چه بر سر میهن‌دوستی ایرانیان آمده است؟




محسن هاشمی
رئیس شورای اسلامی شهر تهران
میهن‌دوستی یا ناسیونالیسم که در حد بالایش به میهن‌پرستی نیز ترجمه می‌شود، یکی از مؤلفه‌های اصلی شکل‌گیری ملت و هویت ملی است. در نظام فعلی جهانی که در قرن بیستم شکل گرفت و با تجزیه امپراطوری‌ها و بلوک‌های بزرگ، واحد شکل‌گیری هویت بین‌المللی به کشور- ملت تغییر کرد، هویت ملی و میهن دوستی، به مهم‌ترین عامل نرم شکل‌گیری قدرت ملی در کنار نیروی نظامی به‌عنوان مهم‌ترین عامل سخت هرکشور تبدیل شد.
در پیروزی انقلاب اسلامی، هویت ملی ایرانیان در قالب شعار استقلال بروز وظهور یافت و مفاهیم اسلامی و ایدئولوژیک نیز میهن دوستی را ترویج و تعمیق می‌کرد از این رو، دهه نخست انقلاب را می‌توان اوج میهن دوستی در ایران معاصر دانست، میهن دوستی که دفاع مقدس شاهد فداکاری صدها هزار جوان داوطلب ایرانی بود که از جان خویش برای حراست از میهن گذشتند و به نمایندگی از میلیون‌ها خانواده ایرانی، صحنه‌هایی ماندگار در تاریخ ایران پدید آوردند.
اما در دهه اخیر، شاهد اوج گرفتن مهاجرت ایرانیان به خارج از کشور بودیم که نشان دهنده افول حس میهن دوستی در بخشی از جامعه ماست. بخش قابل توجهی از استعدادها و نخبگان جامعه ایران که مهم‌ترین سرمایه‌های فردای کشور هستند، وطن را رها می‌کنند و برای بدست آوردن شغل، رفاه و امنیت اجتماعی بیشتر راهی کشورهای غربی می‌شوند.
البته نباید به صرف مهاجرت برای ادامه تحصیل یا شغل به دیده منفی نگریسته شود، اینکه دانشجویی برای تحصیل به دانشگاه‌های معتبر جهان برود و بازگردد، فرصتی برای دانش افزایی است و حتی حفظ ارتباط متخصصین ایرانی خارج از کشور با داخل و کمک به توسعه علم وفناوری مثبت است و باید زمینه‌های آن تسهیل گردد، اما مهاجرتی که برای انقطاع و قطع ارتباط با وطن صورت می‌گیرد، معنایی جز از دست دادن سرمایه‌های انسانی کشور ندارد.
اینکه شرایط اقتصادی مناسبی در کشور ما وجود ندارد، شغلی با ثبات که بتواند حداقل معیشت و رفاه مورد انتظار یک متخصص و نخبه را تأمین کند، در دسترس بسیاری از این جوانان با استعداد نیست، واقعیتی غیرقابل انکار است، اما ما شاهد شرایط رفاهی بدتر از امروز نیز در گذشته بوده‌ایم اما در آن شرایط نسل‌های گذشته و پدران و مادران همین جوانان، به‌جای مهاجرت به خارج، به‌خاطر میهن دوستی از کشورهای غربی به ایران بازگشتند، پس تنها علت مهاجرت شرایط اقتصادی نیست.
حتی بسیاری از دانشجویان و جوانانی که امکان مهاجرت را ندارند، در آرزوی رفتن از کشورهستند و این پدیده به معنای آن است که مهاجرت ذهنی و قلبی به‌مراتب از مهاجرت فیزیکی گسترده‌تر و موجب خسارت به سرمایه‌های ملی ماست، چرا که جوانی که در آرزوی رفتن است، انگیزه‌ای جدی برای خدمت به کشور ندارد و از سرناچاری در ایران مانده است.
بنابراین پرسش اصلی اینجاست که چه بر سرمیهن دوستی ایرانیان آمده است؟ و برای پاسخ به این پرسش، برای یکبار هم که شده باید به‌جای مقصر دانستن جوانان، به عملکرد دستگاه‌ها و مسئولان بنگریم.
چرا باید عملکرد ما به گونه‌ای باشد که جوانان به‌جای تقویت حس میهن دوستی، دل از وطن ببرند و مهاجرت را به ماندن در کشور و ساختن ایرانی بهتر برای فردای فرزندانشان ترجیح دهند؟
به نظر می‌رسد برای بازسازی حس میهن دوستی و ناسیونالیسم ایرانی، ما نیاز به تجدیدنظر در عملکرد خود داریم، اگر می‌خواهیم سرمایه اجتماعی و قدرت نخبگان کشور که قطعاً بیش از چاه‌های نفت و سرمایه‌های مادی در رشد و توسعه و پیشرفت ایران مؤثر است، حفظ و تقویت شود باید اعتماد عمومی و باورهای آسیب دیده نسبت به نظام و مدیریت کشور را بازسازی کنیم و طبیعی است این بازسازی با دادن شعار و تبلیغات کلیشه‌ای صداوسیما و سایر رسانه‌های حاکمیتی ممکن است.
نسل امروز بیش از شوآف و وانمود کردن به‌دنبال حقیقت و واقعیت عینی است و از این رو تنها تغییر در عملکرد و بهبود کارنامه حقیقی مسئولان و نهادهای ذیربط می‌تواند ذهنیت عمومی جامعه را به آنها بهبود ببخشد.
بپذیریم که این مردم همان مردم فداکار و ایثارگر دوران دفاع مقدس هستند، جوانانی که با هزار نگرانی و دشواری و به قیمت از دست دادن یک عمر سرمایه زندگی پدران ومادرانشان جلای وطن می‌کنند، می‌توانند بهترین‌ها را برای این کشور رقم بزنند، پس این مسئولان هستند که باید پیش از آنکه خیلی دیرشود فرصت را قدر بدانند و شرایط کشور را در جهت ماندن برای ایران فراهم کنند.


آدرس مطلب http://www.iran-newspaper.com/newspaper/page/7023/27/504687/1
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha
انتخاب نشریه
جستجو بر اساس تاریخ
ویژه نامه
ایران عصر