تبلورموسیقی‌ایران




آلبوم «افشاری مرکب» نام کنسرت گروه عارف در ایران و اروپا به آهنگسازی و سرپرستی پرویز مشکاتیان و آواز ایرج بسطامی است که زمستان سال ۱۳۶۸ به‌عنوان نخستین آلبوم موسیقی سنتی ایرج بسطامی منتشر شده است. «افشاری مرکب» ساخته زنده یاد پرویز مشکاتیان فصل جدیدی درموسیقی ایران بود آن هم به‌دلیل همکاری مشکاتیان با خواننده ای که اگرچه صدایی ناشناخته داشت اما صدایی بدیع و اتفاقی جدید در موسیقی ایران بود؛ ایرج بسطامی.
درواقع بعد از آلبوم «صبح مشتاقان» به خوانندگی علی جهاندار این آلبوم دومین تجربه پرویز مشکاتیان بعد از همکاری با استاد شجریان بود. کنسرت آلبوم «افشاری مرکب» پیش از انتشار آن با حضور استاد شجریان در آلمان و چند کشور اروپایی اجرا شد اما بعد از قطع همکاری این دواستاد (مشکاتیان و شجریان) کنسرت بعدی این آلبوم با خوانندگی زنده یاد ایرج بسطامی روی صحنه رفت و همچنین با صدای این هنرمند آلبوم «افشاری مرکب» تولید و منتشر شد. درواقع تقریباً بعد از بیش از 20 سال از حضور خوانندگانی چون استاد شجریان و علیرضا افتخاری خواننده دیگری هم سطح و هم ردیف به جمع آنها پیوسته بود که صدای بدیعی داشت. نام این آلبوم وزین و شنیدنی «افشاری مرکب» گذاشته شد به این دلیل که مرکب خوانی با اشعاری از حافظ و سعدی دراین اثر انجام گرفته است. 
نکته قابل توجه دیگر این است که گروه «عارف» این آلبوم را اجرا کرده است، گروهی که تقریباً همه اعضای آن در مرتبه استادی بودند و هستند، هنرمندانی چون محمدعلی کیانی‌نژاد نوازنده نی، ارسلان کامکارنوازنده بربط، بیژن کامکارنوازنده رباب و دف، اردشیر کامکارنوازنده کمانچه وقیچک، ارژنگ کامکارنوازنده تنبک، کیوان ساکت نوازنده تار که اولین تجربه‌اش در این گروه بود و همچنین سیامک نعمت ناصر و بهرام ساعد نوازنده تار از اعضای این گروه بودند. طرح جلد کار برعهده پیروز کلانتری است که ابتدا از سوی نشر ماهور منتشر شد و بعد آن انتشارات دیگر. آلبوم «افشاری مرکب» نمونه بسیار خوب از فرم‌های موسیقی ایرانی است. دراین کار تصنیف، آواز، قطعات ضربی و... گنجانده شده بویژه تصنیف معروف «الا یا ایها الساقی» درواقع تصانیف به گونه‌ای غالب شده و به سمت ترانه حرکت نکرده و در آن سال‌ها تحول بسیار خوبی در تصنیف‌سازی بود.
«ای مجلسیان» از دیگر تصانیف این آلبوم و کاری پر طرب با شعری از سعدی که بعد از «جان جهان دوش کجا بوده‌ای» از کارهای سرزنده استاد مشکاتیان است.
از دیگر کارهای به یادماندنی این آلبوم آواز ایرج بسطامی بر شعر باباطاهر در مقام دشتی است. ایرج بسطامی اصالتاً اهل بم بود و از شَروه خوانی آن منطقه تأثیر بسیاری گرفته بود، شروه خوانی‌هایی که در منطقه کرمان بوده و در بم و جیرفت به‌ نام گودی خوانی یا بیابانی خوانی معروف است. این آواز بعد از «آذرستون» استادان شجریان و دادبه یکی از نمونه‌های ناب آواز خوانی در دشتی است که براساس مقام‌های محلی ایران خوانده شده است، چرا که عموماً کسانی که آواز دشتی می‌خوانند تکیه بر آوازهای دستگاهی دارند همه این اتفاقات سبب شد این آلبوم که همه استادان درآن حضور دارند ماندگار بماند.
 در سال‌های اخیر حدوداً(سه سال گذشته) بعد از ممنوع الفعالیتی استاد شجریان اثرجدیدی از ایشان منتشر شد که برخی از تصانیف این آلبوم در این کار وجود دارد که مقایسه بسیار خوبی بین استاد و شاگرد است (استاد شجریان و ایرج بسطامی). البته نکته جالب توجه این است که آقای بسطامی به‌دلیل وسعت صدایی که داشتند بخش‌هایی از آوازها را در قسمت اوج خوانده بودند که استاد شجریان در صدای پایین خوانده بودند که شاید به نوعی یک هماوردی زیبا بین استاد و شاگرد است.

آدرس مطلب http://www.iran-newspaper.com/newspaper/page/6971/12/496924/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha
انتخاب نشریه
جستجو بر اساس تاریخ
ویژه نامه
ایران عصر