کتاب‌های تألیفی نیازمند حمایت مردم




جعفر توزنده جانی
داور نشان لاک پشت پرنده
در کنار فهرستی که هر ساله از سوی «شورای کتاب کودک» در معرفی آثار شاخص و برخوردار از استانداردهای لازم برای کودکان و نوجوانان منتشر می‌شود؛ شهر کتاب مرکزی هم مدت‌هاست دست به انتشار فهرستی با عنوان لاک پشت پرنده می‌زند. در هشتمین دوره انتخاب این فهرست با اعطای نشان ویژه به هوشنگ مرادی کرمانی و مهرنوش معصومیان از سال‌ها فعالیت ادبی آنان تقدیر شد. جعفر توزنده جانی از جمله نویسندگانی است که در داوری این دوره حضور داشته، ارزیابی او درباره وضعیت کتاب‌های منتشر شده این گروه سنی را می‌خوانید.
 
این دوره از اعطای نشان طلایی و نقره‌ای فهرست لاک پشت پرنده به کتاب‌های کودک و نوجوان منتشر شده در سال 1397 تعلق داشت که من هم به‌همراه برخی دوستان در هیأت داوران آن حضور داشتم. نگاهی هرچند گذرا به آثار منتشر شده طی سال گذشته گویای رشد کمی کتاب‌های منتشر شده در این گروه سنی است. در این بین باز سنگینی کفه ترازو بیشتر به سوی کتاب‌های ترجمه شده است که البته با شرایطی که نشرمان و در ابعاد گسترده‌تر اقتصاد کشورمان به آن دچار شده اتفاق عجیبی نیست. به‌هر حال ترجیح اغلب ناشران بر این است که به سراغ کتاب‌هایی بروند که حساب خود را پس داده‌اند و به عبارتی دست به گزینش بزنند. با هر یک از ناشران که صحبت کنید خواهند گفت که حتی اگر به‌دنبال خرید حق رایت کتاب مورد نظرشان باشند، هزینه‌ای که از این بابت پرداخت می‌کنند همچنان به صرفه‌تر است. وقتی قرار به انتشار کتاب تألیفی باشد ناشر ناچار به پرداخت هزینه‌های بیشتری می‌شود. اما این تنها مسائل اقتصادی نیست که نشر کودک و نوجوان‌مان را به سوی کتاب خارجی برده، تردیدی نیست که در این مسأله گلچین کردن آثار هم از اهمیت بسیاری برخوردار است؛ ناشران و مترجمان به سراغ کتاب‌های برگزیده جوایز مختلف ادبی جهان می‌روند و این هم یکی از دلایل استقبال بیشتر از کتاب‌های آنان است؛ کتاب‌هایی که بخشی از آنها بهترین‌های جهان هستند. هر چند که این مسأله را هم نباید به پای همه ناشران نوشت چراکه حتی در شرایط فعلی نشر هم آنهایی که به شکل حرفه‌ای کار می‌کنند دقت بیشتری به خرج می‌دهند. از طرف دیگر در حوزه کتاب‌های تألیفی هم تا آنجا که در داوری این دوره نشان لاک پشت پرنده خوانده‌ام آثار تألیفی هم با تغییرات خوبی روبه‌رو شده است. شما اگر نگاهی به فهرست آثار برگزیده این دوره و حتی آنهایی که تا مرحله نیمه نهایی داوری بالا آمده‌اند توجه کنید با آثار خوب تألیفی متعددی روبه‌رو می‌شوید. بنابراین شاید بهتر باشد که فراتر از کمیت به تغییرات کیفی رخ داده در تألیف هم توجه کنیم. عرصه تألیف با توجه به شرایط حاکم بر اقتصادمان اوضاع و احوال چندان خوبی  ندارد و به حمایتی همه جانبه نیاز دارد؛ البته این حمایت بهتر است از سمت مردم و اهالی کتاب باشد وگرنه مسئولان هر وقت قرار بر حمایت گذاشته‌اند افزون بر اینکه موفق نشده‌اند بلکه حتی به مشکلات هم دامن زده‌اند. بگذارید به نکته دیگری هم در رابطه با آثار تألیفی اشاره کنم، طی سال‌های اخیر اتفاق خوبی در حوزه کتاب‌های این گروه سنی رخ داده که نمی‌توان به آن بی‌توجه بود. برخلاف گذشته که نویسندگان فعالیت در این گروه سنی را ساده می‌پنداشتند، حالا مدتی است که بویژه در سال‌های اخیر نویسندگان علاقه‌مند متوجه شده‌اند که نوشتن برای کودکان و نوجوانان به هیچ وجه ساده نیست. با همه کم و کاستی‌هایی که متوجه این حوزه است باز هم نباید فراموش کرد ادبیات کودک و نوجوان، ادبیات نوپایی است، حتی اگر بنای تولد آن را در کشورمان از مشروطه در نظر بگیریم بازهم زمان چندانی نگذشته است. همین که می‌بینیم نویسندگان فعالیت در این حوزه را جدی‌تر گرفته‌اند نشانه خوبی است؛ مسأله‌ای که در بررسی آثار این دوره لاک پشت پرنده هم در بحث مضمون و هم ساختار داستان خودنمایی می‌کرد.



آدرس مطلب http://www.iran-newspaper.com/newspaper/page/7292/16/537655/0
ارسال دیدگاه
  • ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
  • دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
  • از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
  • دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
captcha
انتخاب نشریه
جستجو بر اساس تاریخ
ویژه نامه
ایران عصر