از تهران تا کاشان در آرزوی یک امکان



نشست خبری نوزدهمین جشنواره نمایش‌های آیینی و سنتی، برخلاف رویه مرسوم، امسال در خانه کاظمی واقع در بافت قدیمی تهران، محله عودلاجان برگزار شد. مراسمی که باز برخلاف رویه مرسوم، با همراهی مدیران شهر تهران برپا می‌شد. این همراهی مدیران فرهنگی و شهری در یک نشست خبری منجر به رد و بدل شدن‌های یک آرزو در اشکال مختلف شد؛ در حالی که داوود فتحعلی بیگی، دبیر جشنواره گسترده شدن این رویداد هنری، نسبت به دوران نخستش را دستاوردی عظیم برمی‌شمرد، فقدان یک مکان برای برگزاری و اجرای نمایش‌های آیینی و سنتی را یک درد برمی‌شمرد.
این وضعیت زمانی حادتر می‌شود که محمدحسین ناصربخت، قائم‌ مقام جشنواره از خطر زوال نقالی و به فراموشی سپرده شدن تعزیه می‌گفت. این مسأله نیز زمانی دردناک می‌شود که بدانیم این هنرهای ملی با زحمت و مشقت بسیار در فهرست میراث‌های فرهنگی یونسکو به ثبت رسیده‌اند؛ اما شاید مدیران شهرداری از این مسأله آگاه نبودند که نه تعزیه در تهران مکان‌مند است و نه نقالی و سیاه‌بازی و شبیه‌خوانی.
در سال‌های گذشته بافت مناطقی چون منطقه دوازده تهران به سبب تراکم خانه‌ها و اماکن قدیمی، به سمت بازسازی و مرمتی رفته است که شرایط را برای جلب توجه توریسم مهیا کند. در این رویکرد به گفته سعادتی شهردار منطقه دوازده، این نقطه از تهران، قطب گردشگری پایتخت لقب می‌گیرد. برای قطب شدن یک منطقه نیز نیاز به ایجاد فضاهایی است که بتوان نگاه توریست را جلب کرد. باید به این اندیشید که یک توریست در مواجهه با فرهنگ ایرانی چه چیزی را مقدم در انتخاب خود قرار می‌دهد.
فهرست یونسکو یک آیکون راهنماست و این می‌تواند به سیستم شهری تهران برای ایجاد فضایی برای هنرهای نمایشی ملی، انگیزه‌ای مضاعف دهد. این انگیزه را می‌توان در برپایی شعبه سوم خانه سینما یا مرمت فضایی برای اختصاص به معماران تهران جست‌و‌جو کرد. بهروز مرباغی، از اعضای انجمن مفاخر معماری در سال‌های اخیر برای شناسایی مکان‌های قابل احیا و ارتقا اقداماتی کرده است. او معتقد است در منطقه دوازده تهران مکان‌هایی چون مدرسه ژاندارک می‌تواند به محل دائمی برپایی شبیه‌خوانی
تبدیل شود.
سعادتی، شهردار منطقه دوازده تهران همچنین نظری دارد؛ او از اختصاص مکانی به‌عنوان محل دائمی یا خانه هنرهای نمایشی سنتی و ملی استقبال کرده است؛ اما در سوی دیگر از فقدان منابع مالی مناسب می‌گوید. به نظر می‌رسد ورود پیروز حناچی، شهردار تهران برای انتخاب و گزینش مکانی برای هنرهای نمایش سنتی لازم است. شهردار تهران از شخصیت‌هایی است که نسبت به احیای بافت قدیمی تهران مصر است. او از طرفداران احیای لاله‌زار است و برای آن برنامه‌های ویژه‌ای دارد. او در اکران فیلم «میدان ویتوریو» ساخته آبل فرارا از تمایلش برای احیای پیاتزاهای تهران گفته بود. پیاتزاها مکان‌هایی هستند که می‌تواند جایی برای تعزیه و سیاه‌بازی باشند.
این روزها نیز هنرمندان در گفت‌و‌گوها و مصاحبه‌هایشان از شهردار تهران می‌خواهند تا مکانی به تعزیه و سیا‌ه‌بازی اختصاص دهد. آنان معتقدند برای حفظ فرهنگ ملی نیاز به استمرار در اجرای اشکال گوناگون فرهنگ است و نمایش‌های سنتی نیز می‌تواند بخشی از این موضوع باشد. شاید لازم باشد به اخطار قائم‌ مقام جشنواره اشاره کرد، جایی که خطر انقراض هنرهای ملی‌مان احساس می‌شود.


آدرس مطلب http://www.iran-newspaper.com/newspaper/page/7131/1/518982/1
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha
انتخاب نشریه
جستجو بر اساس تاریخ
ویژه نامه
ایران عصر