درباره محسن ابوالقاسمی (۱۳۱۵- ۱۸ بهمن ۱۳۹۷)

محال بود از او نیاموزی





نازنین خلیلی‌پور
عضو مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی
محال بود دکتر ابوالقاسمی را ببینی و چیزی از او نیاموزی. در چشم‌ به‌هم‌زدنی واژه‌ها را کالبدشکافی می‌کرد و شجره‌نامه‌شان را به دستت می‌داد، گویی از واژه‌ها آزمایش دی‌ اِن‌ اِی می‌گرفت. در زمینۀ تخصصی خود سواد بالایی داشت و با حضور ذهنی قوی به‌سرعت مسأله را می‌شکافت، تحلیل‌هایش مال خودش بود که صرفاً برخی از آنها را در کتاب‌هایش مطرح کرده بود و برای بهره‌ بردن از دانشش باید سر کلاس درسش حاضر می‌شدی. لابه‌لای درس، از خاطرات شیرین گذشته‌اش هم می‌گفت و با خنده‌های شیطنت‌آمیزش وسرفه‌های خاصّش شیرینی خاصی به کلاس می‌بخشید؛ خاطراتی که دراصل تاریخ شفاهی معاصر بودند. درباره مسائل علمی بسیار جدی بود و اگر هم حرفی نامربوط می‌زدی رک‌ و پوست‌کنده می‌گفت: «برو پی کارت!» با این‌حال، مسأله شخصی با کسی نداشت. برایش دانش مهم بود، نه اشخاص؛ ازاین‌رو، چاپلوسی و تمجید دیگران بر او کارگر نمی‌افتاد و نظرش را عوض نمی‌کرد.
کلاس درس برایش قداستی خاص داشت و به‌هیچ‌وجه آن را تعطیل نمی‌کرد. به‌ یاد دارم که روزی ساعت یک بعدازظهر جلسه‌ای مهم برای او گذاشته بودند و اصرار می‌کردند کلاسش را تعطیل کند تا در جلسه شرکت کند، او چنان برآشفته شد که گفت: «مگر نمی‌دانید آن ساعت کلاس دارم، بیخود کردید جلسه گذاشتید!» سرانجام پس از اصرار فراوان، به مسئول آموزش امر کرد به تک‌تک دانشجویان تلفن کند و از آنها بخواهد دو ساعت زودتر به کلاس بیایند. بااین‌ حال، کسی فکر نمی‌کرد که دانشجویان در آن وقتِ روز فوراً سروکله‌شان در دانشگاه پیدا شود، اما در کمال ناباوری، رأس ساعت 11 صبح همگی، به فرمان دکتر، سر کلاس حاضر شدند! چنان اقتداری داشت که هیچ دانشجویی جرأت نمی‌کرد روی حرفش حرف بزند.تسلط وی بر زبان‌های باستانی و دقت و توجهش به سیر تحولی و ساخت واژه‌ها آثارش را از دیگر دستورنویسان متمایز کرده است. بی‌شک، کتاب دستور تاریخی زبان فارسی یکی از منابع بی‌نظیر برای بررسی صرفی و نحوی زبان فارسی است که فقط خودش می‌توانست آن را تدریس کند. درسی که به‌ظاهر ساده می‌آمد اما انتقال آن مطالب به دانشجو زیاد هم کار ساده‌ای نبود و نیست.


آدرس مطلب http://www.iran-newspaper.com/newspaper/page/7022/13/504743/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha
انتخاب نشریه
جستجو بر اساس تاریخ
ویژه نامه
ایران عصر