آتش‌سوزی دو نماد در یک شب

- مناره کلیسای 850 ساله نوتردام در پاریس فرو ‌ریخت - بنای 2 هزار ساله مصلای مروانی در بیت المقدس سوخت



فرحناز دهقی
خبرنگار
دوشنبه شب در برابر چشمان میلیون‎ها نفر که مستقیم و غیرمستقیم تماشایش می‎کردند، مناره کلیسای جامع 850 ساله «نوتردام دو پاری» با انبوهی بار فرهنگی، تاریخی و هنری در 63 دقیقه تبدیل به خاکستر شد و این بانوی پاریسی بلندقامت در برابر شعله‎های مهیب آتش کمر خم کرد. از وقایع انقلاب فرانسه گرفته تا جنگ صد ساله با انگلیس، تاجگذاری ناپلئون بناپارت و هنری ششم، پادشاه انگلیس، جنگ جهانی اول، جنگ جهانی دوم و تهدیدات گروه تروریستی داعش، کلیسای کاتولیک «نوتردام» که به معنای «بانوی ما» است، شاهد وقایع بزرگ تاریخی در جهان بوده است. اما روز دوشنبه، به دنبال عملیات بازسازی این کلیسای تاریخی که شاید مهم‎ترین نماد هویت و گردشگری پاریس است، آتشی در آن پا گرفت که بخش فوقانی کلیسا را تبدیل به تلی از خاکستر کرد. با انتشار نخستین اخبار این آتش‎سوزی، هزاران پاریسی از جای‎جای این شهر خود را به خیابان نوتردام رساندند تا هر کدام به آیین و مسلک خود برای حفظ جان بانوی پاریس دعا بخوانند.
برخی از حاضران غرق در اشک و برخی دیگر در بهت و حیرت شاهد شعله‎های آتشی بودند که رج به رج این بنای تاریخی را که ساختنش حدود 200 سال به طول انجامیده بود، در خود فرو می‎کشید. مردم با خواندن سرود «درود بر مریم مقدس» که سرودی مذهبی در کلیسای کاتولیک است، و گره زدن انگشتانشان در میان دستان یکدیگر سعی می‎کردند به یکدیگر دلداری بدهند. ساعت‎ها پس از آغاز این آتش‎سوزی مردم پاریس همچنان در برابر کلیسای نوتردام که هر ساله بیش از 13 میلیون بازدیدکننده دارد، زانو زده بودند. به گزارش خبرگزاری فرانسه، پس از ساعت‎ها تلاش 400 تن از نیروهای آتش‎نشانی فرانسه، با برجای ماندن یک زخمی در میان نیروهای آتش‎نشانی حدود ساعت 4 صبح روز سه‎شنبه آتش مهار شد اما به گفته سخنگوی آتش‎نشانی پاریس، درباره مقاومت ساختمان این کلیسا تردیدهایی وجود دارد. طی ساعت‎ها آتش‎سوزی در این بنا، آتش‎نشانان تلاش کردند تا با جلوگیری از فرو ریختن برج‎های کلیسا، مانع آسیب دیدن آثار هنری و مذهبی کلیسا شوند. امانوئل مکرون، رئیس‎جمهوری فرانسه، با حضور در برابر این کلیسای قرن دوازدهمی که در مجموع 113 پنجره رو به پاریس دارد، گفت: «تمامی تلاش‎ها بر این بوده که بدترین سناریوی ممکن به وقوع نپیوندد. این کلیسا از جنگ‎های اپیدمیک و انقلاب‎ها جان سالم به در برده و ما کمپینی راه‎اندازی کردیم که با جذب پول و منابع هرچه زودتر این کلیسا بازسازی شود. من به شما قول می‎دهم آن را با هم خواهیم ساخت. بدون شک بازسازی کلیسای نوتردام پروژه ما در سال‎های آینده خواهد بود». مکرون که قبل از این آتش‎سوزی قرار بود درباره سیاست‎ها و برنامه‎های خود برای کاستن از خشم جلیقه زردها سخنرانی کند، به محض اطلاع یافتن از این حادثه ناگوار سخنرانی‎اش را لغو کرد و از تمامی نهادهای مرتبط خواست هر چه زودتر این فاجعه ملی مهار شود. با گذشت ساعتی پس از آغاز این حادثه، تیم‎های تحقیقی کار خود را برای تخمین میزان خسارت‎ها آغاز کردند. اگرچه هنوز نتیجه تحقیقات آنها مشخص نشده است، اما به گفته آن هیدالگو شهردار پاریس دویست میلیون یورو لازم است تا بازسازی این کلیسا زخم‎های آتش آن را ترمیم کند. شهردار پاریس از برگزاری کنفرانسی بین‎المللی برای جمع‎آوری میلیون‎ها پول از ثروتمندان جهان خبر داد. براساس گزارش‎های منتشر شده، از روز گذشته کمک‎های مردمی از سراسر جهان برای حفظ این بنای تاریخی آغاز شد.
چرا نوتردام مهم است؟
قدمت طولانی، معماری گوتیک و آثار هنری ارزشمند از جمله ویژگی‎هایی هستند که باعث می‎شوند این مکان تاریخی اهمیتی دوچندان پیدا کند. لباسی که پادشاه لوئی شانزدهم هنگام به دست گرفتن قدرت در پاریس بر تن کرده بود هم از جمله چیزهایی است که در این کلیسای کاتولیک نگهداری می‎شد. یکی از ارزشمندترین گنجینه‌های این کلیسا، تاجی است که گفته می‌شود عیسی مسیح(ع) در زمان به صلیب کشیده‌شدن بر سر داشته است اما بنا بر اعلام مقامات فرانسوی از شعله‌های آتش نجات داده شده است. کلیسای نوتردام همچنین محل نگهداری یک تکه چوب و یک میخ است که معتقدند در زمان مصلوب کردن مسیح مورد استفاده قرار گرفته است. علاوه بر نقاشی‌ها، معماری و مجسمه‌های کلیسای نوتردام، بسیاری نسبت به وضعیت آلات موسیقی درون بنا نیز ابراز نگرانی کرده‌اند که شامل ناقوس‌های کلیسا نیز می‌شوند و قدمت بزرگترین آنها به سال 1681 بازمی‌گردد که در برهه‌های زمانی بسیار مهم در تاریخ فرانسه از جمله انقلاب فرانسه و جنگ‌های جهانی به صدا در آمدند. این ساختمان تاریخی بخش مهمی از تاریخچه پاریس را تشکیل می‎دهد. ساخت این بنا از سال 1163 آغاز شد و حدود 200 سال بعد به پایان رسید. این کلیسا بر روی رود سن که از میانه پاریس می‎گذرد ساخته شده و معماری گوتیکش باعث جذب میلیون‎ها بازدیدکننده از سراسر جهان می‎شده است.
در بخشی از این بنای تاریخی، 28 مجسمه که ارتفاع هر کدام سه و نیم متر است نصب شده‎اند که پادشاهانی را نشان می‌دهند که قبل از ظهور حضرت عیسی حکومت می‎کردند. ارتفاع هر کدام از برج‎های کلیسا 69 متر است که 380 پله بازدیدکنندگان را به نوک آن می‎رساند. به مرور زمان ناقوس‌های متعددی در برج‌های این کلیسا نصب شده‌اند. بزرگترین آن‌ها که امانوئل نام دارد در سال 1685 میلادی ساخته شده که 13 تن وزن دارد و تنها زبانه آن تقریباً 500 کیلو می‌باشد. این ناقوس فقط در موارد استثنائی و فقط چند بار در سال نواخته می‌شود.
همدردی جهان با کلیسای نوتردام
خبر هولناک سوختن کلیسای 850 ساله پاریس، واکنش بسیاری از سیاستمداران، رسانه‎ها و چهره‎های شناخته‎شده را به همراه داشت. محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه کشورمان در پیامی در صفحه توئیتر خود نوشت: «از این‌که بنای منحصر به فرد نوتردام که برای پرستش خدای یکتای‌مان اختصاص داده شده بود و در شاهکار ادبی ویکتور هوگو همگی ما را بهم نزدیک‌تر کرد پس از ۸۰۰ سال پابرجا بودن در طی جنگ‌ها و انقلاب‌ها، اندکی تخریب شده است اندوهگین شدم. با مردم فرانسه و مسیحیان کاتولیک ابراز همدردی می‌کنیم». حمید بعیدی‎نژاد سفیر کشورمان در انگلیس نیز در این باره در توئیتی به زبان فرانسوی نوشت: «فروریختن بخشی از کلیسای نوتردام، نماد تاریخ و معماری پاریس و بنای تاریخی به عنوان نمادی از شاهکار ویکتور هوگو، باور نکردنی است. یک روز غم انگیز برای فرانسه و دوستداران هنر در سراسر جهان شکل گرفت». سفارت فرانسه در ایران در واکنش به همدردی ظریف، با قدردانی از او نوشت: «از جواد ظریف وزیر امورخارجه ایران به دلیل ابراز تأسف و همدردی‌اش با مردم فرانسه و پیام‌های مشابه فراوانی که از ایرانی‌های عزیز دریافت کردیم، سپاسگزاریم. کلیسای نوتردام پاریس یک میراث جهانی و متعلق به تمام کسانی است که آن را دوست داشتند و به آن علاقه‌مند خواهند ماند». رئیس سازمان جهانی یونسکو با ارسال پیامی در این باره نوشت: «ما شدیداً از آتش‎سوزی غم‎انگیز کلیسای نوتردام پاریس متأثر شدیم. این کلیسا در سال 1991 در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید و ما اکنون به دقت اوضاع را تحت نظر داریم». سازمان جهانی گردشگری نیز در پیامی ضمن همدردی با دولت فرانسه نوشت: «کلیسای نوتردام شاهد و از بازیگران اصلی تاریخ جهانی بوده است. نمادی تاریخی که تبدیل به یک جاذبه گردشگری شد و منبع الهام خاطرات بسیاری شده، حتی برای کسانی که آن را ندیده بودند.» باراک اوباما، رئیس‎جمهوری سابق امریکا، هیلاری کلینتون، وزیر امورخارجه سابق امریکا، آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان، ترزا می، نخست‎وزیر انگلیس، ژائیر بولسونارو، رئیس‎جمهوری برزیل، ارنا سلبرگ، نخست‌وزیر نروژ و مقام‎های واتیکان نیز از دیگر چهره‌هایی بودند که از این آتش‎سوزی ابراز تأسف و ناراحتی کردند.

«نوتردام قلب پاریس است»

با آغاز این آتش‎سوزی 8 ساعته، بسیاری از مردم پاریس در برابر آن جمع شدند و تلاش کردند با خواندن سرودهای مذهبی و نیایش گذر این ساعات تلخ را برای خود هموار کنند. کلیر زنی 35 ساله که ساکن پاریس است به خبرگزاری الجزیره گفت: «نوتردام قلب پاریس است. به محض این‌که این خبر را شنیدم خودم را به اینجا رساندم. این قلب ماست که در میان آتش می‎سوزد و فرو می‎ریزد. دیگر چه چیزی برای ما باقی خواهد ماند؟» ایو، یک دانشجوی فرانسوی نیز پس از پاک کردن اشک‎های صورتش گفت: «وقتی خبر را شنیدم از دانشگاه بیرون آمدم و خودم را به اینجا رساندم. من نمی‎دانستم این فاجعه این اندازه مهیب است. اصلاً نمی‎دانیم چه چیزهایی در کلیسا از بین رفته است. می‎خواهم تا آخرین لحظه اینجا بمانم و ببینم بر سر کلیسای دوست‎داشتنی مان چه بلایی می‎آید». نجمه یکی دیگر از شهروندان پاریسی که مسلمان است هم در میان ناظران حضور پیدا کرده بود. او گفت: «من از محل کارم می‎توانستم شعله‎های آتش را ببینم. همراه با دوستم آمدیم اینجا تا نشان بدهیم نوتردام به غیر از این‌که یک کلیسای مسیحی است، برای تمام شهروندان فرانسه مهم است. ما ساعت‎ها اینجا ایستاده‎ایم و بر روی تنم خاکستر ریخته است». ساعاتی پس از آتش‎سوزی نوتردام، دونالد ترامپ، رئیس‎جمهوری امریکا، در توئیتر خود نوشت: «تماشای آتش‎سوزی بزرگ در کلیسای نوتردام خیلی هولناک است. شاید تانک‎های آب هوایی بتواند برای مهار آتش مؤثر باشد. باید سریع عمل کرد». به محض انتشار این توئیت، بسیاری از کاربران فرانسوی واکنش‎ نشان دادند. یکی از کاربران توئیتر در پاسخ نوشت: «راستی؟! چقدر خوب. چون ما فرانسوی‎ها بلد نبودیم چطور باید آتش را مهار کنیم و داشتیم با فوت کردن آن را خاموش می‎کردیم». چند کاربر دیگر نیز ناتوانی دولت او در خاموش کردن آتش‎سوزی جنگل‎های امریکا را به او یادآور شدند. کاربری دیگر نیز نوشت: «به نظر شما این خودخواهانه نیست که او می‎خواهد به آتش‎نشان‎های فرانسوی یاد بدهد چطور کارشان را انجام بدهند؟».

نوتردام، لوکیشن داستان‌ها و رویدادهای سیاسی

نوتردام که مکان شماری از رویدادهای مهم فرانسه بوده است، لوکیشن چندین و چند داستان و رمان این کشور هم هست. ویکتور هوگو نویسنده بزرگ فرانسوی در رمانی که در سال 1831 با نام گوژپشت نوتردام نوشت، اهمیتی ادبی به این مکان تاریخی بخشید. اتفاقات مهم متعددی در این کلیسا روی داده است، از تاجگذاری ناپلئون بناپارت و هنری ششم گرفته تا تلاش برخی انقلابیون فرانسه برای به آتش کشیدن نمادهای مذهبی آن. همچنین در سال، 1909 ژاندارک قهرمان ملی فرانسه که بعدها به صلیب کشیده و سوزانده شد در همین کلیسا مورد آمرزش قرار گرفت.همچنین روند اعادۀ حیثیت به «ژاندارک» در سال 1456در این کلیسا آغاز شد. مراسم ازدواج ماری استوارت با ولیعهد فرانسوا که بعدها با نام فرانسوای دوم به پادشاهی رسید، و نیز ازدواج مارگاریت دُ ولوآ با هانری چهارم پادشاه بعدی فرانسه در قرن شانزدهم در این کلیسا انجام گرفت. ازدواج ناپلئون سوم نیز در سال 1853 در همین کلیسا برگزار شد.
اگرچه نوتردام از دل حوادث متعددی از جمله دو جنگ جهانی به سلامت عبور کرده است، اما این اولین بار نیست که صدماتی به آن وارد می‎شود. طی انقلاب فرانسه، معترضان که از کلیسای کاتولیک بشدت عصبانی بودند علیه این کلیسا دست به اعتراض زدند و حتی برخی از آنها تلاش کردند بخش‎هایی از آن را به آتش بکشند. دو سال پیش نیز، پلیس فرانسه اعلام کرد که گروه تروریستی داعش در تدارک حمله به کلیسای نوتردام بوده است اما نیروهای پلیس پاریس با اقدام بموقع خود چند زن را که مستقیم از داعش فرمان می‎گرفتند دستگیر کرد.
دیروز نیز در حالی که همه مردم جهان در شوک شعله‎های آتشی بودند که بی‎رحمانه بنای کلیسای نوتردام را در خود می‎بلعید، تنها یک گروه بود که از این آتش‎سوزی ابراز شادمانی کرد. گروه تروریستی داعش با انتشار پوستری نوشت: «بنایی که ساخت آن در سال 1163 آغاز شد، در سال 1345 ویران شد. وقت آن است که با پرستش خدایان متعدد خود خداحافظی کنید.»

آتش سوزی در مسجدالاقصی

در شبی که کلیسای 850 ساله نوتردام در قلب پاریس در آتش سوخت، در اراضی اشغالی فلسطین نیز بخشی از مسجد الاقصی، بنای 2 هزار ساله‎ای که قلب مسلمانان جهان است، شعله‎های آتش را بر پیکر خود احساس کرد. برخی از منابع از عمدی بودن این آتش‎سوزی خبر دادند. به گزارش سایت شبکه رسانه‎ای «اسپــوتنیــــک»، آتــش‎ســوزی در مسجد‌الاقصی ساعت 7:15 دقیقه عصر، در نزدیکی اتاق نگهبانی این بنا خارج از مصلای مروانی که به دوره هرود پادشاه یهودی تعلق داشت، اتفاق افتاد. بر اثر این آتش‎سوزی قسمتی از این بنا در شعله‎های آتش سوخت. بنا بر این گزارش اداره اوقاف مسجد الاقصی ضمن تشکر از آتش‎نشان‌هایی که با حضور بموقع خود مانع گسترش آتش‎سوزی در این بنای مذهبی شدند، خبر داد: به نظر می‎رسد آتش سوزی بدلیل بازی بچه‎ها در اطراف این مسجد بروز کرده باشد. در بیانیه‎ای که این اداره منتشر کرده، از خانواده‎هایی که اطراف این بنای تاریخی زندگی می‎کنند، خواسته شده‎است، به کودکان خود بیاموزند، آتش‎بازی نکنند.  
با این حال برخی فلسطینیان معتقــدنــد آتــش‎ســوزی عمــدی بوده‎است. در همین ارتباط محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین نسبت به هدف قرار گرفتن اماکن مقدس هشدار داد و گفت: باید ارزش دینی و انسانی این اماکن حفظ شود. پلیس اسرائیل در پاسخ به اتهاماتی که در این ارتباط متوجه صهیونیست‎ها شده‎است، مدعی شد در حال بررسی دلایل این آتش‎سوزی است.

 





آدرس مطلب http://www.iran-newspaper.com/newspaper/page/7037/1/508193/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha
انتخاب نشریه
جستجو بر اساس تاریخ
ویژه نامه
ایران عصر