیا آوردند؟
سمیه دردشتی - بابلسر - تماس تلفنی: به جای انداختن مشکل گردن دهه شصتی‌ها باید سری به گذشته زده شود چرا که باید دید چه افرادی طرح افزایش تعداد فرزند در آن دهه را روی کار آوردن و با چه هدفی! و چرا فکر آینده این طرح را نکردند. از این دسته طرح‌های خام ناپخته در کشور بسیار است، بدون توجه به آینده و برنامه‌ریزی برای آن تعدادی دور میز جمع می‌شوند و برای مردم نقشه می‌کشند، نقشه‌هایی که خودشان هم از عاقبت آن هیچ خبری ندارد حال باید این افراد را پیدا کرد و به آنها بگویید ببینید این عاقبت بی‌فکری طرح‌های الکی است.
آنقدر زجر کشیدیم که جرأت بچه دار شدن را نداریم
روزبه غلامی - یک دهه شصتی - کانال تلگرام «ایران»: جوگیر نشویم. معاون اول رئیس جمهوری راست می‌گوید. ما دهه شصتی‌ها در هیچ برهه از زندگی‌مان شانس نیاوردیم و این امر از تفکری نشأت گرفت که شعار بچه بیشتر زندگی بهتر را سر داد. ما دهه شصتی‌ها آنقدر زجر کشیدیم که جرأت بچه دار شدن نداریم با اینکه می‌دانیم در دهه‌های آینده نیاز به نسل بیشتر است اما می‌ترسیم این شعار هم همچون زمان ما به فردای سیاه بچه‌هایمان تبدیل شود.
الان دهه شصتی‌ها کم و بیش ازدواج کردند و به خاطر نبود شغل مناسب نمی‌توانند بچه دار شوند. به همین خاطر بد شانسی این دهه گریبان دهه‌های بعد را می‌گیرد و جمعیت جوان را کاهش می‌دهد. من به‌عنوان یک دهه شصتی دوست دارم روزی را ببینم که کارفرما دنبال کارمند می‌دود نه همچون ما که با هر کاری و تحت هر شرایطی تن به کار می‌دهیم. از ما که گذشت، کاش مسئولان برای دهه هفتادی‌ها فکری کنند.‎



آدرس مطلب http://www.iran-newspaper.com/newspaper/page/6736/13/460699/0