نماگرهای اقتصادی بهار 97 منتشر شد

1/8 درصد رشد اقتصادی 3/4 درصد رشد نقدینگی





ریحانه یاسینی
خبرنگار
«ایرانی‌ها عدد نمی‌دانند.» ابوالحسن ابتهاج، اولین رئیس سازمان برنامه ایران از سال 1333 تا 1337 در کتاب خاطرات خود چنین به فرهنگ اقتصادی انتقاد می‌کند. حالا دهه‌ها بعد از آن زمان، هر فصل گزارش‌های مختلفی منتشر می‌شود، سرشار از عددهای خشک اقتصادی که هر کدام روایتگر قصه‌ای عمیق و طولانی هستند. بانک مرکزی دیروز گزارش نماگرهای اقتصادی سه ماهه اول امسال را منتشر کرد که انبوه عددهای آن در هر خط از جدول‌ها، روایتی بکر از آنچه در جیب و سفره‌های مردم می‌گذرد با خود به همراه دارند. در اقتصادهای توسعه یافته، با یک نگاه به عددها پیشگویی می‌شود و مسیر رشد و توسعه تعیین می‌شود و یا تغییر می‌کند  اما در اقتصادی با انبوه مشکلات ساختاری و سازمانی، پوشه‌های عددها در کمد مدیران بایگانی می‌شود و هم رفتار اقتصادی مردم و هم رفتار اقتصادی مسئولان را،  موج های سیاسی تعیین می‌کند. همین می‌شود که آخرین آمار بانک مرکزی نشان می‌دهد میزان نقدینگی در انتهای بهار امسال به بیش از 1582 هزار میلیارد تومان رسیده است.
مردم چقدر پول دارند؟
مسعود خوانساری، رئیس اتاق بازرگانی تهران در خردادماه امسال چنین از بهمن نقدینگی صحبت کرده بود: «نقدینگی ممکن است حتی خطرناک‌تر از بحث ارز باشد، بهمنی هست که به هرجا سقوط کند آن بخش را نابود می‌کند و هر روز دیرتر پرداختن به حل این بحث، آفات زیادی را برای اقتصاد کشور به همراه خواهد داشت. این نقدینگی هر روز به سمت یک کالا از قبیل ارز، سکه، خودرو و مسکن می‌رود به‌طوری که بر اساس برآوردها روزانه هزار میلیارد تومان به نقدینگی کشور اضافه می‌شود.» در ماه‌های گذشته، تقاضای شدید و کاذب برای خرید دلار، سکه، خودرو و کالاهای مصرفی اثبات کننده همین هشدار کارشناسان مختلف بود که البته عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی نیز به آن اشاره کرده و از عزم دولت برای مهار رشد افسارگسیخته نقدینگی خبر داده بود. حالا اگرچه بررسی‌ها نشان می‌دهد که سرعت رشد نقدینگی، یعنی مجموعه پول‌ها و سکه‌های دست مردم و حساب‌های بانکی آنها، کاهش پیدا کرده است، بخش بزرگی از بحران چند ماه گذشته ریشه در افزایش و سرعت رشد نقدینگی سرگردان در سال های اخیر دارد. در حالیکه اگر این نقدینگی ها به سمت کارهای مولد هدایت می شد، احتمالا اوضاع تولید و اقتصاد به نحو دیگری پیش می رفت.
بر اساس گزارش بانک مرکزی اسکناس و سکه‌های در دست مردم در سه ماهه اول امسال هر ماه بیشتر شده و رشد قابل توجهی داشته است. در فروردین ماه امسال بیش از 40 هزار و 100 میلیارد تومان اسکناس و سکه در دست مردم بوده که 16.9 درصد بیشتر از فروردین سال گذشته بوده است. در اردیبهشت ماه کمی از این میزان کاسته می‌شود و به 39 هزار و 393 میلیارد تومان می‌رسد اما باز هم 15.5 درصد نسبت به اردیبهشت سال پیش، بیشتر بوده ست. در خرداد ماه نیز روند افزایشی مجدد طی می‌شود و میزان سکه و اسکناس در دست مردم به 40 هزار و 600 میلیارد تومان می‌رسد که آن هم نسبت به خرداد ماه سال گذشته، افزایش 19.4 درصدی داشته است. از طرف دیگر سپرده‌های دیداری در دست مردم نیز که شامل سپرده‌های قابل برداشت در بانک‌ها می‌شود، رشد زیادی داشته است. در سه ماهه اول امسال، این سپرده‌های مردم در بانک‌ها 1653 هزار میلیارد تومان بوده است که نسبت به بهار سال گذشته، 10 درصد رشد کرده است.
در نهایت در خرداد ماه امسال، میزان کل نقدینگی به بیش از هزار و 582 هزار میلیارد تومان رسید که 20.4 درصد بیشتر از بهار سال گذشته بود اما سرعت رشد آن، 3.4 درصد بود. در سال 94، نقدینگی در مرز هزار هزار میلیارد تومان قرار داشت و همان زمان کارشناسان اقتصادی نسبت به بالا رفتن پول‌های سرگردان در دست مردم، هشدار داده بودند. اما میزان نقدینگی با رشد 30 درصدی در همین سال، به 1253 هزار میلیارد تومان رسید که البته از سال 94 به بعد، جلوی سرعت رشد آن تا حدودی گرفته شد. بر اساس آمار وزارت اقتصاد، سرعت رشد نقدینگی در سال 95، 23.2 درصد بوده است. در آخرین بررسی سال 96 به 22.1 رسیده است. در تیرماه امسال نیز سرعت رشد نقدینگی، 20.1 درصد بوده است. میزان نقدینگی حتی از میزان کل تولید ناخالص داخلی کشور نیز بیشتر است. در سال 96، میزان کل تولید ناخالص داخلی 1480 هزار و 710 میلیارد تومان بود اما نقدینگی در انتهای سال گذشته، در محدوده 1530 میلیارد تومانی قرار داشت که نسبت آن به تولید ناخالص داخلی، 103.3 درصد بود. در نهایت مجموع این میزان نقدینگی و رشد فزاینده تقاضا در کنار عوامل عینی و ذهنی ناشی از کمبود در بازار، باعث شد نرخ تورم در 12 ماه منتهی به انتهای بهار به 9.4 درصد برسد و در خرداد 97 نسبت به 96 نیز 13.7 درصد باشد.

اوضاع واحدهای صنعتی چه تغییری داشته است؟
گزارش بانک مرکزی نشان می‌دهد که رشد اقتصادی بهار امسال با نفت 1.8 درصد و بدون نفت 0.7 درصد بوده است. اما نکته جالب آنجاست که با وجود مشکلات اقتصادی در سه ماهه اول امسال، جواز تأسیس واحدهای صنعتی با بیش از 100 نفر نیروی شاغل و میزان سرمایه‌گذاری در آنها به‌طور قابل توجهی بیشتر شده است. در سه ماهه اول سال 97، 4 هزار و 211 جواز برای تأسیس واحدهای صنعتی صادر شده که نسبت به بهار سال گذشته، 27.8 درصد رشد داشته است. از سوی دیگر، میزان سرمایه‌گذاری برای تأسیس این واحدها نیز در همین مدت با 20.2 درصد افزایش 355 هزار میلیارد تومان بوده است. اما جالب آن‌که تعداد پروانه بهره‌برداری از واحدهای صنعتی حدود 5 درصد کاهش داشته و در بهار امسال، 1035 پروانه بوده است. با این حال، میزان سرمایه‌گذاری در این واحدها نزدیک به 400 درصد نسبت به سال گذشته رشد داشته و به 257 هزار میلیارد تومان رسیده است اما با وجود تمام این تغییرات در نهایت شاخص تولید کارگاه‌های بزرگ صنعتی نسبت به سال گذشته، نیم درصد کمتر شده است.



آدرس مطلب http://www.iran-newspaper.com/newspaper/page/6897/1/485450/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha
انتخاب نشریه
جستجو بر اساس تاریخ
ویژه نامه
ایران عصر