رسول نجفیان، شاعر، بازیگر و خواننده از «خواندن» به عنوان یک گریزگاه می‌گوید

چرا کلاسیک‌ها مهم هستند





به گمانم نه تنها برای علاقه‌مندان جدی عرصه ادبیات، بلکه حتی برای افرادی که به تازگی خواهان قدم نهادن به این دنیای نامتناهی شده‌اند هم مطالعه شاهکارهای به جای مانده از ادبیات کلاسیک فارسی بسیار ضروری است. 
در میان شرح و تفسیرهای متعددی که درخصوص آثار ادبی کلاسیک فارسی انجام شده، مطالعه تفسیر مثنوی استاد کریم زمانی را به جوانان پیشنهاد می‌دهم چرا که ایشان به سراغ بیت به بیت این اثر سترگ رفته و کاری ارزشمند در برابر علاقه‌مندان قرار داده است. بی هیچ اغراقی مثنوی مولانا سرچشمه‌ای از تفکرات ناب بشری است که با مراجعه به آن می‌توان پاسخ بسیاری از ناگفته‌ها را یافت.  البته این ویژگی تنها به مثنوی محدود نمی‌شود، شما به سراغ دیوان حافظ و شاهنامه فردوسی هم که بروید با مباحث و تفکراتی روبه‌رو می‌شوید که پاسخگوی نیاز امروز بشر و راهکاری دربرابر مشکلات جهان خواهند بود. در همین حوزه پیشنهادهای دیگری هم دارم، شرح استاد حسینعلی هروی از غزل‌های حافظ و تصحیح استاد جلال خالقی مطلق از شاهنامه هم دیگر آثاری هستند که مطالعه آنها را به هر یک از علاقه‌مندان ادبیات توصیه می‌کنم. 
درباره آثار مذکور نکته قابل توجه این است که مفاهیم نهفته در آنها فراتر از مرزهای جغرافیای سیاسی و  زبانی ما کلیدی راهگشا دربرابر زندگی بشر امروز با همه دغدغه‌ها و مشکلاتش خواهد بود. ضرورت مراجعه به ادبیات از بابت تلنگری است که به انسان برای دست یافتن به درک بهتر نسبت به خود و جهان هستی می‌زند، ادبیات چگونگی صلح دوستی، انسان دوستی و از سویی مهربان‌تر بودن با دیگران را به ما یاد می‌دهد. با تمام فوایدی که در ادبیات، بویژه در آثار کلاسیک وجود دارد نمی‌دانم چرا برخی اصرار دارند به مردم این گونه تلقین کنند که مطالعه آثار ادبی کلاسیک تنها مناسب افرادی است که به طور تخصصی در این عرصه فعالیت می‌کنند و عامه مردم از درک آنها عاجز هستند! 
این در حالی است که آثار مذکور زمانی خلق شده‌اند که اغلب مردم حتی از سطح پایین سواد بی بهره بوده‌اند، با این حال آنان در محل‌هایی چون قهوه‌خانه‌ها جمع می‌شده و به حکایت‌ها و ماجراهای جای گرفته در این آثار گوش می‌دادند؛ اگر قرار بود تنها عده معدودی قادر به فهم این آثار باشند، پس بزرگان ما این شاهکارها را برای چه کسانی خلق کرده‌اند و اصلاً فایده‌شان چیست؟ این در حالی است که گنجینه‌های به جای مانده از بزرگان ادبی‌مان را می‌توان در حکم خوراک‌هایی فکری دانست که اگر با وجود تمام پیشرفت‌های علوم مختلف از آنها غافل شویم، با خلأیی جدی در عرصه فرهنگ روبه‌رو خواهیم شد. فکر می‌کنید آسیب‌ها و ناهنجاری‌هایی که در بخش‌های مختلف اجتماعی با آنها روبه‌رو هستیم از کجا آمده؟ بی شک بخشی از آن نتیجه بی توجهی به داشته‌های ادبی‌مان است.
 از بحث ادبیات کلاسیک فارسی که بگذریم پیشنهاد دیگری هم برای علاقه‌مندان ادبیات دارم که مطالعه آثار بزرگان ادبیات روسیه بویژه در قرن نوزدهم است، همانقدر که تأکید دارم ورود به دنیای ادبیات بدون مطالعه آثار کلاسیک ممکن نیست، ادامه پیشروی در آن هم بدون خواندن شاهکارهای بزرگانی همچون نیکلای گوگول، فئودور داستایوسکی یا آنتوان چخوف ممکن نیست، البته از آثار خواندنی بزرگان ادبیات معاصر خودمان همچون صادق هدایت، بزرگ علوی و دیگر هم نباید غافل شد. این افراد، صاحب چنان آثار شاخصی هستند که قادر به انتخاب از میان نوشته‌های آنان نیستم و ترجیح می‌دهم به جای اشاره به نام هیچ کدام از کتاب‌هایشان خوانندگان را به خواندن همه مخلوقات ادبی چهره‌های شاخص دوران معاصر دعوت کنم. مطالعه باید به جزئی جدایی ناپذیر از زندگی‌مان تبدیل شود، به کتاب خواندن هم باید همچون نیازی که به نوشیدن آب یا غذا خوردن داریم نگاه کنیم، همان طور که با فقدان طولانی مدت هریک از آنها جان‌مان به خطر خواهد افتاد، با بی توجهی به مطالعه هم سلامت روح و جامعه‌مان به خطر می‌افتد، این حقیقتی است که اگر آن را درک کنیم دیگر با چنین سطح پایینی از مطالعه روبه‌رو نخواهیم بود.

آدرس مطلب http://www.iran-newspaper.com/newspaper/page/6971/13/496933/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha
انتخاب نشریه
جستجو بر اساس تاریخ
ویژه نامه
ایران عصر