امروز روز جهانی زبان مادری است

میراث ماندگار هر قوم




مسعود مُشیدی
دانشجوی دکترای زبان شناسی
روز ۲۱ فوریه (دوم اسفند) از طرف سازمان یونسکو به‌عنوان روز جهانی زبان مادری نامگذاری شده‌ است. دلیل این نامگذاری به وقایعی مربوط است که در سال 1952 در چنین روزی در کشور بنگلادش اتفاق افتاد. در آن سال دانشجویان دانشگاه‌های مختلف شهر داکا (پایتخت امروزی کشور بنگلادش که در آن زمان پاکستان شرقی نامیده می‌شد و هنوز مستقل نشده بود) در تلاش برای ملی کردن زبان بنگالی به‌عنوان دومین زبان پاکستان (در کنار زبان اردو) تظاهراتی را در این شهر به راه انداختند. بعد از استقلال بنگلادش از پاکستان و به درخواست این کشور، سازمان یونسکو در
۱۷ نوامبر سال ۱۹۹۹ روز ۲۱ فوریه را با هدف کمک به تنوع زبانی و فرهنگی، روز جهانی زبان مادری نامید. مجمع عمومی سازمان ملل متحد نیز به‌دلیل اهمیت زیاد آن، سال ۲۰۰۸ را سال جهانی زبان‌ها اعلام کرد.
زبان به‌عنوان یکی از بزرگترین موهبت‌های خداوند، جلوه‌ای از هویت انسان‌هاست به‌طوری که می‌توان ردپای اندیشه‌، فلسفه، دین، جهان بینی، هنر، سبک زندگی، تمدن، اصالت، آداب و سنن و قدمت یک ملت را در زبان آن ملت جست‌و‌جو کرد. درهم تنیدگی زبان با این مؤلفه‌ها و پشتوانه‌های فرهنگی بگونه‌ای است که اگر زبان یک قوم و ملت از بین برود، بخشی از میراث فرهنگی جامعه بشری نیز از دست رفته است. بسیاری از آیین‎ها، آداب و رسوم و دانش‎ها تنها در قالب زبان‌ها‎ی بومی قابلیت زیست و ادامه حیات دارند. گاهی در درون یک واژه، یک اصطلاح  یا یک ضرب المثل از این زبان‌ها، دنیایی از اطلاعات، باورها، سنت‎ها، دانش‎، فرهنگ‎ و تاریخ یک قوم نهفته است و با مرگ آن حجم عظیمی از این میراث ماندگار و ارزشمند از بین می‌رود!
 با اینکه زبان فارسی به‌عنوان زبان رسمی کشور و یکی از محورهای اساسی وحدت ملی در بین تمام اقوام ایرانی است اما در گوشه و کنار کشور ما زبان‌های متعدد دیگری توسط بسیاری از هموطنان ما تکلم می‌شوند. تمامی این زبان‌ها دارای غنا، پیشینه و پشتوانه فرهنگی خود هستند و از منظر زبان شناختی هر کدام زیبایی منحصر به فرد خاص خود را دارند. کشور عزیز ما ایران به لحاظ برخورداری از این تنوع زبانی مانند گلستان پر گلی است که در هر گوشه آن گلهای متنوع و زیبایی با رنگ و بوی خاص جلوه ­گری می‌کنند. هیچ کدام از این زبان‌ها در تعارض با زبان فارسی نیستند و هر کدام بایستی حیات مستقل خود را حفظ کنند تا از گزند انقراض رهایی یابند. اگر انقراض هر کدام از این زبان‌ها به وقوع بپیوندد، این امر به منزله از بین رفتن بخشی از تمدن باشکوه ایرانی ماست. همان‌طور که با انقراض یک گونه گیاهی یا جانوری، بخشی از اکوسیستم یک منطقه دچار دگرگونی و آسیب می‌شود با انقراض یک زبان نیز بخشی از هویت یک ملت آسیب می‌پذیرد. از این‌رو در کنار زبان فارسی که زبان رسمی کشور است و حفظ و پاسداشت آن یک وظیفه همگانی است، تک تک زبان‌های بومی و مادری نیز باید مورد توجه قرار بگیرند و بدون هیچ مانعی به رشد و بالندگی خود ادامه دهند.


آدرس مطلب http://www.iran-newspaper.com/newspaper/page/7004/24/502059/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha
انتخاب نشریه
جستجو بر اساس تاریخ
ویژه نامه
ایران عصر