نقش و اهمیت خودباوری زنان در ارتقای مهارت‌ها و جایگاه آنان


زهرا اربابی
معاون توسعه منابع انسانی و پشتیبانی
سازمان برنامه و بودجه کشور

خودباوری زنان یک نیاز و ضرورت اساسی روان‌شناختی است که در تمام فعالیت‌های زنان در عرصه زندگی و فعالیت اجتماعی، اقتصادی و سیاسی تأثیر و نقش قابل توجهی دارد و آن واگویه‌هایی که زنان برای خود ارائه و تکرار می‌کنند، در جای جای زندگی و شغل‌شان بازتاب پیدا می‌کند. خودباوری زنان به این مفهوم است که آنان ضمن توجه به این نکته مسلم که با مردان تفاوت‌های اساسی دارند، اما از این توان هم برخوردار هستند که مسئولیت بپذیرند و خود را با چالش‌ها و مسائل گوناگون زندگی و شغلی درگیر سازند و به حدی از استقلال فکری و عاطفی و خودبسندگی برسند که در آن حیطه‌ای از مسئولیت‌ها که ربطی به جنسیت ندارد، ایفای نقش کنند و مسئولیت پذیر باشند. تردید نمی‌توان کرد که یکی از دلایل اصلی و اساسی حضور کمرنگ زنان در عرصه‌های اقتصادی و مدیریتی نه تنها موانع قانونی بلکه موانع فرهنگی است، یعنی از یک طرف، مردان به عمد یا به سهو، بخش عمده‌ای از توانمندی‌های زنان را نادیده می‌گیرند و از سوی دیگر خود زنان هم به حدی از باور و یقین نرسیده‌اند که بپذیرند به‌عنوان نیمی از جمعیت، می‌توانند بخشی از پست‌ها و موقعیت‌های اقتصادی و مدیریتی را حداقل در عرصه مدیریت میانی و در نهایت مدیریت عالی کشور از آن خود کرده و پذیرا باشند.
البته باید امیدوار بود که تحولات مثبت و نوید بخشی در دولت تدبیر و امید آغاز شده که منجر به‌ حضور بیشتر زنان در عرصه‌های مدیریتی به شکل قابل توجهی شده است، اما باید اذعان داشت که زنان همچنان با وضعیت مطلوب و ایده‌آل و جایگاه واقعی فاصله دارند. به علاوه، زنان نیز باید پذیرای مسئولیت خویش در ارتقای جایگاه خود باشند. به‌عنوان مثال، این زنان توانمند هستند که می‌توانند با آگاهانه زیستن، خود تأییدی و هدفمند زیستن، زمینه و شرایط مطلوبی را فراهم کنند تا شرایط نابرابر کار را به‌نفع خود برهم زنند و از طرف دیگر، این قانونگذاران هستند که شرایط را به‌‌نوعی باید رقم بزنند که در عین رعایت قوانین و مقررات عادلانه در استخدام زنان، نوعی «تبعیض مثبت» هم به‌ نفع زنان رقم بخورد تا این طیف عظیم که نیمی از جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند، به‌جایگاه مطلوب خود نائل شوند و ستم، تبعیض و اجحاف تاریخی در حق زنان تا حدودی جبران شود.
رهبر کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی(ره) جمله زیبایی دارند که بیانگر عمق نگاه و نگرش ایشان به مقوله زنان است. ایشان می‌فرمایند: «تمام هویت‌های کمالی که در انسان مطرح است در زن مطرح است.»
در کلام رهبر معظم انقلاب اسلامی حضرت آیت‌الله خامنه‌ای هم بدرستی می‌توان چنین بینش و نگاه روشن و ژرفی را دید، ایشان می‌فرمایند: «اگر کسی با استناد به بینش اسلامی بخواهد زن را از کار علمی محروم کند از تلاش اقتصادی بازدارد یا از تلاش سیاسی و اجتماعی بی‌نصیب سازد به خلاف حکم خدا عمل کرده است.» از نگاه و نگرش قرآن شریف هم، زن و مرد هویت یکسانی داشته و از موهبت‌های الهی به یک اندازه برخوردار هستند، اما تفاوت‌های انکارناپذیری دارند. به این ترتیب می‌توان نتیجه گرفت که نه در آموزه‌های دینی و نه در کلام بزرگان هیچ تفاوت و تمایزی که باعث شود توانمندی‌های زنان در محاق بماند یا آنان برای حضور در عرصه‌های سیاسی، مدیریتی، اجتماعی و اقتصادی با محدودیت‌هایی مواجه شوند، نمی‌توان یافت. از این رو، تأکید اصلی من در نوشتار حاضر بر خودباوری و خودبسندگی زنان است و آنان باید بپذیرند که با ارتقای دانش و بینش علمی، تجربی و مدیریتی خود قادر هستند در تمام عرصه‌هایی که محدودیت قانونی، شرعی، عرفی و عقلی وجود ندارد، حضور داشته باشند و نسبت به ارتقای جایگاه و منزلت اجتماعی خود گام‌های بلندی بردارند. تصویب نامه شورایعالی اداری که در تاریخ سی‌ام مردادماه نود و شش به تصویب رئیس جمهوری محترم رسید، گام بلندی است که افق امیدوارکننده‌ای را برای انتصاب زنان در پست‌های مدیریتی به تصویر می‌کشد. در تبصره ششم که به ماده دوم تصویب نامه تیرماه سال 1395 هیأت دولت الحاق شده، آمده است: به‌منظور بهره‌گیری از ظرفیت زنان و جوانان توانمند کشور برای تصدی پست‌های مدیریتی، میزان بودجه مورد نیاز برای تصدی هر یک از سطوح مدیریتی حرفه‌ای (از تجربه‌ خدمت دولتی) در مورد زنان و کارمندان کمتر از 15 سال در مواردی که سایر شرایط احراز شده باشد به دو سوم مدت زمان پیش‌بینی شده در جدول شماره یک تصویب نامه توسط شورای راهبردی توسعه مدیریت دستگاه تقلیل می‌یابد.
در تبصره دوم الحاقی به ماده پنجم هم آمده است: تا پایان برنامه ششم توسعه، ‌نسبت مدیران زن در پست‌های مدیریتی به 30 درصد افزایش یابد.
در تبصره 4 هم به روشنی می‌خوانیم: رعایت شایستگی‌های عمومی و شرایط تخصصی برای انتخاب مدیران حرفه‌ای الزامی است اما به منظور بهره‌گیری از ظرفیت زنان و جوانان شایسته کشور برای تصدی پست‌های مدیریتی، در شرایط مساوی کسب امتیازات مربوط به شایستگی‌های عمومی و شرایط تخصصی، اولویت با انتخاب زنان و نیروهای جوان‌تر خواهد بود.
در کشورهای دیگر هم، این روند در حال اجرا است. به‌عنوان مثال شرکت‌های آلمانی موظف شده‌اند از سال 2016 دست‌کم 30‌ درصد از جایگاه‌های نظارتی هیأت مدیره‌شان را به زنان اختصاص دهند، کشورهای دیگری از جمله نروژ، ایتالیا و هلند نیز اقدام‌های مشابهی انجام داده‌اند و امیدواریم با تدابیر اتخاذ شده در کابینه دوازدهم، شاهد حضور قدرتمند زنان در قامت وزیر و سایر عرصه‌های عالی مدیریتی و حاکمیتی هم باشیم.
بی‌تردید عرصه سیاسی یکی از مهم‌ترین عرصه‌هایی است که زنان فرهیخته و توانمند می‌توانند با حضور در آن، هم سمت و سوی قوانین و مقررات را به‌ طرف رفع تبعیض بین مردان و زنان مهیا کنند و هم زمینه را برای مشارکت و حضور زنان در عرصه‌های اجتماعی، اقتصادی و مدیریتی نهادینه و قانونمند کنند.

آدرس مطلب http://www.iran-newspaper.com/newspaper/page/6736/4/460809/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha
انتخاب نشریه
جستجو بر اساس تاریخ
ویژه نامه
ایران عصر