حلقه‌ مفقوده ادبیات عاشورایی در حوزه داستان



الهام فلاح
نویسنده
ادبیات عاشورایی از مهم‌ترین زیرشاخه‌های ادبیات دینی است که فارغ از حوزه شعر، در بخش داستان کارنامه درخشانی ندارد.
«نامیرا»ی صادق کرمیار و «شماس شامی» مجید قیصری و «فتح خون» شهید آوینی و «پدر، عشق، پسر» مهدی شجاعی را اگر کنار بگذاریم، دیگر نمی‌توان براحتی نمونه‌های قابل توجهی از این نوع ادبیات داستانی دینی معاصر یافت.
سؤالی که پیش می‌آید چرایی این کنار گذاشته شدن و نپرداختن به عاشورا در ادبیات داستانی امروز است.
آیا ادبیات عاشورا در حوزه داستان دقیقاً همان تکرار روایات و قصه‌هایی است که هر جا می‌توان آنها را شنید؟ روایاتی که بسیاری از آنها آن‌چنان سندیت تاریخی و معتبری هم ندارند. نوشتن داستان‌های مشابه از امام حسین(ع) و هفتاد و دو تن از یارانش چیزی به ادبیات و نه حتی به ادبیات دینی نمی‌افزاید.
بدیهی است که پرداختن مؤثر به حسین(ع) و فلسفه و حکمت عاشورا، حتی از ابعاد اسطوره‌ای و حماسی و اخلاقی آن، باید در هر حوزه‌ای و نیز حوزه داستان متناسب با زمانه خود صورت پذیرد. زمانه از داستان عاشورایی چه می‌خواهد؟ ادبیات امروز عاشورا و روایت داستانی از آن را می خواهد از زاویه مواجهه انسان امروز با امر شهادت، با امر وفاداری و ستم‌ستیزی ببیند. امروز داستان قیام امام حسین(ع) باید برای همین جامعه امروزی نوشته شود.
باید داستان امام حسین(ع) را طوری روایت کرد که کسی در آفریقا یا امریکا یا چین داستان چگونگی تأثر انسان مدرن را از امام حسین(ع) و قیامش بخواند و بخواهد مشی او را سرلوحه قرار دهد؛ فارغ از هر دین و آیینی که دارد.
ادبیات عاشورا برای خواننده امروز، نشان دادن قدرت نجات‌بخشی راه امام حسین(ع) است. نشان دادن آنچه از آن برکت و مشی سفینه نجات یاد می‌کنیم.  نشان دادن ظلم‌ناپذیری کسی که حسین را می‌شناسد و راه او را در تمام شئون زندگی‌اش دنبال می‌کند که آن امام نیز بی‌شک همین را می‌خواست و به همین هدف پا در مسیر شهادت نهاد. ما متأسفانه ادبیات عاشورایی به معنای اخص کلمه، یعنی ادبیاتی که هم در مضمون و هم در ساخت و پرداخت و ارزش‌های ادبی قابل توجه و تأمل باشد، نداریم، شاید به‌دلیل آنکه مورد قضاوت‌هایی قرار می‌گیرد که از حوزه ادبیات خارج است و با تنگ‌نظری‌های بسیار مواجه می‌شود.
مسلم اما این است که خون امام حسین(ع) که پای هدف بزرگ و انسانی‌شان بر زمین ریخت باید در خط به خط کتاب‌ها جاری شود.‌‌

آدرس مطلب http://www.iran-newspaper.com/newspaper/page/7154/12/521244/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha
انتخاب نشریه
جستجو بر اساس تاریخ
ویژه نامه
ایران عصر