خبر بد برای جهان؛ استقلال بانک‌های مرکزی تهدید شده است

بانک‌های مرکزی در عصر پوپولیسم





ریحانه یاسینی
خبرنگار
«منتقدان علم اقتصاد می‌گویند که نظریه‌های این علم انتزاعی و بدون نتیجه در جهان واقعی است. یک مثال خوب برای پاسخ به آنها وجود دارد: رشد جهانی استقلال بانک‌های مرکزی طی 25 سال اخیر. در دهه 1970 دستکاری نرخ بهره در میان سیاستمداران برای افزایش محبوبیت خود بسیار عادی بود. این کار باعث می شد که طاعون تورم شکل بگیرد. به همین خاطر کشورهای ثروتمند و بسیاری از کشورهای کم درآمد سیستمی را طراحی کردند که در آن سیاستمداران اهداف اصلی برای ثابت نگه داشتن قیمت‌ها را طراحی می‌کردند و بانک‌های مرکزی را برای اجرای آن مستقل می‌گذاشتند. به همین ترتیب در یک نسل میلیاردها نفر از مردم جهان در شرایط تورم پایین و قیمت‌های باثبات رشد کردند و باور داشتند که سپرده‌های بانکی شان به خوبی کنترل می‌شود.» هفته نامه اکونومیست با این مقدمه، گزارش اصلی شماره این هفته خود را آغاز کرده است. اکونومیست با تیتر «عصر دخالت» به این مسأله پرداخته است که سیاستمداران پوپولیست در کشورهای مختلف جهان استقلال بانک مرکزی را تهدید کرده‌اند و این مسأله آنقدر خطرناک است که می‌تواند دنیا را به یک بحران جهانی بکشاند. اکونومیست درباره وضعیت فعلی دستاوردی که دنیا طی 25 سال به دست آورد، می‌نویسد: «امروز این موفقیت تحت تأثیر پوپولیسم، ملی‌گرایی و نیروهای اقتصادی ای قرار گرفته است که سیاست‌های پولی را دوباره سیاسی کرده‌اند.»
چرا استقلال بانک مرکزی برای زندگی همه مهم است؟
در امریکا، دونالد ترامپ خواهان کاهش نرخ بهره و به دنبال اخراج کردن رئیس فدرال رزرو است. او می خواهد استفان مور و هرمان کین را برای ریاست فدرال رزرو معرفی کند که هر دو از دوستان او هستند و هیچ صلاحیتی برای مدیریت فدرال رزرو ندارند. از آن طرف در انگلستان، طرفداران برگزیت کفایت و انگیزه‌های بانک انگلستان را موردانتقاد قرار می‌دهند. در ترکیه رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهور، کشمکشی شبیه به مسابقه طناب‌کشی با بانک مرکزی کشورش به راه انداخته است. دولت هندوستان نیز به جای رئیس لایق بانک مرکزی یک کارمند داخلی منعطف را جایگزین کرده که در آستانه انتخابات نرخ بهره را کاهش
داده است.بر اساس گزارش اکونومیست، معضل سیاسی شدن و سیاست زدگی آخرین بار در دهه 1970 دیده شد.
معضل سیاست‌زدگی آخرین بار در دهه ۱۹۷۰ مشاهده شد. پس از جنگ نظام ارزی برتون وودز دچار فروپاشی شد و بانک‌های مرکزی نتوانستند تورم سرکش را مهار کنند. چرا که سیاستمداران آن زمان، زیر بار پذیرفتن هزینه‌های کوتاه مدت بیکاری نرفتند. به همین خاطر، قیمت‌ها طی دو دهه سر به فلک کشید و زندگی برای مردم بسیار سخت شد. بسیاری از کشورها درگیر ابرتورم شدند و مردم آنها روز به روز فقیر و فقیرتر شدند. در نهایت دولت‌ها به این باور رسیدند که باید به بانک‌های مرکزی استقلال عملیاتی بدهند. در حوزه یورو، ژاپن و بریتانیا، بانک‌های مرکزی در دهه ۱۹۹۰ میلادی به‌طور قانونی مستقل شدند. در امریکا، کاخ سفید حتی از بحث درباره سیاست‌های فدرال رزرو خودداری کرد و همین مسأله باعث شد که بحران جهانی سال 2007-2008 تمام شود و نرخ تورم جهانی در 4 درصد باقی
بماند. حالا اما این دستاوردهای جهان زیر سایه سیاستمداران پوپولیست تهدید شده و خاطره دورانی که باعث شد بانک‌های مرکزی به استقلال برسند، از ذهن‌ها محو شده است. از طرفی رشد اقتصادی در جهان کاهش یافته و رکود، محتمل شده است.
سیاستمداران در آسیا، اروپا و امریکا مشغول فشار آوردن به بانک‌های مرکزی و دخالت در امور آنها هستند و اکونومیست با کنایه درباره تبعات قدرت گرفتن پوپولیست‌ها می‌نویسد: «شاید تورم جهانی دوباره از گور خود برخیزد، آن وقت است که بانک‌های مرکزی ضعیف باید برای کشتن آن جان بکنند.»


آدرس مطلب http://www.iran-newspaper.com/newspaper/page/7034/4/507687/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha
انتخاب نشریه
جستجو بر اساس تاریخ
ویژه نامه
ایران عصر